Boşanan bireylerin bağlanma stilleri açısından psikolojik semptomlarının ve psikolojik iyi oluşlarının incelenmesi
An examination of the psychological symptoms and psychological well-being of divorced individuals in relation to their attachment styles
- Tez No: 972625
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANZADE ASLAN YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Boşanma, Bağlanma Stilleri, Psikolojik Semptomlar, Psikolojik İyi Oluş, Divorce, Attachment Styles, Psychological Symptoms, Psychological Well-being
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, boşanmış bireylerin bağlanma stilleri ile psikolojik semptomlar ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmada, iki boyutlu bağlanma modeli (kaygılı ve kaçınmacı) temel alınarak, bireylerin psikolojik iyi oluş (öz-kabul, yaşam amacı, olumlu ilişkiler, çevresel hâkimiyet, bireysel gelişim ve özerklik) ve psikolojik semptomlar (depresyon, anksiyete, somatizasyon, düşmanlık ve olumsuz benlik) ile olan ilişkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca bulgular, medeni durum ve cinsiyet değişkenleri açısından karşılaştırılmıştır. Araştırma, kesitsel tarama modeliyle yürütülmüş ve 244 evli, 189 boşanmış olmak üzere toplam 433 yetişkin bireyden veri toplanmıştır. Kullanılan veri toplama araçları; Yetişkinler için Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Kısa Semptom Envanteri ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği'dir. Veriler MANOVA, Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleriyle değerlendirilmiştir. Sonuçlar, boşanmış bireylerin evlilere göre depresyon, anksiyete, somatizasyon, düşmanlık ve olumsuz benlik düzeylerinde daha yüksek puanlara sahip olduğunu göstermiştir. Psikolojik iyi oluşta ise yalnızca çevresel hâkimiyet boyutunda evli bireylerin lehine anlamlı fark bulunmuştur. Boşanmış bireylerde bağlanma kaygısı ve kaçınma düzeyleri anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda, boşanma sürecinde bireylere sunulacak psikolojik destek hizmetlerinin bağlanma boyutlarını dikkate alan müdahalelerle yapılandırılması, psikolojik dayanıklılığı artıracak şekilde özsaygı, güven ve aidiyet duygularını hedeflemesi önerilmektedir. Gelecek araştırmalarda boylamsal desenler ve nitel yöntemlerle bağlanma temelli psikolojik süreçlerin daha derinlemesine incelenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between attachment styles and both psychological symptoms and psychological well-being levels in divorced individuals. Based on the two-dimensional model of attachment (anxious and avoidant), the study explores how these dimensions relate to various aspects of psychological well-being (self-acceptance, purpose in life, positive relations, environmental mastery, personal growth, and autonomy) and psychological symptoms (depression, anxiety, somatization, hostility, and negative self-view). The findings were also compared across marital status and gender variables. This cross-sectional study included a total of 433 adult participants, consisting of 244 married and 189 divorced individuals. Data were collected using the Experiences in Close Relationships Inventory-II, the Brief Symptom Inventory, and the Psychological Well-Being Scale. Statistical analyses included independent samples MANOVA, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression. The results indicated that divorced individuals scored significantly higher than married individuals on psychological symptoms such as depression, anxiety, hostility, somatization, and negative self-view. In terms of psychological well-being, a significant difference was found only in the environmental mastery dimension, in favor of married participants. Divorced individuals also reported significantly higher levels of anxious and avoidant attachment. Based on these findings, it is recommended that psychological support services offered during the divorce process be structured around interventions that address attachment dimensions, aiming to strengthen psychological resilience by promoting self-esteem, a sense of security, and belonging. Future research should focus on longitudinal designs and qualitative methods to gain a deeper understanding of attachment-based psychological processes.
Benzer Tezler
- Bekar bireylerin evlilik kaygısı ile evlilik öncesi eğitim algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Single individuals' marriage anxiety and premarital anxiety examining the relationship between perception of education
SEVANUR CANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH YALNIZ
- Ebeveynleri boşanan üniversite öğrencilerinin evliliğe yükledikleri anlamlar: Nitel bir çalışma
The meanings attributed to marriage by university students with divorced parents: A qualitative study
SUDE FİGEN GÖREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP KIZIL ASLAN
- Anlaşmalı ve çekişmeli boşanan bireylerin empatik eğilim düzeylerinin karşılaştırılması; İstanbul Anadolu Adliyesi örneği
Comparison of empathic tendency levels of uncontested and contested divorced individuals: İstanbul Anatolian Courtyard sample
OGÜN ÖZGÜR MERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sosyal HizmetÜsküdar ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH KARATAY
- Boşanma deneyimi olan bireylerin psikolojik dayanıklılıkları, bilişsel çarpıtmaları ve işlevsel olmayan tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationships among psychological resilience, cognitive distortions and dysfunctional attitudes in individuals who have experienced divorce
BÜŞRA ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT KURT
- Evlenmemiş ve evlenip boşanmış bireylerin evliliğe yükledikleri anlam
The meaning of attribution of unmarried and divorced individuals on marriage
SELMA TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Aile Planlamasıİstanbul Aydın ÜniversitesiSağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK İPEK