Kamu ilkokul, ortaokul ve lise yöneticilerinin e-okul sistemine yönelik görüşleri
Opinions of public primary middle and high school administrators regarding the e-school system
- Tez No: 996785
- Danışmanlar: PROF. DR. İNAYET AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilgisayar destekli bilgi sistemleri, Okul müdürleri, Ortaöğretim, Yönetim bilgi sistemleri, İlköğretim kurumları, Computer assisted information systems, Secondary education, Management information systems, Institutions of primary education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı dönüşüm, 21. yüzyıl örgütlerinin yapısal ve işlevsel dinamiklerini yeniden şekillendirmiştir. Bu dönüşümden en fazla etkilenen kurumların başında gelen okullar, günümüzde sadece eğitim faaliyetlerinin yürütüldüğü mekanlar olmanın ötesine geçerek; devasa boyutlarda verinin üretildiği, saklandığı ve işlendiği karmaşık bilgi merkezlerine dönüşmüştür. Türk Eğitim Sistemi'nin dijital omurgasını oluşturan e-Okul Yönetim Bilgi Sistemi, bu dönüşümün merkezinde yer almakta ve milyonlarca öğrenci, öğretmen ve veliyi tek bir dijital çatı altında toplamaktadır. Bu araştırmanın temel amacı; Ankara ili merkez ilçelerinde görev yapan kamu okul yöneticilerinin görüşlerinden hareketle, e-Okul sisteminin yönetim süreçlerine (karar verme, planlama, örgütleme, iletişim, eşgüdümleme ve değerlendirme) katkılarını, kullanım sürecinde karşılaşılan teknik ve yönetsel güçlükleri ve sistemin geliştirilmesine yönelik önerileri bütüncül bir yaklaşımla ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim (fenomenoloji) deseni ile yürütülen bu çalışmada, katılımcıların e-Okul olgusuna ilişkin deneyimleri ve bu deneyimlere yükledikleri anlamlar derinlemesine incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, maksimum çeşitlilik örneklemesi yöntemiyle belirlenen ve Ankara'nın 9 merkez ilçesinde (Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan, Yenimahalle, Gölbaşı) görev yapan 54 okul yöneticisinden (okul müdürü ve müdür yardımcısı) oluşmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, e-Okul sisteminin Türkiye'deki okul yönetim pratiklerinin vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini göstermektedir. Yöneticilerin büyük çoğunluğu sistemi, hem operasyonel süreçleri düzenleyen bir“dijital omurga”hem de yönetsel karar kalitesini artıran stratejik bir“karar destek aracı”olarak değerlendirmektedir. Sistemin yönetim süreçlerine etkisi incelendiğinde şu temel sonuçlara ulaşılmıştır: Yöneticiler, e-Okul'u öğrenci başarısı, devamsızlık ve disiplin durumları gibi kritik değişkenleri anlık izleyebildikleri merkezi bir referans noktası olarak görmektedir. Sistemin sunduğu veriler sayesinde karar alma süreçleri sezgisel olmaktan çıkıp kanıta dayalı, hızlı ve nesnel bir yapıya kavuşmuştur. Planlama sürecinde ise geçmiş yıllara ait verilerin (öğrenci akışı, başarı grafikleri vb.) erişilebilir olması, yöneticilere“geleceği simüle etme”ve proaktif planlama yapma imkânı sunmaktadır. Sistem, ders dağıtımı, şube oluşturma ve öğretmen görevlendirmeleri gibi karmaşık örgütlenme süreçlerinde standartlaşma sağlayarak iş yükünü hafifletmekte ve adaleti tesis etmektedir. Ayrıca okul içindeki farklı birimlerin (rehberlik, idare, zümreler) aynı veri tabanı üzerinden çalışması, birimler arası koordinasyonu güçlendirmekte ve iletişim kopukluklarını minimize etmektedir. e-Okul, özellikle veli-okul iletişiminde şeffaflığı ve hızı artıran en güçlü araçlardan biri olarak tanımlanmıştır. Bilginin eş zamanlı paylaşımı, veli güvenini artırmakta ve bilgi kirliliğini önlemektedir. Değerlendirme sürecinde ise boylamsal veriler sayesinde öğrenci ve okul gelişimi daha net izlenebilmektedir. Ancak mevcut raporlama araçlarının genellikle“listeleme”düzeyinde kaldığı, derinlemesine analiz ve grafiksel sunum konusunda yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, sistemin sağladığı yönetsel katkıların teknik altyapı sorunları nedeniyle zaman zaman kesintiye uğramasıdır. Yöneticilerin büyük bir bölümü, özellikle karne ve nakil dönemlerinde yaşanan sistem yavaşlamaları, sunucu kaynaklı bağlantı kopmaları ve modüller arası entegrasyon eksikliklerinin iş akışını ciddi şekilde aksattığını belirtmiştir. Ayrıca, öğretmen performansının bütüncül izlenmesine olanak tanıyan modüllerin eksikliği ve kullanıcı arayüzünün (özellikle mobil uyumluluk açısından) ergonomik olmaması, sistemin geliştirilmeye açık alanları olarak öne çıkmıştır. Sonuç olarak bu araştırma; e-Okul'un yalnızca bir kayıt aracı değil, okulun kurumsal hafızasını oluşturan ve yönetici rollerini“veri liderliği”ekseninde dönüştüren stratejik bir ekosistem olduğunu ortaya koymuştur. Sistemin potansiyelinin tam olarak kullanılabilmesi için; modüller arası tam entegrasyonun sağlanması, yapay zekâ destekli erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi, teknik altyapının güçlendirilmesi ve yöneticilerin veri okuryazarlığı becerilerinin artırılması gerekmektedir. Araştırma, bu yönüyle politika yapıcılara ve uygulayıcılara, e-Okul'un“dijital arşiv”den“akıllı yönetim sistemi”ne evrilmesi sürecinde yol gösterici veriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The rapid transformation in information and communication technologies has reshaped the structural and functional dynamics of 21st-century organizations. Schools, being among the institutions