Eğitimde dönüşüm sürecinde öğretmen liderliğinin okulların değişime açıklık düzeylerine etkisi
Impact of teacher leadership on schools' levels of openness to change in the process of educational transformation
- Tez No: 972247
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CÜNEYT BELENKUYU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, öğretmen liderliğinin okulların değişime açıklık düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Isparta ili merkez ilçesinde görev yapan 344 ortaokul öğretmeninden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırma verileri küme örnekleme yöntemi ile toplanmış, veri toplama aracı olarak Kadir Beycioğlu ve Battal Aslan (2010) tarafından geliştirilen Öğretmen Liderliği Ölçeği ile Smith ve Hoy (2007) tarafından geliştirilen ve Hasan Demirtaş (2009) tarafından Türkçe' ye uyarlanan Okulların Değişime Açıklık Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular, öğretmen liderliği ile okulların değişime açıklık düzeyleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca öğretmen liderliği, okulların değişime açıklık düzeylerini anlamlı düzeyde yordayabilmektedir. Cinsiyet değişkenine göre kadın öğretmenlerin liderlik düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Benzer şekilde mesleki gelişim ve iş birliği boyutlarında da kadın öğretmenlerin daha yüksek puanlar aldığı görülmüştür. Öğretmen liderliğine ilişkin algılar ile okulların değişime açıklık düzeyleri arasında eğitim durumu, kıdem ve okuldaki çalışma yılına göre de bazı farklılıklar tespit edilmiştir. Kuramsal çerçevede öğretmen liderliğinin yalnızca sınıf içi rollerle sınırlı kalmayıp okul kültürünün gelişimi, yenilikçi uygulamaların yaygınlaştırılması ve meslektaş iş birliği gibi kritik alanlarda etkili olduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak, öğretmen liderliği okullardaki değişime açıklığı güçlendiren temel bir etken olarak değerlendirilmekte ve eğitim kurumlarında dönüşüm süreçlerinin sürdürülebilirliğine katkı sunmaktadır. Bununla birlikte, eğitim kurumlarında dönüşüme açık ve yenilikçi okul ikliminin oluşturulması için öğretmen liderliğini teşvik eden yapısal düzenlemelerin hayata geçirilmesi önerilmektedir. Özellikle öğretmenlerin karar alma süreçlerine aktif katılımını sağlayacak demokratik okul yönetimi uygulamaları geliştirilmeli, liderlik rollerini üstlenebilecek öğretmenler desteklenmeli ve bu amaçla mesleki gelişim programları yaygınlaştırılmalıdır. Ayrıca, öğretmenlerin yalnızca sınıf içi etkinliklerde değil, okulun genel vizyon ve stratejilerinin belirlenmesinde de söz sahibi olmaları sağlanmalıdır. Bu sayede hem bireysel liderlik yeterlikleri gelişecek hem de okulların değişime uyum sağlama kapasitesi artacaktır.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to examine the impact of teacher leadership on schools' openness to change. The study analyzed data collected from 344 middle school teachers working in the central district of Isparta during the 2024-2025 academic year. The research data were obtained using the cluster sampling method. As data collection tools, the Teacher Leadership Scale developed by Kadir Beycioğlu and Battal Aslan (2010) and the Openness to Change in Schools Scale developed by Smith and Hoy (2007) and adapted into Turkish by Hasan Demirtaş (2009) were used. The findings revealed a positive and significant relationship between teacher leadership and the level of openness to change in schools. Moreover, teacher leadership was found to be a significant predictor of schools' openness to change. According to the gender variable, female teachers exhibited higher levels of leadership. Similarly, female teachers scored higher in the dimensions of professional development and collaboration. The study also identified significant differences in perceptions of teacher leadership and openness to change based on educational background, seniority and years of service in the current school. The theoretical framework emphasized that teacher leadership is not limited to classroom roles, but also plays a crucial role in developing school culture, disseminating innovative practices and fostering collaboration among colleagues. As a result, teacher leadership is considered a key factor in enhancing schools' openness to change and contributes to the sustainability of transformation processes in educational institutions. It is recommended that structural arrangements be implemented in schools to support teacher leadership and to create a more open and innovative school climate. In particular, democratic school management practices that encourage teachers' active participation in decision-making processes should be developed, and professional development programs that empower teachers to assume leadership roles should be expanded. Ensuring that teachers contribute not only to classroom activities but also to shaping the school's overall vision and strategies will both improve individual leadership competencies and strengthen schools' capacity for change.
Benzer Tezler
- Marka gücü yüksek devlet okulu ve özel okullarda lider öğretmen kavramı: Öğretmen liderliğinin stil değişimlerinin Türk eğitim hayatına yansımasına yönelik bir araştırma
The concept of leader teacher in public and private schools with high brand power: A research on the reflection of teacher leadership's stle changes to Turkish educational life
AYŞE AK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kamu YönetimiKırıkkale Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLİN DURUKAN
- Kamu ilkokul, ortaokul ve lise yöneticilerinin e-okul sistemine yönelik görüşleri
Opinions of public primary middle and high school administrators regarding the e-school system
ARZU CAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İNAYET AYDIN
- Neoliberal dönüşüm sürecinde eğitimde istihdamın değişen yapısı
The changing structure of employment in education in the process of neoliberal transformation
HÜSEYİN CİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZGÜR MÜFTÜOĞLU
- Eğitimde yerinden yönetim yaklaşımı (Bursa ili örneği)
Local management aproach in education (Bursa counties sample)
YASİR GEÇİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimYeditepe ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL EKŞİ
- Eğitimin dijitalleşmesi sürecinde okul müdürünün rolü: Rogers'ın yeniliğin yayılması kuramı kapsamında karma bir çalışma
The role of school principal in the digitalization of education: A mixed-methods study within the framework of rogers' diffusion of innovation theory
FARUK KALKAN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PROF. DR. ZUHAL TOPÇU