Okul öncesi öğretmenlerinin özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarının incelenmesi (Sakarya ili örneği)
Investigation of preschool teachers' attitudes towards individuals with special needs (Sakarya province example)
- Tez No: 972314
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLHAN GÜVEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Çocuk-okul öncesi, Öğretmen tutumu, Teacher attitude
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı resmi okullarda görev yapmakta olan okul öncesi öğretmenlerinin özel gereksinimli bireylere yönelik tutum düzeylerini çeşitli değişkenlere göre incelemektir. Bu araştırma nicel yöntemlerden betimsel tarama modeli ile desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılı Bahar yarıyılında, Sakarya ilindeki resmi eğitim kurumlarında görev yapmakta olan 484 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise bu evren içerisinden kolayda örnekleme yolu ile belirlenmiş olan 249 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma verileri çalışma grubunu oluşturan okul öncesi öğretmenlerinin kişisel bilgilerini içeren“Demografik Bilgi Formu”ve“Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Tutum Ölçeği”olmak üzere iki ayrı form kullanılarak toplanmıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan veriler betimsel istatistikler ile analiz edilmiştir. Verilerin normallik sonuçları basıklık (kurtosis) ve çarpıklık (skewness) analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin anlamlılık değerleri ANOVA ve t-testi ile çözümleme yapılarak tablolaştırılmıştır. Gruplar arasındaki varyans homojenliği Levene testi aracılığı analiz edilmiştir. Anlamlılık düzeyi .05 olarak alınmıştır. Araştırma sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin özel gereksinimli bireylere yönelik ilgi ve duyarlılıklarının yüksek, olumsuz tutumlarının ise düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Özel gereksinimli çocukla çalışma deneyimi olan öğretmenlerin ilgi ve duyarlılık düzeylerinin daha yüksek olduğu, kendi öğrenim hayatında özel gereksinimli bireylerle aynı sınıfta eğitim alan öğretmenlerin ilgi düzeylerinin daha yüksek, olumsuz tutum düzeylerinin daha düşük olduğu; mesleki kıdemleri yüksek ve yüksek gelir düzeyine sahip öğretmenlerin ilgi ve duyarlılık düzeylerinin düşük, mesleki kıdemi yüksek olanların olumsuz tutum düzeylerinin ise yüksek olduğu, öğrenim durumunun ise öğretmenlerin tutumlarına etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Özel gereksinimli çocuklara yönelik özel alt sınıfların okul öncesi kurumlarında yapılandırılması ve okul öncesi öğretmen adaylarının özel gereksinimli çocukların bulunduğu uygulama okulları ile özel eğitim anaokullarında öğretmenlik uygulaması deneyimi kazanmalarına özen gösterilmesi gibi önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The objective of this study was to examine the attitudes of preschool teachers working in public schools toward individuals with special needs, considering various demographic and professional factors. The research was conducted using a quantitative descriptive survey model. The study population consisted of all preschool teachers employed in kindergartens and independent preschools under public institutions in Sakarya province. The sample included 249 preschool teachers, selected through convenience sampling. Data were collected using two instruments: a“Demographic Information Form,”which gathered participants' personal details, and the“Attitude Scale Towards Individuals with Special Needs,”developed by Yaralı (2015). Descriptive statistics were used to analyze the data. Normality was checked through skewness and kurtosis values. Significance levels were examined using ANOVA and t-tests, with results presented in tables. Levene's test was applied to assess the homogeneity of variances across groups. The significance level was set at .05. The results showed that preschool teachers generally demonstrated high levels of interest and sensitivity toward individuals with special needs, while negative attitudes remained at a low level. Teachers with prior experience working with children with special needs reported higher interest and sensitivity. Those who had studied alongside peers with special needs during their education showed higher interest and fewer negative attitudes. On the other hand, teachers with greater professional seniority and higher income levels reported lower interest and sensitivity, and those with longer professional experience tended to show higher levels of negative attitudes. Educational attainment was found to have no significant effect on teachers' attitudes. Based on these findings, it is recommended that special sub-classes for children with special needs be established within preschools, and that teacher candidates gain practical teaching experience in practice schools and kindergartens that include children with special needs or are specialized in special education.
Benzer Tezler
- Özel gereksinimli öğrencisi olan okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Examining the attitudes of pre-school teachers with students with special needs towards inclusive education according to various variables
FATMA KARAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Ticaret ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEBİNİSO KAMALOVA
- Okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırmaya yönelik tutumları ile kaynaştırma eğitimine yönelik öz yeterlilik ve algı düzeylerinin incelenmesi
Examination of pre-school teachers attitudes towards inclusive education and their self-efficacy and perception levels
AYDIN DEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET MART
- Sınıf ve branş öğretmenlerinin kaynaştırma öğrencilerine yönelik tutumlarının incelenmesi
Examination of primary school and branch teacher's attitudes towards mainstream students
ATAKAN KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUAMMER BAHŞİ
- Okul öncesi öğretmenlerinin motivasyonlarıyla kaynaştırmaya yönelik bilgi düzeyleri ve tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between preschool teachers' motivation, knowledge levels, and attitudes towards inclusive education
FATMA CEYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN GÜNEŞ
- Okul öncesi öğretmen adaylarının kaynaştırmaya yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigation of preschool teacher candidates' attitudes towards of integration
AFIRDİTA DANYOLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiEngelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZÜLFİYE GÜL ERCAN