“Güzel İstanbul”heykelindeki kadın imgesinin kamusal alandaki yeri
The place of the female image in the 'Güzel İstanbul' sculpture in the public space
- Tez No: 1013688
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNCÜL KIRLANGIÇ IŞIL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada kentsel mekân, heykel sanatı ve toplumsal cinsiyet ilişkileri ekseninde, kamusal alanda yer alan kadın heykellerinin maruz kaldığı müdahaleleri ve yerinden edilme süreçlerini analiz etmek amaçlanmıştır. Çalışmanın odağında, Gürdal Duyar'ın 1973 yılında Cumhuriyet'in 50. yılı kutlamaları kapsamında tasarladığı ancak siyasi ve ahlaki tartışmalar sonucu Karaköy Meydanı'ndan kaldırılarak Yıldız Korusu'na nakledilen“Güzel İstanbul”heykeli yer almaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden vaka analizi deseni benimsenmiştir. Veri toplama sürecinde literatür taraması, arşiv araştırması ve söylem analizinin yanı sıra, eserin güncel durumunu tespit etmek amacıyla Yıldız Korusu'nda bir ay süresince yerinde mekansal gözlemler yapılmıştır. Ayrıca küresel ölçekteki benzer vakaların taranmasında yapay zekâ destekli dijital araçlardan yararlanılmış elde edilen veriler birincil kaynaklarla teyit edilmiştir. Araştırma bulguları, heykelin fiziksel mekâna yerleştirilmesinin estetik bir tercih değil ideolojik bir temsil mücadelesi olduğunu göstermektedir. Tarihsel süreçte Antik dönemden Cumhuriyet'e kadar farklı temsillerle var olan kadın imgesi, modern kamusal alanda ahlaki denetim mekanizmalarıyla sınırlandırılmıştır.“Güzel İstanbul”heykelinin merkezden uzaklaştırılarak gözden uzak bir noktaya, bakımsız bir halde konumlandırılması, kadın bedeninin kamusal görünürlüğüne yönelik mekansal ve simgesel bir uzaklaştırma olarak değerlendirilmiştir. Yerinde yapılan gözlemler eserin fiziksel tahribata uğradığını (sağ elinin kopması, kirlenme vb.) ve yönlendirme eksikliği nedeniyle kamusal hafızadan silinme riskiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koymuştur. Çalışma sonucunda kamusal alanda sansürlenen kadın bedeninin, günümüzde sosyal medya örgütlenmeleri aracılığıyla yeni bir politik varlık olarak yeniden inşa edildiği saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the interventions and displacement processes experienced by female sculptures in public spaces, within the context of urban space, sculpture art, and gender relations. The focus of the study is Gürdal Duyar's“Güzel İstanbul”sculpture, designed in 1973 for the 50th anniversary celebrations of the Republic, but subsequently removed from Karaköy Square and relocated to Yıldız Grove due to political and moral debates. The research employs a case analysis design, a qualitative research method. Data collection involved literature review, archival research, and discourse analysis, as well as on-site spatial observations in Yıldız Grove for a month to determine the current status of the artwork. Furthermore, artificial intelligence-powered digital tools were used to review similar cases on a global scale, and the data obtained was corroborated with primary sources. The research findings demonstrate that the placement of the sculpture in the physical space was not an aesthetic choice but an ideological struggle for representation. The image of women, existing with different representations from antiquity to the Republic, has been restricted in the modern public sphere by moral control mechanisms. The relocation of the“Güzel İstanbul”sculpture from the city center to a secluded spot, in a neglected state, has been interpreted as a spatial and symbolic distancing of the female body from public visibility. On-site observations revealed that the artwork has suffered physical damage (the right hand is missing, it is soiled, etc.) and is at risk of being erased from public memory due to a lack of proper orientation. The study concludes that the female body, censored in the public sphere, is being reconstructed as a new political entity through social media organizations today.
Benzer Tezler
- İtalyan Rönesans heykelinde el ayrıntısı
Hand details in Italian Renaissance sculpture
ÇAĞLA ÇAKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Güzel Sanatlarİstanbul ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. TARCAN YILMAZ
- Türk sinemasında İstanbul temsili: Ah Güzel İstanbul ve Anlat İstanbul filmleri örneklemi
The representation of the Istanbul in Turkish cinema: Examples of Ah Güzel Istanbul and Anlat Istanbul films
ATACAN ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞÜKRÜ SİM
- Türk sinemasında“Statü kaybı”Temsilleri“Ah güzel istanbul”ve“Muhsin Bey”film analizi
Representation“The loss of status”in Turkish cinema“Ah güzel İstanbul”and“Muhsin Bey”film analysis
NAZLI NUR BAYKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. MEHMET EMİN BALCI
- Istanbul nostalgia: Collective memory of conservative women
İstanbul nostaljisi: Muhafazakâr kadınların toplumsal hafızası
FİRDEVS BÜŞRA KALUÇ
- Sinema-kent ilişkisi: Farklılıkların mekânı ve İstanbul
Cinema-city relationship: The space of differences and İstanbul
HÜMAY ONGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA GÜLAY ER PASİN
