Hadislerin Türk kültürüne etkisi
The impact of hadiths on Turkish culture
- Tez No: 970982
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BEKİR ÖZÜDOĞRU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Dil-kültür, Din kültürü, Din-kültür ilişkileri, Halk kültürü, Milli kültür, Milli kültür tarihi, İslam kültürü, Language-culture, Religious culture, Religious-culture relations, Folk culture, National culture, National culture history, Islamic culture
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hadis Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kültür, bir toplumun kimliğini oluşturan, onu geçmişle buluşturan ve geleceğe taşıyan temel yapı taşlarından biridir. Toplumsal hafızanın korunmasında ve değerlerin kuşaktan kuşağa aktarılmasında kültürel unsurlar kadar, bu unsurları inşa eden ve yönlendiren dinî referanslar da belirleyici bir rol oynar. Bu bağlamda hadisler, yalnızca dinî öğretileri aktaran metinler değil; aynı zamanda bireylerin gündelik yaşam alışkanlıklarından toplumsal ilişkiler ağına, mimari estetikten sözlü geleneğe kadar geniş bir kültürel zemini biçimlendiren kurucu kaynaklardır. Hz. Peygamber'in rehberliği, hem ilahi buyrukları açıklayan bir otorite hem de topluma yön veren bir kültürel model olarak şekillenmiştir. Hadislerin, özellikle Türk-İslam kültürü içerisinde kazandığı çok katmanlı işlevler, bireysel ibadet pratiklerinin ötesine geçerek sosyal davranış normlarını ve fiziksel mekânları da şekillendirmiştir. Mimari yapılarda mahremiyet, kıble hassasiyeti ve misafirperverlik gibi değerlerin yansıması bu etkinin somut örnekleridir. Ancak modernleşme, sekülerleşme ve bireyselcilik gibi dönüşümlerle birlikte, bu değer sisteminde ciddi bir aşınma yaşandığı görülmektedir. Geleneksel yapılarla birlikte kültürel bilinç de dönüşüme uğramış, hadislerin şekillendirdiği mimari anlayış ve toplumsal etik, yerini seküler normlara ve tüketime dayalı yaklaşımlara bırakmıştır. Bu çalışma, kültürel sürekliliğin ve toplumsal dayanışmanın yeniden tesisinde hadislerin taşıdığı potansiyelin altını çizmekte; sünnet merkezli bir kültürel restorasyonun, kimlik ve değer inşası açısından stratejik bir gereklilik olduğunu savunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Culture serves as a fundamental pillar in shaping a society's identity, connecting its past to the future and preserving collective memory. Alongside cultural elements, religious references play a crucial role in constructing and guiding these values. In this context, hadiths are not merely religious texts conveying doctrinal teachings but foundational sources that shape a wide cultural spectrum—from daily practices and social behaviors to architectural aesthetics and oral traditions. The Prophet Muhammad's guidance functions both as a divine authority and as a cultural model directing the community. Particularly within the Turkish-Islamic cultural framework, hadiths extend beyond individual acts of worship to influence social norms and physical spaces. Architectural elements reflecting privacy, consideration for the qibla orientation and hospitality serve as tangible manifestations of this influence. However, processes such as modernization, secularization, and individualism have significantly eroded these value systems. Traditional structures and cultural consciousness have undergone transformations, with hadith-informed architectural understanding and social ethics giving way to secular norms and consumption-driven approaches. This study highlights the potential of hadiths in restoring cultural continuity and social solidarity, arguing that a Sunnah-centered cultural revitalization is a strategic necessity for identity and value construction.
Benzer Tezler
- Klâsik Türk edebiyatında Bektaşîlik
Bektashism in classical Turkish literature
AHMET UĞUR
Doktora
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY BÜLBÜL
- Nebzî Divanı'nın Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü
The Court of Nebzi Contextual Index and Functional Dictionary
MEHMET TÜLÜ
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıOrdu ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECİP FAZIL DURU
- Gelenek din ilişkisi bağlamında atasözlerinde toplumsal cinsiyet (Türk, Azerbaycan ve Türkmen atasözleri örneği)
The gender issue in the proverbs within the constext of tradition and religion (The case of Turkish, Azerbaijan and Turkoman proverbs
ILHAM SOVGATOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinUludağ ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN KURT
- Kırk Hadis literatüründen Nehcü'l-Ferâdis isimli eserdeki hadislerin tespit ve değerlendirilmesi
Identification and evaluation of the hadiths in the work titled“Nehcü'l-Ferâdîs”within the Forty Hadith literature
AHMET DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VELİ ABA
- Anadolu Selçuklu (11-13. yy) çini sanatında figürlü kompozisyonların incelenmesi ve günümüze uyarlanması
Anatolian Selçuklu (11th-13th centuries) study on the composition of figurative arts and its adaptation to the day
AYŞEN ÇAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. SERAP SAVAŞ IŞIKHAN