Geri Dön

Çağdaş kolektif eylem modellerinin statüko yanlısı sosyal hareketler bağlamında incelenmesi: 15 Temmuz Demokrasi Nöbetleri örneği

An analysis of contemporary collective action models in the context of pro-status quo collective actions: The example of the July 15 Democracy Watches

PDF İndir

  1. Tez No: 971397
  2. Yazar: VEYSEL KARAZOR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SERAP AKFIRAT
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Sosyal kimlik, kimlik liderlik, kolektif eylem, SIMCA, EMSICA, Social identity, identity leadership, collective action, SIMCA, EMSICA
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Kolektif eylemler, aynı sosyal gruba üye bireylerin, grup kimliği altında protesto, yürüyüş vb. eylemlere katılarak, grubun koşullarını iyileştirme ve daha fazla kazanım elde etme amaçlı yaptıkları davranışlar bütünü olarak tanımlanmaktadır. Kolektif eylem çalışmalarının genellikle statüko karşıtı hareketler bağlamında incelendiği görülmüştür. Bu tez çalışmasıyla, 15 Temmuz Darbe Girişimi sonrası gelişen, statükonun korunmasını hedefleyen“Demokrasi Nöbetleri”olarak adlandırılan kolektif eylemleri, sosyal kimlik yaklaşımı bağlamında ele alarak literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmak amaçlanmıştır. Sosyal Kimlik Yaklaşımıyla geliştirilen kolektif eylem modellerinden Sosyal Kimlik Kolektif Eylem Modeli (SIMCA), bireylerin mevcut sosyal kimlikleri üzerinden kolektif eyleme yöneldiğini; Kolektif Eylemde Şekillenen Sosyal Kimlik Modeli (EMSICA) ise eylem sürecinde yeni kolektif kimliklerin şekillendiğini ve yeni kimlik özdeşimleri aracılığında kolektif eylemlere katıldıklarını öne sürmektedir. Tez çalışmasında ise esas olarak, mevcut siyasal sistemi koruma ve savunma amacıyla yapılan kolektif eylemlerin, Kolektif Eylem Sosyal Kimlik Modelleri (SIMCA-EMSICA) kapsamında incelenmesi ve özellikle mevcut siyasal sisteme yönelik algılanan tehdit ile algılanan kimlik liderliğinin rolünün araştırılması hedeflenmektedir. Bu amaçla bu tez çalışmasında retrosprektif korelasyonel çalışma yapılmıştır. 15 Temmuz Darbe Girişimi sonrasında gerçekleşen eylemlere çeşitli şekillerde katılan 545 katılımcıdan çevrimiçi yollarla veri toplanmış olup bu katılımcılardan 341'inin (210 erkek, 131 kadın), 15 Temmuz Darbe Girişimi sonrasında gerçekleşen Demokrasi Nöbetleri olarak adlandırılan ve farklı şehirlerin meydanlarında gerçekleşen eylemlere bizzat katıldığı tespit edilmiş ve bu kişilerden toplanan verilerle istatistiksel analizler yapılmıştır. Analizler Jamovi 2.6. programında yer alan betimsel istatistikler, varyans analizi ve Yol analizi teknikleriyle gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, klasik SIMCA'nın Demokrasi Nöbetlerine katılım sıklığını yordamada veriye yeterince uyum sağlamadığı bulunmuştur. Türkiye Cumhuriyeti kimliği ve siyasi parti kimliği özdeşimlerinin kolektif eylemlere katılma sıklığını doğrudan yordamadığı görülmüştür. Bulgulara göre aracı değişkenlerden algılanan haksızlık da Demokrasi Nöbetlerine katılma sıklığını anlamlı şekilde yordamazken, algılanan grup etkililiği anlamlı şekilde yordamaktadır. Kimlik liderliği ve algılanan tehdit değişkenlerinin eklenmesiyle revize edilen model de veriye iyi uyum göstermemiştir; ancak kimlik liderliğinin aracı değişkenler yoluyla Demokrasi Nöbetlerine katılım sıklığını değişimlediği görülmüştür. Kimlik liderliği ve algılanan tehdit değişkenlerinin modele entegre edilmesiyle statüko yanlısı eylemler için revize edilen EMSICA ise veriye oldukça iyi uyum sağlamış ve model Demokrasi Nöbetlerine katılımı güçlü bir şekilde açıklamıştır. Bulgulara göre algılanan haksızlık ve algılanan grup etkililiği,“Demokrasi Nöbetçisi”kimliği aracılığıyla kolektif eylemlere katılma sıklığını anlamlı şekilde yordamıştır. Sonuç olarak hem klasik EMSICA'nın, hem de statüko yanlısı eylemleri açıklamak üzere revize edilen EMSICA'nın kolektif eylemlere katılma sıklığını anlamlı şekilde açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular ilgili literatür kapsamında tartışılmıştır.

