Okul yöneticiliğinde kariyer uyum yeteneği
Career adaptability in school administration
- Tez No: 971305
- Danışmanlar: PROF. DR. BERTAN AKYOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Kariyer, Kariyer uyum, Eğitim yönetimi, Career, Career adaptability, Educational administration
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada bireylerin mesleki yaşamlarında karşılaştıkları değişimlere ve zorluklara uyum sağlama kapasiteleri kapsamında okul yöneticilerinin kariyer uyum yeteneklerinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında okul yöneticilerinin mevcut durumun belirlenmesi ve kariyer uyum yetenekleri arasındaki ilişkilerin analiz edilmesi için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında Savickas ve Porfeli (2012) tarafından geliştirilen Kanten (2012) tarafından Türkçeye uyumlaştırılmış olan“Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği”kullanılmıştır. Araştırma verileri 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında Aydın ili Efeler ilçesinde görev yapmakta olan 105 Müdür, 11 Müdür Baş Yardımcısı ve 202 Müdür Yardımcısı'ndan 152'sine ölçek uygulanarak elde edilmiştir. Araştırma sonucunda okul yöneticilerinin kariyer uyum yetenekleri ölçeğinde öngörülerek ölçülen dört temel kariyer uyum boyutunun (kaygı, kontrol, merak, güven) bireylerin demografik farklılıklarından çok kişisel motivasyonları, algıları ve çevreden aldıkları destekle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Demografik değişkenlerin (cinsiyet, medeni durum, okul kıdemi, yöneticilik kıdemi, eğitim durumu) kariyer uyum yetenekleri üzerinde doğrudan bir etkisi olmadığı; ancak kadınların kaygı boyutunda, evli bireylerin güven boyutunda ve mesleki kıdemin merak ile güven boyutlarında anlamlı şekilde farklı olduğu görülmüştür. Ayrıca okul kademesi ve sosyoekonomik düzey gibi değişkenlerin, bireylerin kontrol ve güven duygularını etkilediği, düşük sosyoekonomik düzeylerde bu yeteneklerin sınırlı olduğu belirlenmiştir. Alt boyutlar arasında güçlü pozitif korelasyonlar bulunmuştur. Sonuç olarak kariyer uyum becerilerinin geliştirilmesi için bireylerin sosyoekonomik koşulları, mesleki kıdemi ve görev yaptığı eğitim kademesi dikkate alınarak özelleştirilmiş mesleki uygulamalar geliştirilmelidir. Sosyo-ekonomik düzeyi düşük okullarda çalışan yöneticiler için kontrol ve güven duygularını artıracak eğitim ve mentorluk programları, mesleki kıdemi düşük bireylerin kariyer başlangıcındaki motivasyonlarını sürdürülebilir kılmak için kariyer danışmanlığı ve rehberlik hizmetlerinin artırılması gerektiği, bu becerilerin bireylerin kişisel ve çevresel koşullarına uygun yaklaşımlarla desteklenmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Ayrıca özellikle okullarda müdürlük ya da müdür yardımcılığı yapan yönetici pozisyonundaki kişiler için yöneticilik vasıflarının daha erken yaşlarda edinilebilmesi için yüksek lisans eğitimi şeklinde üniversitelerde lisansüstü olarak okutulmasının yaygınlaştırılmasının eğitim yöneticisi yetiştirme konusunda olumlu katkıları olacağı düşünülmektedir. Hedef belirleme, takım çalışmasına uygun olma, teşvik mekanizmaları, iletişim, dinleme ve anlama becerileri, kriz yönetimi, güvenilir olma, temsil yeteneğini karşılama, planlama, organizasyon ve liderlik vasıfları, güvenilir olma, disiplin vb. daha birçok konuda eğitim alınmalıdır. Bu çalışma, okul yöneticilerinin kariyer uyum yeteneklerinin incelenmesi konusunda Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi'ne sunulmak üzere hazırlanmıştır. Seçilen örneklerin özellikle okul yöneticilerine ve bu tarz kurumlarda çalışan herkese hitap edeceğine inanılmaktadır. Araştırma bulgularının okul yöneticilerinin mesleki yaşamlarında kariyerlerine katkı sağlamakla birlikte eğitim politikalarının geliştirilmesine de ışık tutması beklenmektedir. Çalışmanın eğitim yönetimi alanına ve kariyer gelişimi konusuna büyük bir değer katacağına inanılmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the career adaptability of school administrators within the scope of their capacity to adapt to changes and challenges encountered in their professional lives. A relational survey model was employed as the research design. Data were collected using the“Career Adapt-Abilities Scale”developed by Savickas and Porfeli (2012) and adapted into Turkish by Kanten (2012). The research data were obtained by administering the scale to 152 participants, including 105 