Geri Dön

Farklı organomineral ve kimyasal gübre uygulama oranlarının örtü altında yetiştirilen domates bitkisinin beslenme durumu ve toprak özellikleri üzerine etkileri

Effects of different organomineral and chemical fertilizer application rates on the nutritional status of tomato plants grown under greenhouse conditions and soil properties

  1. Tez No: 971264
  2. Yazar: CEMİLE KARATOY
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SAHRİYE SÖNMEZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ziraat, Agriculture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada, farklı organomineral ve kimyasal gübre uygulama oranlarının örtü altında yetiştirilen domates bitkisinin beslenme durumu ve toprak özellikleri üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla; 2 ayrı deneme kurulmuştur. 1. Denemede kimyasal gübre dozu sabit tutularak artan oranlarda organomineral gübre uygulamaları yapılmıştır (1.Kontrol, 2.% 100 KG, 3.%100 KG+50 kg/da OMG, 4.% 100 KG+100 kg/da OMG ve 5.%100 KG+150 kg/da OMG). 2. Denemede ise üreticiye önerilen OMG gübre dozu (100 kg/da) sabit tutularak azalan oranlarda KG uygulamaları gerçekleştirilmiştir (1. Kontrol, 2. 100 kg/da OMG+%100 KG, 3.100 kg/da OMG+%75 KG, 4.100 kg/da OMG+%50 KG ve 5. 100 kg/da OMG+%25 KG). Kimyasal gübre uygulamasının % 100 dozu olarak domates bitkisi için önerilen 40 kg/da N, 20 kg/da P2O5 ve 80 kg/da K2O miktarları esas alınmıştır. Denemeler güzlük ve baharlık olmak üzere iki dönemde tesadüf parselleri deneme desenine göre çakılı düzende 3 tekerrürlü olarak yürütülmüş ve her iki sezonda da Özkan domates çeşidi kullanılmıştır. Çalışma için deneme parselleri kurulmadan önce deneme yürütülecek seradan 0-20 ve 20-40 cm derinliklerden toprak örneği alınmıştır. Her iki dönemin sonunda parselleri temsil edecek şekilde toprak örneklemesi ve dönem ortalarında da yaprak ve meyve örneklemeleri yapılmıştır. Çalışmada; bitkilerde bitki besin element (toplam N, P, K, Ca, Mg, Fe, Mn ve Zn ) analizleri ile morfolojik özelliklerin (bitki boyu, gövde çapı, meyve çapı, salkım sayısı vd.) yanı sıra topraklarda da fiziksel ve kimyasal analizler (pH, EC, organik madde, toplam N, alınabilir P, değişebilir K, Ca ve Mg) yapılmış ve uygulamalar arası farklılıklar istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Birinci denemede; bitkilerin boyları, gövde kalınlıkları, gövdelerin yaş ve kuru ağırlıkları ile yaprak örneklerinin toplam N, Fe ve Zn içerikleri üzerine genel olarak 2. uygulamanın (% 100 KG); bitki başına düşen meyve ağırlıklarında ise 5. uygulamanın (% 100 KG+150 kg OMG) etkili olduğu ve en yüksek sonuçların alındığı belirlenmiştir. Bitkilerin yaş ve kuru ağırlıklarının, SÇKM miktarlarının, yaprak örneklerinin P, Ca ve Mg içeriklerinin bahar döneminde daha yüksek olduğu saptanırken, diğer araştırılan bütün bitki parametreleri güz döneminde yüksek bulunmuştur. Toprak