Geri Dön

Hikâyelerle zenginleştirilmiş fen bilimleri derslerinin dördüncü sınıf öğrencilerin akademik başarıları ve fen öğrenme motivasyonları üzerindeki etkisi: Bir karma yöntem araştırması

The effect of story‑enriched science lessons on fourth‑grade students' academic achievement and motivation for learning science: A mixed‑methods study

PDF İndir

  1. Tez No: 971143
  2. Yazar: SEDA DELAL KALIÇLI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET AKİF SÖZER
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı dördüncü sınıf“Maddenin Özellikleri”ve“Aydınlatma ve Ses Teknolojileri”ünitelerinin öğretiminde hikâyelerle zenginleştirilmiş Fen öğretiminin öğrencilerin akademik başarıları ve fen öğrenme motivasyonları üzerindeki etkilerini inceleyerek öğrencilerin uygulamaya yönelik görüşlerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada karma yöntem araştırmalarından nicel ve nitel verilerin eş zamanlı olarak toplandığı yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yılında, 12 hafta boyunca toplam 36 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. İlkokul dördüncü sınıfta öğrenim gören 31 öğrenci ile çalışılmıştır. Bir karma yöntem araştırması olan bu çalışmada veri toplama araçları nicel ve nitel veri toplama araçları olarak iki grupta toplanmıştır. Nicel veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen“Maddenin Özellikleri ve Aydınlatma ve Ses Teknolojileri Akademik Başarı Testi”ve Çavaş (2007) tarafından Türkçe'ye uyarlanan, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan“Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği”kullanılmıştır. Akademik Başarı testinin ortalama güçlüğü 0,54 ve ortalama ayırt etme gücü 0,49 olarak bulunmuştur.“Akademik Başarı Testi”ve“Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği”uygulama öncesi ön test, uygulama sonrası son test olarak kullanılmıştır. Nitel veri toplama araçları olarak ise araştırmacı tarafından geliştirilen“Öğrenci Görüşme Formu”ve“Öğrenci Günlüğü Formu”kullanılmıştır. Öğrenci görüşme formu altı açık uçlu sorudan oluşmakta olup uygulama süreci sonunda uygulanmıştır. Öğrenci Günlüğü Formu sekiz açık uçlu sorudan oluşmakta olup uygulanan her hikâye sonunda kullanılmıştır. Nitel veri toplama araçlarının geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, güvenirliği için ise Miles ve Huberman (1994)'ın güvenirlik formülü kullanılmıştır. Hazırlanan hikâyelerin Türkçe'ye ve kazanımlara uygunluğunun tespiti için uzman görüşlerine başvurulmuştur. Hikâyelerin okunabilirlik düzeylerinin belirlenmesinde Sönmez (2003) tarafından Türkçeye çevrilen Gunning'in okunabilirlik formülü kullanılmıştır. Sönmez (2003)'in formülüne göre hikâyelerin anlaşılır olduğu tespit edilmiştir. Uygulama sürecinde dersler hazırlanan hikâyeler kullanılarak işlenmiştir. Araştırmanın nicel boyutu adına çalışma grubunu oluşturan öğrencilerin akademik başarı testi ve fen öğrenimine yönelik motivasyon ölçeğinden aldıkları ön test ve son test ortalama puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını tespit etmek amacıyla bağımlı örnekler için t testi yapılmıştır. Ayrıca ön test ve son test puanları için etki büyüklüğü hesaplanmıştır. Bunun için Cohen's d formülü kullanılmıştır. Çalışma grubunu oluşturan öğrencilerin akademik başarı testi ön test ortalama puanlarının (x̄: 6,29 + 1,95), son test ortalama puanlarının (x̄: 16,87 + 3,17) olduğu, aradaki farkın bağımlı (ilişkili) örneklem t testi sonucuna göre son test lehine anlamlı olduğu (p<0,05) görülmüştür. Cohen's d formülüne göre d değeri 4,02 hesaplanmış olup d > 0,80 olduğundan etki büyüklüğünün geniş olduğu görülmüştür. Çalışma grubunu oluşturan öğrencilerin“Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği”nden aldıkları ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını tespit etmek amacıyla bağımlı örnekler için t testi yapılmıştır. Ayrıca etki büyüklüğü hesaplanmıştır.“Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği”ön test ortalama puanlarının (x̄: 79,41 + 20,19), son test ortalama puanlarının (x̄: 123,96 + 16,91 ) olduğu, aradaki farkın bağımlı (ilişkili) örneklem t testi sonucuna göre son test lehine anlamlı olduğu (p<0,05) görülmüştür. Cohen's d formülüne göre d değeri 2,39 hesaplanmış olup d > 0,80 olduğundan etki büyüklüğünün geniş olduğu görülmüştür. Çalışmanın nitel boyutunda elde edilen veriler üzerinde betimsel ve içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin kullanılan yönteme ilişkin görüşleri“Hikâyelerle Zenginleştirilmiş Fen Öğretimi Hakkında Görüşler”teması ve onun altında“Olumlu Bilişsel Eğilim”(f:131) ve“Olumlu Duyuşsal Eğilim”(f:218) olmak üzere iki kategoriye ayrılmıştır. Ayrıca“Uygulamanın Diğer Derslerde Kullanımı İsteği”olmak üzere ikinci bir tema elde edilmiştir. Öğrencilerin hazırlanan hikâyeler konusunda belirttikleri görüşler“Hikâye Hakkında Düşünülen”teması altında“Olumlu Bilişsel Eğilim”(f:108) ve“Olumlu Duyuşsal Eğilim”(f:213) olmak üzere iki kategoriye ayrılmıştır. Dolayısıyla öğrencilerin hikâyelerle zenginleştirilmiş fen öğretimi ve oluşturulan hikâyeler ile ilgili bilişsel ve duyuşsal anlamda olumlu ifadeler kullandıkları görülmüştür. Ayrıca öğrenciler bu yöntemin diğer derslerde de kullanılmasını istediklerini belirtmişlerdir (f:41).

