Türkiye'nin imzaladığı uluslararası belgeler perspektifinden balkanlar politikası: Kuruluştan günümüze süreç ve değişim (1923-2024)
Balkans policy from the perspective of international documents signed by Türkiye: Process and change from the foundation to the present (1923-2024)
- Tez No: 971349
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONGÜL ALŞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Türkiye, Balkanlar, Dış Politika, Uluslararası Belgeler, Bölgesel İş Birliği, Balkanizm, Kamu diplomasisi, NATO, Uluslararası anlaşmalar, Uluslararası ilişkiler, Yumuşak güç, Türkiye, Balkans, Foreign Policy, International Documents, Regional Cooperation, Balkanism, Public diplomacy, North Atlantic Treaty Organisation, International agreements, International relations, Soft power
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan 2025 yılına kadar Balkanlar politikasına yön veren uluslararası belgeleri tarihsel bir perspektifle incelemektedir. Türkiye'nin Balkan ülkeleriyle imzaladığı antlaşmalar, sözleşmeler, protokoller ve diğer hukuki metinleri analiz ederek, bu belgelerin Türkiye'nin Balkanlar'daki siyasi, ekonomik, kültürel ve güvenlik alanlarındaki ilişkilerinin gelişimindeki rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tezin ilk aşamalarında, Cumhuriyetin kuruluşundan Soğuk Savaş'a kadar olan dönemde Türkiye'nin Balkanlar'da barışın tesisi, sınırların güvence altına alınması ve bölgesel iş birliği arayışları çerçevesinde imzaladığı Balkan Antantı gibi önemli belgeler ele alınmaktadır. Soğuk Savaş döneminde ise ideolojik ayrışmaların ve farklı bloklara dâhil olma durumlarının Balkanlar politikasını nasıl etkilediği, buna rağmen diyalog kanallarının açık tutulmasına yönelik çabalar incelenmektedir. Soğuk Savaş sonrası dönemde Balkanlar'da yaşanan siyasi dönüşümler ve savaşlar sonrasında Türkiye'nin bölgeye yönelik artan ilgisi ve aktif politikası detaylı bir şekilde analiz edilmektedir. Bu bağlamda, Türkiye'nin Balkan ülkelerinin Avrupa-Atlantik yapılarıyla bütünleşme süreçlerine verdiği destek, bölgesel iş birliği mekanizmalarının güçlendirilmesine katkıları ve ekonomik ilişkilerini geliştirmeye yönelik imzaladığı serbest ticaret anlaşmaları gibi belgeler değerlendirilmektedir. Çalışma, özellikle 2000'li yıllardan itibaren Türkiye'nin Balkanlar'a yönelik çok boyutlu dış politika anlayışını ve bu anlayış doğrultusunda hayata geçirdiği yumuşak güç ve kamu diplomasisi faaliyetlerini incelemektedir. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ve Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) gibi kurumlar aracılığıyla yürütülen faaliyetler ve bu faaliyetlerin Balkan ülkeleriyle olan ilişkilere etkileri analiz edilmektedir. Ancak bu güçlenen bağlara karşı bazı Balkan ülkelerinde ortaya çıkan milliyetçi tepkilere de değinilmektedir. Sonuç olarak bu tez, Türkiye'nin Balkanlar politikasının uluslararası belgelerle şekillenen tarihsel sürecini ve bu sürecin temel dinamiklerini ortaya koyarak, Türkiye'nin bölgedeki rolünü ve geleceğe yönelik potansiyellerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This master's thesis examines the international documents that have guided Turkey's policy toward the Balkans from the establishment of the Republic of Turkey to the year 2025 from a historical perspective. It aims to reveal the role of treaties, agreements, protocols, and other legal texts signed by Turkey with Balkan countries in the development of its political, economic, cultural, and security relations in the region. In the initial stages of the thesis, significant documents such as the Balkan Pact, signed in the context of Turkey's efforts to establish peace, secure borders, and seek regional cooperation in the period from the founding of the Republic to the Cold War, are discussed. During the Cold War, the impact of ideological divisions and alignment with different blocs on Turkey's Balkan policy is examined, along with the efforts to keep dialogue channels open despite these tensions. In the post–Cold War period, Turkey's increasing interest in the region and its active policy following political transformations and conflicts in the Balkans are analyzed in detail. In this context, Turkey's support for the integration processes of Balkan countries into Euro-Atlantic structures, its contributions to strengthening regional cooperation mechanisms, and documents such as free trade agreements signed to enhance economic relations are evaluated. The study particularly investigates Turkey's multi-dimensional foreign policy approach toward the Balkans since the 2000s and its implementation of soft power and public diplomacy activities. The activities conducted through institutions such as the Turkish Cooperation and Coordination Agency (TİKA) and the Presidency for Turks Abroad and Related Communities (YTB), and their effects on relations with Balkan countries, are analyzed. However, nationalist reactions emerging in some Balkan countries against these strengthening ties are also addressed. In conclusion, this thesis aims to present the historical process of Turkey's Balkan policy shaped by international documents, revealing the main dynamics of this process and assessing Turkey's role in the region as well as its potential for the future.
Benzer Tezler
- Soğuk Savaş döneminde uluslararası antlaşmalar kapsamında Türkiye'nin güvenliğini sağlama arayışları (1945-1975)
Turkey's search for security within the scope of international treaties during the Cold War period (1945-1975)
ONUR ERTUNÇ SARİ
- İnsan Hakları'nın uluslararası politika ve Türk dış politikasına etkileri -Batı Trakya örneği-
The impact of human rights in international politics and Turkish fereign policy -an example of Western Thrace-
A. NAZMİ ÜSTE
Doktora
Türkçe
1998
Kamu YönetimiDokuz Eylül ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜLAY ÖZÜERMAN
- İkinci Dünya Savaşı Türk dış politikasında İsmet İnönü etkileri
World War II impact of İsmet İnönü on Turkish foreign policy
ORHUN ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihKütahya Dumlupınar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA SARIKOYUNCU DEĞERLİ
- İkinci Dünya Savaşı'nda Türk ordusu: Aktif tarafsızlık siyaseti çerçevesinde askerî hazırlıklar
Turkish army in World War II: Military readiness in frame of active neutrality
SABİT ÇETİN
Doktora
Türkçe
2014
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEMUÇİN F.ERTAN