örnekleri analiz sonuçları incelendiğinde genel olarak 5. uygulamanın ön plana çıktığı görülmektedir. Toprak örneklerinin EC, değişebilir K ve Ca içeriklerinin güz döneminde; toprakların pH, toplam N, alınabilir P içeriklerinin ise bahar döneminde yüksek olduğu belirlenmiştir. İkinci denemede; bitkilerin boylarının, gövde kalınlıklarının ve meyve ağırlıklarının genel olarak 3. (100 kg/da OMG+%75 KG) ve 4. (100 kg/da OMG+%50 KG) uygulamalarda yüksek olduğu belirlenmiştir. Gövdelerin yaş ve kuru ağırlıkları, meyvelerin çapları, bitkilerdeki salkım sayısı ve Mg içerikleri üzerine bütün uygulamaların artışa sebep olduğu, en düşük değerlerin kontrol uygulamasında elde edildiği belirlenmiştir. Yaprak örneklerinin N, P ve K içeriklerinin 2. uygulamada (100 kg/da OMG+%100 KG) en yüksek sonuçları verdiği ve organomineral gübreyle yapılan azalan kimyasal gübre uygulamalarının azalmaya neden olduğu belirlenmiştir. Yaprak örneklerinin Ca içeriklerinde ise 2. uygulama en düşük sonucu vermiştir. Yaprak örneklerinin Fe ve Mn içeriklerinde genel olarak kontrol uygulaması en yüksek sonuçları verirken, Zn içeriklerinde 5. uygulama (100 kg/da OMG+%25 KG) en yüksek sonuçları vermiştir. Dönemlerin etkisinin 1. denemeye benzer sonuçlar verdiği belirlenmiştir. Toprak örnekleri analiz sonuçları incelendiğinde genel olarak EC, toplam N, alınabilir P ve değişebilir K içeriklerinin 2. uygulamanın (100 kg/da OMG+%100 KG) etkili olduğu belirlenmiştir. Toprakların organik madde içeriklerinin kontrol uygulamasında düşük olduğu ve yapılan uygulamalarla artış gösterdiği belirlenirken, toprakların pH'larında tersi bir durum olup kontrol uygulamasında en yüksek değerler elde edilmiş yapılan uygulamalar pH'nın düşmesine sebep olmuştur. Toprak örneklerinin EC, organik madde ve değişebilir Ca içeriklerinin güz döneminde; pH, toplam N, alınabilir P içeriklerinin ise bahar döneminde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Her iki deneme arasında farklılığın olup olmadığını ortaya koymak amacıyla yapılan T-testi ve Mann-Whitney U testi sonuçlarına göre; meyve çapları, bitkilerin toplam N, P ve Mg ile toprakların değişebilir K içerikleri arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak önemli olduğu; araştırılan diğer bütün parametreler açısında 1. ve 2. deneme arasında bir farklılığın olmadığı ve elde edilen sonuçların birbirlerine benzer olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, her iki deneme karşılaştırıldığında çalışmada araştırılan özellikler bakımından öne çıkan bir uygulamanın olmadığı ve denemelerde dönemler (baharlık ve güzlük) karşılaştırıldığında yetiştiricilik açısından farklılıkların olduğu saptanmıştır. Bu nedenle organomineral gübre kullanımının özellikle örtü altı yetiştiriciliği üzerindeki etkilerini net olarak ortaya koyabilmek için yeni çalışmaların yapılmasına ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır.