Özet (Çeviri)

The purpose of this study is to examine the effects of story‑enriched science instruction—implemented in the fourth‑grade units“Properties of Matter”and“Lighting and Sound Technologies”—on students' academic achievement and motivation for learning science, and to determine students' views regarding the implementation. To this end, a convergent parallel design, in which quantitative and qualitative data are collected simultaneously, was employed within a mixed‑methods framework. The research was conducted over 12 weeks (a total of 36 class hours) during the 2022–2023 academic year with 31 fourth‑grade elementary students. As a mixed‑methods study, data collection tools were grouped as quantitative and qualitative. Quantitative instruments included the Academic Achievement Test on Properties of Matter and Lighting and Sound Technologies developed by the researcher, and the Motivation Toward Science Learning Scale adapted into Turkish by Çavaş (2007) with established validity and reliability. The Academic Achievement Test had an average item difficulty of 0.54 and an average item discrimination of 0.49. Both the Academic Achievement Test and the Motivation Toward Science Learning Scale were administered as pretest before the intervention and posttest after the intervention. Qualitative instruments consisted of a Student Interview Form and a Student Diary Form developed by the researcher. The interview form contained six open‑ended questions and was administered at the end of the implementation, while the diary form contained eight open‑ended questions and was used after each story. Expert opinion was sought to ensure the validity of the qualitative tools, and Miles and Huberman's (1994) reliability formula was used to establish reliability. Expert opinion was also obtained to confirm the appropriateness of the prepared stories to the Turkish language and to the targeted learning outcomes. Gunning's readability formula (translated into Turkish by Sönmez, 2003) was used to determine the readability levels of the stories; according to Sönmez (2003), the stories were found to be comprehensible. During the implementation, lessons were delivered using the prepared stories. For the quantitative strand, a paired‑samples t‑test was conducted to determine whether there was a significant difference between students' pretest and posttest mean scores on the academic achievement test and the motivation scale. Effect sizes for pre‑ to posttest changes were calculated using Cohen's d. The pretest mean (M = 6.29, SD = 1.95) and posttest mean (M = 16.87, SD = 3.17) on the Academic Achievement Test differed significantly in favor of the posttest (p < .05). Cohen's d was 4.02, indicating a large effect size (d > 0.80). Similarly, for the Motivation Toward Science Learning Scale, the pretest mean (M = 79.41, SD = 20.19) and posttest mean (M = 123.96, SD = 16.91) differed significantly in favor of the posttest (p < .05). Cohen's d was 2.39, also indicating a large effect size. For the qualitative strand, descriptive and content analyses were conducted. Students' views regarding the method were gathered under the theme“Views on Story‑Enriched Science Instruction,”which comprised two categories:“Positive Cognitive Orientation”(f = 131) and“Positive Affective Orientation”(f = 218). In addition, a second theme titled“Desire to Use the Practice in Other Courses”emerged. Students' views about the prepared stories were coded under the theme“Perceptions of the Stories,”with the categories“Positive Cognitive Orientation”(f = 108) and“Positive Affective Orientation”(f = 213). Overall, students expressed positive cognitive and affective opinions regarding both the story‑enriched science instruction and the prepared stories. Moreover, students indicated that they would like this method to be used in other courses as well (f = 41).

Benzer Tezler

  1. Tez No

    513024

    Hikâyelerle zenginleştirilmiş fen bilimleri derslerinin Öğrencilerin akademik başarıları ve görüşleri üzerine etkisi: maddenin yapısı ve özellikleri ünitesi örneği

    The effects of enriched science lessons with stories on students' academic achievements and opinions: Example unit of structure and properties of matter

    EMİNE AKDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞULE BAHÇECİ

  2. Tez No

    927244

    Sınıf öğretmenlerinin ilkokul 4. sınıf fen bilgisi derslerinde dijital hikâyelerin kullanılabilirliğine ve dijital bağımlılığa etkisine yönelik görüşleri

    Classroom teachers' opinions on the usability of digital stories in primary school 4th grade science lessons and their effect on digital addiction

    ŞEBNEM LEMAN GÖL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimFırat Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUAMMER BAHŞİ

  3. Tez No

    715995

    Bilimsel hikâyelerle desteklenen fen öğretiminin ilkokul öğrencilerinin akademik başarılarına etkisi

    The effect of science teaching supported by scientific stories on academic achievement of primary school students

    İBRAHİM ALPTEKİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUTLU PINAR DEMİRCİ GÜLER

  4. Tez No

    883141

    Ortaokul matematik öğretmeninin ünlü kadın matematikçilerin yaşam öykülerine yer verdiği uygulamalarından yansımalar

    Reflections from the middle school mathematics teacher's practices in which she included the life stories of famous women mathematicians

    HATUN DELLAL ÜNAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimGiresun Üniversitesi

    Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CEMALETTİN YILDIZ

  5. Tez No

    397470

    Kavram karikatürleriyle zenginleştirilmiş etkileşimli kısa tarihsel hikâyelerin bilimin doğası öğretiminde kullanımı üzerine bir öz-inceleme

    A self-study of the use of interactive historical vignettes enhanced with concept cartoons in teaching of the nature of science

    MANOLYA YÜCEL DAĞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET FATİH TAŞAR

Geri Dön