Özet (Çeviri)

Collective actions are defined as the set of behaviors performed by individuals who are members of the same social group, participating in actions such as protests and marches under the group identity, with the aim of improving the group's conditions and achieving greater gains. It has been observed that collective action studies are often examined in the context of anti-status quo movements. This thesis aims to fill a significant gap in the literature by examining the collective actions known as“Democracy Watches,”which emerged after the July 15th Coup Attempt and aimed to protect the status quo, within the context of the social identity approach. Among the collective action models developed through the Social Identity Approach, the Social Identity Model of Collective Action (SIMCA) suggests that individuals engage in collective action based on their existing social identities, while the Emerging Social Identity Model of Collective Action (EMSICA) proposes that new collective identities are formed during the action process and that individuals participate in collective actions through new identity identifications. In the thesis study, the main objective is to examine collective actions undertaken primarily to protect and defend the existing political system within the framework of Collective Action Social Identity Models (SIMCA-EMSICA), and to investigate the role of perceived threats to the existing political system and perceived identity leadership. For this purpose, a retrospective correlational study was conducted in this thesis. Data was collected online from 545 participants who participated in the actions that took place after the July 15th Coup Attempt. It was determined that 341 of these participants (210 men, 131 women) personally participated in the actions called“Democracy Watches,”which took place in the squares of different cities after the July 15th Coup Attempt. Statistical analyses were performed using the data collected from these individuals. The analyses were performed using descriptive statistics, analysis of variance, and path analysis techniques available in the Jamovi 2.6 program. According to the analysis results, it was found that classical SIMCA did not fit the data well enough to predict the frequency of participation in Democracy Watches. It has been observed that identifications with the Republic of Turkey and political party identities do not directly predict the frequency of participation in collective actions. According to the findings, while perceived injustice among mediating variables did not significantly predict the frequency of participation in Democracy Watches, perceived group efficacy did. The revised model, with the addition of the identity leadership and perceived threat variables, did not fit the data well; however, identity leadership was found to moderate the frequency of participation in Democracy Watch through mediating variables. The revised EMSICA for pro-status quo actions, with the variables of identity leadership and perceived threat integrated into the model, fit the data quite well, and the model strongly explained participation in Democracy Watches. According to the findings, perceived injustice and perceived group efficacy significantly predicted the frequency of participation in collective actions through the“Democracy Watches”identity. As a result, it was concluded that both the classic EMSICA and the revised EMSICA, which was updated to explain pro-status quo actions, significantly explain the frequency of participation in collective actions. The findings obtained in the study have been discussed within the scope of the relevant literature.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    104226

    Öğrenen organizasyonlar

    Learning organizations

    DOĞAN ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    YRD. DOÇ. DR. UFUK CEBECİ

  2. Tez No

    1005421

    Beden politikaları: Çağdaş feminist sanatta kadın bedeninin ikonografisi

    Body politics: The iconography of the female body in contemporary feminist art

    SARA ALTUNSOY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Sanat TarihiBeykoz Üniversitesi

    İletişim ve Tasarımı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BENGİSU BAYRAK SHAHMIRI

  3. Tez No

    717771

    Sanatta demokratikleşme kavramı ve çağdaş heykel üretim biçimlerine yansıması

    The concept of democratication in art and its reflection on contemporary sculpture production

    ÖZLEM BAYRAK BEGTAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Güzel SanatlarDokuz Eylül Üniversitesi

    Heykel Ana Sanat Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKCEN ERGÜR

  4. Tez No

    917634

    Intersubjectivity and recognition in cli-fi in the age of the anthropocene

    Antroposen çağı çağdaş iklim krizi romanında öznelerasılık ve tanınma

    İSMAİL KAYGISIZ

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    İngiliz Dili ve EdebiyatıEge Üniversitesi

    İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER ÇETİN

  5. Tez No

    132831

    Les achemes circulaires dans les Gommes d'Alain Robbe-Grillet

    Alain Robbe-Grillet'nin Silgiler Roma'nında dönüşsel yapılar

    FATMA KABA

    Yüksek Lisans

    Fransızca

    Fransızca

    2003

    Fransız Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesi

    Fransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KEMAL ÖZMEN

Geri Dön