Geri Dön

Parametrı̇k ve parametrı̇k olmayan yöntemler kullanarak otobüs durakta bekleme süresı̇nı̇ etkı̇leyen faktörlerı̇n modellenmesı̇

Modelling bus dwell time using parametric and non-parametric methods

  1. Tez No: 971265
  2. Yazar: KHIZER BAJWA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. YALÇIN ALVER, DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET METİN MUTLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ulaşım, Transportation
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez, otobüs durakta bekleme süresini etkileyen temel operasyonel ve yolcuya ait faktörleri modellemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, manuel olarak toplanan durak düzeyindeki veriler kullanılarak İzmir kentinde gerçekleştirilmiştir. Analiz kapsamında toplam binen yolcu sayısı, otobüs içi kalabalıklık düzeyi, açılan kapı sayısı ve yolcu çeşitliliği oranı olmak üzere dört temel değişken ele alınmıştır. Veri seti 443 gözlemden oluşmakta olup, eksik veriler çıkartılmıştır. Modelleme sürecinde, parametrik yöntemler olan Çoklu Doğrusal Regresyon, Elastik Net ve Polinom Regresyon yöntemlerine ek olarak parametrik olmayan K-En Yakın Komşu, Rastgele Orman ve XGBoost yöntemleri uygulanmıştır. Modeller; R², Ayarlanmış R², OKH, Ortalama Mutlak Hata ve Kök Ortalama Kare Hata gibi ölçütlerle karşılaştırılmıştır. Elastik Net modeli %72'lik, XGBoost ve Rastgele Orman modelleri ise %77'nin üzerinde ayarlanmış R² değerleri ile en başarılı sonuçları vermiştir. K-En Yakın Komşu modeli nispeten düşük performans göstermiştir. Tüm modellerde en etkili değişkenin binen yolcu sayısı olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma, Türkiye bağlamında otobüs durakta bekleme süresini tahmin etmeye yönelik çok yönlü bir modelleme yaklaşımı sunarak literatüre katkı sağlamaktadır.

Özet (Çeviri)

This thesis aims to model the key operational and passenger-related factors affecting bus dwell time. The study was conducted using stop-level data collected manually, focusing on İzmir as a case study. Four main variables were analyzed: total number of boarding passengers, interior crowdedness level, number of doors opened, and the complexity ratio (i.e., the proportion of elderly, disabled, or stroller users among boarding passengers). The dataset consists of 443 observations, with missing values cleaned prior to analysis. Parametric Multiple Linear Regression, Elastic Net, Polynomial Regression, and non-parametric K-Nearest Neighbors, Random Forest, and XGBoost modeling approaches were implemented. Models were evaluated using statistical metrics such as R², adjusted R², Mean Squared Error, Mean Absolute Error, and Root Mean Squared Error. The Elastic Net model achieved an adjusted R² of 72%, while XGBoost and Random Forest yielded the best performance, with Adjusted R² values exceeding 77%. The KNN (K-Nearest Neighbors) model showed relatively lower performance. Across all models, the number of boarding passengers emerged as the most influential factor affecting dwell time. This study contributes to the literature by offering a multifaceted modeling approach for predicting bus dwell times in Türkiye.

Benzer Tezler

  1. Examination of the proportional Hazard assumption in Cox regression model

    Cox regresyon modelinde oransal Hazard varsayımının incelenmesi

    AYHAN YAĞCI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2018

    BiyoistatistikDokuz Eylül Üniversitesi

    İstatistik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ÖZGÜL VUPA ÇİLENGİROĞLU

  2. İnsan-makine etkileşimli bilgisayar deneyi kullanarak insan operatörlerin parametrik ve akıllı sistemlerle modellenmesi

    Modeling of human-operators using linear parametric and intelligent techniques

    HALİT İLKER ÇARDAKLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ŞENİZ ERTUĞRUL

  3. Durağan olmayan sinyallerin parametrik izgel kestirimi

    Parametrik spectral estimation of nonstationary signals

    ALİ KADERLİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Elektrik ve Elektronik MühendisliğiHacettepe Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SALİM KAYHAN

  4. Nonparametric approaches for discovering triggering events from spatio-temporal patterns

    Mekansal-zamansal örüntülerden birbirini tetikleyen olayları bulmak için parametrik olmayan yaklaşımlar

    BERNA BAKIR BATU

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    Bilim ve TeknolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Bilişim Sistemleri Bölümü

    YRD. DOÇ. DR. TUĞBA TAŞKAYA TEMİZEL

    PROF. DR. HAFİZE ŞEBNEM DÜZGÜN

  5. BAYESIAN INFERENCE FRAMEWORKS FOR LLM ACTIVATION SPACE OPTIMIZATION: A STEIN VARIATIONAL AND PARAMETRIC APPROACH

    BÜYÜK DİL MODELİ AKTİVASYON UZAYI OPTİMİZASYONU İÇİN BAYESÇİ ÇIKARIM YAPILARI: STEIN VARYASYONEL VE PARAMETRİK BİR YAKLAŞIM

    AYTAÇ KASIMOĞLU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. MUSTAFA DOĞAN