most affected by this transformation, have gone beyond being merely places where educational activities are conducted, evolving into complex information centers where massive amounts of data are produced, stored, and processed. The e-School Management Information System, which constitutes the digital backbone of the Turkish Education System, lies at the center of this transformation, gathering millions of students, teachers, and parents under a single digital roof. The main purpose of this research is to reveal the contributions of the e-School system to management processes (decision-making, planning, organizing, communication, coordination, and evaluation), the technical and managerial difficulties encountered during its use, and suggestions for the development of the system, based on the views of public school administrators working in the central districts of Ankara. This study was conducted using the phenomenology design, one of the qualitative research methods, to deeply examine the participants' experiences regarding the e-School phenomenon and the meanings they attribute to these experiences. The study group consists of 54 school administrators (principals and vice-principals) working in 9 central districts of Ankara (Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan, Yenimahalle, Gölbaşı), determined by the maximum variation sampling method. Data were collected through a semi-structured interview form and analyzed using the content analysis technique. The findings of the research indicate that the e-School system has become an indispensable part of school management practices in Turkey. The vast majority of administrators evaluate the system as both a“digital backbone”that regulates operational processes and a strategic“decision support tool”that increases managerial decision quality. When the impact of the system on management processes is examined, the following main results were reached: Administrators view e-School as a central reference point where they can instantly monitor critical variables such as student success, absenteeism, and disciplinary status. Thanks to the data provided by the system, decision-making processes have shifted from being intuitive to an evidence-based, rapid, and objective structure. In the planning process, the accessibility of historical data (student flow, success charts, etc.) offers administrators the opportunity to“simulate the future”and make proactive plans. The system provides standardization in complex organizational processes such as course distribution, branch creation, and teacher assignments, thereby alleviating workload and ensuring fairness. Additionally, the fact that different units within the school (guidance, administration, departments) work on the same database strengthens inter-unit coordination and minimizes communication gaps. e-School has been defined as one of the most powerful tools increasing transparency and speed, especially in parent-school communication. Simultaneous sharing of information increases parent trust and prevents information pollution. In the evaluation process, student and school development can be monitored more clearly thanks to longitudinal data. However, it has been determined that existing reporting tools generally remain at the“listing”level and are insufficient in terms of in-depth analysis and graphical presentation. One of the most striking findings of the research is that the managerial contributions provided by the system are occasionally interrupted due to technical infrastructure problems. A significant portion of the administrators stated that system slowdowns, server-based disconnections, and deficiencies in inter-module integration, especially during report card and transfer periods, seriously disrupt the workflow. In addition, the lack of modules allowing for holistic monitoring of teacher performance and the lack of ergonomic user interface (especially in terms of mobile compatibility) stood out as areas open to development. In conclusion, this research has revealed that e-School is not just a recording tool, but a strategic ecosystem that forms the institutional memory of the school and transforms administrator roles around the axis of“data leadership”. In order to fully utilize the potential of the system; full integration between modules must be ensured, AI-supported early warning systems must be developed, technical infrastructure must be strengthened, and administrators' data literacy skills must be increased. In this respect, the research provides guiding data to policymakers and practitioners in the process of e-School evolving from a“digital archive”to a“smart management system”.
Benzer Tezler
- Türkiye ile bazı Avrupa Birliği ülkelerindeki okul yöneticilerinin yetiştirilme ve atanma süreçlerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
NADİR BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BATTAL ASLAN
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Şehirleşme süreci ve metropoliten alanlar
Başlık çevirisi yok
H.İBRAHİM AKALIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYYUP GÜNAY İSBİR
- Kamu personelinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
SEMİHA YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kamu YönetimiGazi ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN ARSLAN