Principals, 11 Deputy Principals, and 202 Vice Principals, serving in Efeler district of Aydın province during the 2023-2024 academic year. The findings revealed that the four fundamental dimensions of career adaptability measured by the scale (concern, control, curiosity, and confidence) were more closely associated with individuals' personal motivations, perceptions, and the support they receive from their environment rather than their demographic differences. It was determined that demographic variables (e.g., gender, marital status, school tenure, managerial tenure, educational background) did not have a direct impact on career adaptability. However, significant differences were observed in specific dimensions: women scored higher in the concern dimension, married individuals in the confidence dimension, and professional tenure significantly influenced the curiosity and confidence dimensions. Additionally, variables such as school level and socioeconomic status were found to affect individuals' sense of control and confidence, with these skills being more limited in lower socioeconomic settings. Strong positive correlations were identified among the subdimensions of career adaptability. In conclusion, tailored professional practices should be developed to enhance career adaptability skills, considering individuals' socioeconomic conditions, professional tenure, and the educational level at which they serve. Training and mentoring programs aimed at enhancing the sense of control and confidence for administrators working in schools with low socioeconomic status, as well as career counseling and guidance services to sustain the motivation of individuals in the early stages of their careers, are recommended. Supporting these skills with approaches suited to individuals' personal and environmental circumstances is deemed crucial. Furthermore, it is suggested that establishing undergraduate programs focused on school administration in universities would contribute positively to the cultivation of educational leaders. These programs should provide comprehensive training in areas such as goal-setting, teamwork, incentive mechanisms, communication, listening and comprehension skills, crisis management, reliability, representation skills, planning, organization, leadership, and discipline. This study was prepared for submission to the Faculty of Education at Adnan Menderes University to examine the career adaptability of school administrators. It is believed that the selected sample will particularly appeal to school administrators and individuals working in similar institutions. The findings are expected to contribute to the professional development of school administrators while also providing insights for the improvement of educational policies. It is anticipated that the study will make a significant contribution to the field of educational management and the topic of career development.
Benzer Tezler
- Okul müdür yardımcılarının yöneticilikten ayrılarak öğretmenliğe geri dönme nedenleri: Nitel bir araştırma
The reasons of school head to return to teaching by leaving from management: A qualitative research
RABİA VARIŞLI DEMİRBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ULUTAŞ
- Okul yöneticiliği görevinden öğretmenliğe dönüş: Bir anlatı araştırması
Returning from school administration to teaching: A narrative research
GÖKHAN ATAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN KOŞAR
- Eğitim örgütlerinde kadın yöneticilerin kariyer engellerinin incelenmesi: Ankara ili örneği
A study on career barriers for women administrators in educational organizations: Example of Ankara city
EMEL TÜZEL
Doktora
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEMEL ÇALIK
- Eğitim yöneticiliğinde yasal güç elde etme isteğinin sergilenen politik davranışlar bağlamında çözümlenmesi
The willingness to legal power in education managementresolution in the context of political behaviors exhibited
YALÇIN VAROL YILDIZBAŞ
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİM ÖZTÜRK
- Milli Eğitim Bakanlığı taşra teşkilatında görevli yöneticilerin atama, yer değiştirme ve görevde yükselme yönetmeliklerinin incelenmesi
Examination of the regulations of appointment, relocation and promotion of the administrators in the provincial organization of the Ministry of National Education
YASEMİN PATTABANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT GÜRKAN GÜLCAN