Geri Dön

Organik (kitosan, humik asit) ve inorganik (edta, nta) şelatörlerin Oreochromis niloticus'un doku ve organlarındaki bakır (Cu) birikimi üzerine etkilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi

Comparative analysis of the effects of organic (chitosan, humic acid) and inorganic (edta, nta) chelators on copper (Cu) accumulation in the tissues and organs of Oreochromis niloticus

PDF İndir

  1. Tez No: 972838
  2. Yazar: CANSIN LÜTFİ TECİMEN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BEDİİ CİCİK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Su Ürünleri, Aquatic Products
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Mersin Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Su Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

O. niloticus'da bakırın tek başına (2 ppm), organik (Humik asit;5 ppm, Kitosan; 75ppm) ve inorganik (EDTA; 1 ppm, NTA; 1 ppm) şelatörlerle birlikte 3, 7 ve 14 gün sürelerle etkisinde karaciğer, solungaç ve kas dokularındaki birikim düzeyleri belirlenmiştir. Doku bakır düzeylerinin belirlenmesinde İndüktif Eşleştirilmiş Plazma Kütle Spektrometre (Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometer, ICP MS) kullanılırken, verilerin istatistiksel değerlendirmesinde SPSS paket program kullanılmıştır. Bakır ve şelatörlerin belirlenen tüm derişimlerinin 3, 7 ve 14 gün sürelerle etkisinde balıklarda mortalite gözlenmemiş, bakırın 2.0 ppm'lik ortam derişiminin tek başına etkisinin başlangıcnda şiddetli, şelatörlerle birlikte etkisinin başlangıcında ise daha hafif olmak üzere davranış değişiklikleri gözlenmiş ve bu değişiklikler etkide kalma süresinin artması ile normale dönmüştür. Metalin tek başına ve şelatörlerle birlikte etkisinde bakır birikimi bakımından doku ve organlar arasında Karaciğer > Solungaç > Kas ilişkisi belirlenmiştir. Bakırın şelatörlerle birlikte etkisi, bakırın tek başına etkisine oranla doku ve organlardaki bakır birikimini azaltmış, bu azalma organik şelatörlerden Humik asit etkisinde Kitosana göre, inorganik şelatörlerden EDTA etkisinde NTA'ya oranla daha fazla olmuştur. Bakır etkisinde birikimi azaltma bakımından inorganik şelatörler (EDTA, NTA) organik şelatörlere (Humik asit, Kitosan) göre daha etkili olmuştur. Sonuç olarak Bakır etkisi doku ve organlarda metal birikimi ile sonuçlanırken, organik ve inorganik şelatörler bu birikimi azaltmış, inorganik şelatörler organik şelatörlere oranla birikimi azaltmada daha etkili olmuştur. İnorganik şelatörler bakır toksisitesini azaltmada daha etkili olsada biyolojik bozunurluklarının düşük olması, ekotoksikolojik risk taşımaları nedeniyle organik şelatörler sürdürülebilirlik açısından tercih edilebilir.

Özet (Çeviri)

In this study, copper (2 ppm) was administered alone and in combination with organic chelators (Humic acid, 5 ppm; Chitosan, 75 ppm) and inorganic chelators (EDTA, 1 ppm; NTA, 1 ppm) for 3, 7, and 14 days to Oreochromis niloticus, and copper accumulation levels in liver, gill, and muscle tissues were determined. Copper concentrations in tissues were analyzed using Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry (ICP-MS), and statistical evaluations were conducted using the SPSS software package. No mortality was observed in fish exposed to copper or its combinations with chelators over the tested durations. Behavioral alterations were observed at the beginning of exposure to copper alone (2.0 ppm), with more severe symptoms than those observed in combined exposures with chelators. These behavioral changes gradually returned to normal over time. A tissue-specific accumulation pattern of copper was observed as Liver > Gill > Muscle under both individual and combined exposures. The presence of chelators reduced copper accumulation in tissues and organs compared to exposure to copper alone. Among organic chelators, humic acid was more effective than chitosan in reducing copper accumulation. Similarly, among inorganic chelators, EDTA showed a greater reduction effect than NTA. Overall, inorganic chelators (EDTA, NTA) were more effective in reducing copper accumulation than organic chelators (Humic acid, Chitosan). In conclusion, copper exposure led to tissue and organ accumulation of the metal, while both organic and inorganic chelators reduced this accumulation. Inorganic chelators were more effective than organic ones in reducing accumulation. However, due to their low biodegradability and potential ecotoxicological risks, organic chelators may be preferable from a sustainability perspective.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    411507

    Yüzeyi kaplanmış ultrafiltrasyon membranları ile içme sularındaki organik kirleticilerin arıtılabilirliği

    Treatability of organic matters from drinking water sources using surface coated ultrafiltration membranes

    İSMAİL HAKKI ZENGİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Çevre MühendisliğiYıldız Teknik Üniversitesi

    Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET ÇAKMAKCI

  2. Tez No

    177926

    Farlı organik asitlerle üretilen kitosan kaplama materyalinin yumurta raf ömrü ve kabuk mukavemetini geliştirmede etkinliğin araştırılması

    Searching the activity of chitosan based coatings produced with different kinds of organic acids to improve the shelflife and puncture strength of shell eggs

    ÖZGE CANSIZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Gıda MühendisliğiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Gıda Teknolojisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CENGİZ CANER

  3. Tez No

    768052

    Antibakteriyel metal organik kafes yapıları içeren kitosan doku iskelelerinin üretimi ve karakterizasyonu

    Production and characterization of chitosan scaffolds containing antibacterial metal organic frameworks

    FERİHA ŞEVVAL ERSOY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Kimya MühendisliğiAnkara Üniversitesi

    Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE KARAKEÇİLİ

    DOÇ. DR. BERNA TOPUZ

  4. Tez No

    971091

    Organik atıkların geri dönüştürülmesi ve kompozit kullanımı ile sulu çözeltideki radyonüklitlerin giderimi: kahve atığı/kitosan sentezi ve uygulanabilirliği

    Recycling of organic wastes and removal of radionucides in aqueous solution by using composites: synthesis and applicability of coffee waste/chitosan

    ŞEVVAL BAYSAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    KimyaEge Üniversitesi

    Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SÜLEYMAN İNAN

  5. Tez No

    737824

    Kitosandan hazırlanan hibrid membranlarda su ve uçucu organik maddelerin sorpsiyonu

    Sorption of water and volatile organic compounds using kitosan based membranes

    CANSU GÜLBAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Kimya MühendisliğiFırat Üniversitesi

    Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CEVDET AKOSMAN

Geri Dön