Özet (Çeviri)

The aim of this study was to investigate the effects of different organomineral and chemical fertilizer application rates on the nutritional status and soil properties of tomato plants grown under greenhouse conditions. For this purpose, two separate experiments were established. In the first experiment, the chemical fertilizer dose was kept constant and organomineral fertilizer applications were made at increasing rates (1. Control, 2. 100% KG, 3. 100% KG + 50 kg/da OMG, 4. 100% KG + 100 kg/da OMG and 5. 100% KG + 150 kg/da OMG). In the 2nd trial, the OMG fertilizer dose recommended to the producer (100 kg/da) was kept constant and KG applications were carried out at decreasing rates (1. Control, 2. 100 kg/da OMG+100% KG, 3.100 kg/da OMG+75% KG, 4.100 kg/da OMG+50% KG and 5. 100 kg/da OMG+25% KG). The recommended 100% dose of chemical fertilizer application for tomato plants was based on 40 kg/da N, 20 kg/da P2O5 and 80 kg/da K2O. OMG was implemented in both periods. The experiments were carried out in two periods, autumn and spring, in a randomized plot design with 3 replications in a gravel layout, and Özkan tomato variety was used in both seasons. Before establishing the trial plots for the study, soil samples were taken from the depths of 0-20 and 20-40 cm from the greenhouse where the trial would be conducted. At the end of each period, soil sampling was carried out to represent the plots, and leaf and fruit sampling was carried out in the middle of each period. In the study, plant nutrient element analyses (total N, P, K, Ca, Mg, Fe, Mn and Zn) and morphological characteristics (plant height, stem diameter, fruit diameter, number of bunches, etc.) as well as physical and chemical analyses (pH, EC, organic matter, total N, available P, exchangeable K, Ca and Mg) were carried out in the soils and the differences between the applications were compared statistically. In the first trial, it was determined that the 2nd application (100% KG) was generally effective on plant height, stem thickness, fresh and dry weight of stems and total N, Fe and Zn contents of leaf samples; and the 5th application (100% KG+150 kg OMG) was effective on fruit weights per plant, and the highest results were obtained. While it was determined that the fresh and dry weights of the plants, the amounts of TSS, and the P, Ca and Mg contents of the leaf samples were higher in the spring period, all other investigated plant parameters were found to be higher in the autumn period. When the soil sample analysis results are examined, it is seen that the 5th application comes to the fore in general. It was determined that the EC, exchangeable K and Ca contents of the soil samples were high in the autumn period; while the pH, total N and available P contents of the soils were high in the spring period. In the second trial, it was determined that plant height, stem thickness and fruit weight were generally higher in the 3rd (100 kg/da OMG+%75 KG) and 4th (100 kg/da OMG+%50 KG) treatments. It was determined that all applications caused an increase in the fresh and dry weights of the stems, diameters of the fruits, number of bunches on the plants and Mg contents, and the lowest values were obtained in the control application. It was determined that the N, P and K contents of the leaf samples gave the highest results in the second application (100 kg/da OMG+100% KG) and that decreasing chemical fertilizer applications with organomineral fertilizer caused a decrease. The second application gave the lowest result in terms of Ca contents of leaf samples. While the control application gave the highest results in Fe and Mn contents of the leaf samples, the 5th application (100 kg/da OMG+25% KG) gave the highest results in Zn contents. It was determined that the effect of the periods gave similar results to the 1st Experiment. When the soil sample analysis results were examined, it was determined that the second application (100 kg/da OMG + 100% KG) was generally effective on EC, total N, available P and exchangeable K contents. While it was determined that the organic matter content of the soils was low in the control application and increased with the applications, the opposite was true for the pH of the soils, with the highest values obtained in the control application and the applications made caused the pH to decrease. It was determined that EC, organic matter and exchangeable Ca contents of soil samples were high in the autumn period, while pH, total N and available P contents were high in the spring period. According to the results of the T-test and Mann-Whitney U test, which were conducted to determine whether there were differences between the two trials, it was determined that the differences in fruit diameters, total N, P and Mg contents of the plants and exchangeable K contents of the soils were statistically significant; there was no difference between the 1st and 2nd trials in terms of all other investigated parameters and the results obtained were similar to each other. As a result, when both trials were compared, it was determined that there was no application that stood out in terms of the characteristics investigated in the study and that there was difference in terms of cultivation when the periods (spring and autumn) were compared in the trials. Therefore, it was concluded that new studies are needed to clearly demonstrate the effects of organomineral fertilizer use, especially on greenhouse cultivation.

Benzer Tezler

  1. Bursa ekolojik koşullarında reyhan (Ocimum basilicum L.)'ın tarımsal özellikleri, uçucu yağ oranı ve kompozisyonu üzerine farklı organik ve inorganik gübrelerin etkileri

    The effects of different organic and inorganic fertilizers on agronomic properties, essential oil content and composition of basil (Ocimum basilicum L.) in Bursa ecological conditions

    PERİHAN CEREN ÖZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    ZiraatBursa Uludağ Üniversitesi

    Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OYA KAÇAR

  2. A multidisciplinary approach to sustainable agriculture: the impact of microbial and organomineral fertilization on soil bacteria, crop yield, and farmer adoption

    Sürdürülebilir tarıma multidisipliner bir yaklaşım: mikrobiyal ve organomineral gübrelemenin toprak bakterileri, verim ve çiftçi benimsemesi üzerindeki etkisi

    CEYDA ALAT DORUK

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Mikrobiyolojiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Ekoloji ve Evrim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. BÜLENT ARIKAN

  3. Mısırdan sonra ekilen bazı ekmeklik buğday çeşitlerine uygulanan organik ve organomineral gübrenin verim ve bazı kalite özelliklerine etkisi

    The effect of organic and organomineral fertilizer applied to some bride wheat varieties cultivated after corn on yield and some quality characteristics

    RAZİYE YELİZ SÜZEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    ZiraatEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİYE BUDAK BAŞÇİFTÇİ

  4. Bitki büyümesini geliştirici bakterilerin farklı uygulama şekillerinin tarımsal potansiyellerinin belirlenmesi

    Determination of agricultural potential of different application methods of plant growth promoting bacteria

    ALİ YETGİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    BiyoteknolojiÇukurova Üniversitesi

    Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SADIK DİNÇER

    PROF. DR. EMİN BÜLENT ERENOĞLU

  5. Yağlık ayçiçeğinde (Helianthus annuus l.) farklı organomineral ve kimyasal gübre uygulamalarının verim ve bazı kalite özellikleri üzerine etkisi

    Effects of different organomineral and chemical fertilizer applications on yield and some quality traits in oilseed sunflower (Helianthus annuus l.)

    CANDOST TAKIMCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    ZiraatSelçuk Üniversitesi

    Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZDEN ÖZTÜRK