Kentsel kamusal mekânda kadın görünürlüğü: Tarsus örneği
Women's visibility in urban public spaces: The case of Tarsus
- Tez No: 971401
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZÜLEYHA SARA BELGE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplumsal yaşamda kadın-erkek eşitliğine ilişkin akademik ve politik çalışmaların sayısı giderek artsa da, kadınların kentsel mekânlardaki görünürlüğü ve deneyimleri hâlâ yeterince ele alınmamaktadır. Kadınların kentsel mekânı kullanma pratikleri, mekândaki hareket özgürlükleri ve mekân ile kurdukları ilişkiler çoğunlukla toplumsal cinsiyet perspektifinden değerlendirilmemekte; bu durum da kentlerin planlama ve tasarım süreçlerinde kadınların ihtiyaçlarının göz ardı edilmesine yol açmaktadır. Bu tez çalışması, kentsel kamusal mekânlarda kadınların varlığını, mekân kullanımlarını ve katılım düzeylerini analiz etmeyi; mevcut durumu ortaya koyarak kadınların görünürlüğünü kısıtlayan engelleri belirlemeyi ve bu engellerin kentsel planlama ile tasarım ilkeleri doğrultusunda nasıl aşılabileceğini tartışmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın uygulama alanı olarak seçilen Tarsus tarihi kent merkezi, hem tarihsel kimliği hem de yoğun sosyal ve ticari ilişkileri barındırması nedeniyle kadınların kamusal mekân kullanımlarını analiz etmek için uygun bir örnek alan oluşturmuştur. Çalışma kapsamında, karma yöntem yaklaşımı benimsenmiş; nitel ve nicel verilerin birlikte değerlendirilmesi sağlanmıştır. Bu doğrultuda anket uygulamaları, odak grup görüşmeleri ve sistematik gözlemlerden elde edilen veriler bir araya getirilerek kadınların kentsel mekân deneyimlerine ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yapılmıştır. Araştırma bulguları, kadınların kamusal mekânlara katılımını sınırlayan başlıca unsurların güvenlik algısı, sosyo-kültürel normlar, fiziksel erişilebilirlik eksiklikleri ve mekânın işlevsel yetersizlikleri olduğunu göstermektedir. Çalışma, elde edilen veriler ışığında kadınların kentsel mekânlarda daha görünür ve etkin olabilmeleri için ulusal, yerel ve mekânsal ölçeklerde politika önerileri geliştirmiştir. Ayrıca, Tarsus kent merkezindeki Yarenlik Alanı, Yeryüzü Pazarı, Kırkkaşık Bedesteni ve İnsan Hakları Meydanı gibi odak alanlara yönelik özel çözüm önerileri sunulmuştur. Sonuç olarak, bu tez, toplumsal cinsiyet odaklı bir kentsel planlama anlayışının geliştirilmesine katkı sunmayı ve kadınların kentsel mekânda daha güvenli, erişilebilir ve eşit koşullarda var olabilmeleri için uygulanabilir öneriler üretmeyi hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Although the number of academic and political studies on gender equality in social life is steadily increasing, women's visibility and experiences in urban spaces are still not sufficiently addressed. Women's practices of using urban space, their freedom of movement within the space, and the relationships they establish with the space are largely not evaluated from a gender perspective; this situation leads to women's needs being overlooked in the planning and design processes of cities. This thesis aims to analyse women's presence, use of space, and level of participation in urban public spaces; to reveal the current situation and identify the barriers that limit women's visibility; and to discuss how these barriers can be overcome in line with urban planning and design principles. The historic city centre of Tarsus, selected as the field of application for the research, constitutes a suitable case study for analysing women's use of public spaces due to its historical identity and dense social and commercial relations. Within the scope of the study, a mixed-methods approach was adopted, ensuring the joint evaluation of qualitative and quantitative data. Accordingly, data obtained from surveys, focus group discussions, and systematic observations were brought together to provide a comprehensive assessment of women's experiences of urban spaces. The research findings show that the main factors limiting women's participation in public spaces are perceptions of safety, socio-cultural norms, lack of physical accessibility, and functional inadequacies of the space. Based on the data obtained, the study developed policy recommendations at national, local, and spatial scales to enable women to be more visible and effective in urban spaces. Additionally, specific solution proposals were presented for focus areas in the city centre of Tarsus, such as Yarenlik Alanı, Yeryüzü Pazarı, Kırkkaşık Bedesteni and İnsan Hakları Meydanı. In conclusion, this thesis aims to contribute to the development of a gender-focused urban planning approach and to produce applicable recommendations for women to exist in urban spaces under safer, more accessible, and equal conditions.
Benzer Tezler
- Toplumsal cinsiyet eşitsizliği: Kadın ve mekân
Social gender inequality: Woman and space
ŞEYDA CUMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Şehircilik ve Bölge PlanlamaKonya Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KADRİYE TOPÇU
- Geç Osmanlı'da eğitim alanında kadının görünürlüğünün inşası: Darülmuallimatların mimari ve mekânsal tarihi
The construction of women's visibility in education in the late Ottoman: The architectural and spatial history of Darülmuallimats
DUYGU KÖSE
Doktora
Türkçe
2022
MimarlıkSüleyman Demirel ÜniversitesiMimarlık, Planlama ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE GÖKÇEN ÖZKAYA
- Toplumsal iletişim bağlamında grafiti ve uygulama örnekleri
Graffiti and application examples in the context of social communication
KADİR YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel Sanatlarİnönü ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DOĞAN AKBULUT
- “Güzel İstanbul”heykelindeki kadın imgesinin kamusal alandaki yeri
The place of the female image in the 'Güzel İstanbul' sculpture in the public space
EBRU AĞIRBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mimarlıkİstanbul Topkapı ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNCÜL KIRLANGIÇ IŞIL