Anadolu Selçuklu (11-13. yy) çini sanatında figürlü kompozisyonların incelenmesi ve günümüze uyarlanması
Anatolian Selçuklu (11th-13th centuries) study on the composition of figurative arts and its adaptation to the day
- Tez No: 468600
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. SERAP SAVAŞ IŞIKHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, El Sanatları, Fine Arts, Crafts
- Anahtar Kelimeler: 12. yüzyıl, 13. yüzyıl, Anadolu Selçukluları, El sanatları, Figür, Figüratif sanat, Orta Asya, Çini, Çini sanatı, 12. century, 13. century, Anatolian Seljuks, Handicrafts, Figure, Figurative art, Central Asia, Tile, Tile art
- Yıl: 2017
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Orta Asya'dan Anadolu'ya kadar, Türk Resim Sanatı tarihin farklı dönemlerinde farklı anlayışların, kültürlerin ve inançların etkisi altına girmiştir. İlk dönemlerde Budist ve Maniheist inanışın etkisi ile resimler yapan Türkler; sonrasında minyatür ve çini sanatını geliştirmişlerdir. 8. yüzyılda İslamiyet'le tanışan Türkler, İslam kültüründe tasvir yasağı olmasına rağmen; figürü çeşitli sanat dallarında kullanmaya devam etmişler; özellikle 13. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devleti'nin birçok sarayı olağanüstü nitelikte; insan, hayvan ve fantastik yaratıkların tasvir edildiği figürlü çinilerle süslenmiştir. Bu saraylarda Orta Asya Türk mitolojisinin ve İslam inancının da sembollerini barındıran çinilerle çokça karşılaşılmaktadır. Bu çinilerle Türklerin Orta Asya ve Anadolu'da kültürel yaşantıları hakkında bilgiler de edinilebilir. Söz konusu figür yasağı kapsamında, kültürel alanda olduğu kadar sanat alanında da köklü değişimler yaşanmış; resim de bu değişimden etkilenen sanat dallarından biri olmuştur. Bazı din adamları tarafından, Allah'ın yaratma sıfatının taklit edilmesi ve üretilen eserlere tapılması gibi sakıncalar öne sürülerek, hadisler ve Kur'an-ı Kerim ayetlerine de dayandırılarak insan ve hayvan gibi ruhu bulunan canlıların resmedilmesinin yasak olduğu iddia edilmiştir. Somut deliller bulunmamasına rağmen, ortaya atılan bu fikirler zamanla resimlerde soyutlaştırma ve figürü cansızlaştırma eğilimlerini doğurmuştur. Hat ve tezhip gibi sanatlar da bu yasaklar sonrasında ortaya çıkmıştır. Bu tezde, Anadolu Selçuklu Saraylarında kullanılan figürlü çinilerin desenleri, teknik özellikleri ve üretim yöntemleri anlatılmış, bu çinilerde kullanılan figürlerin günümüze uyarlanması amaçlanmıştır. İslam'da figür yasağı ve sebepleri, sonuçları, Anadolu Selçuklu Çini Sanatının o dönemde yasaklardan ne kadar etkilendiği anlatılıp; bu yasaklarla ilgili çeşitli görüşlere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
From Middle Asia to Anatolia, Turkish Painting Art has been under the influence of different understandings, cultures and beliefs at different periods of history. In the early periods, the Turks, who made paintings with the effect of Buddhist and Manichaean beliefs, developed miniature and tile art afterwards. The Turks, who met with Islam at 8th century, continued to use the figure in various art branches, despite the fact that there was a ban of description in Islamic culture. Especially in the 13th century, many of the palaces of the Anatolian Seljuk State were extraordinarily decorated with figurative tiles depicting human beings, animals and fantastic creatures. In these palaces, tiles having the symbols of Middle Asian Turkic mythology and Islamic beliefs have been encountered frequently. Through these tiles, informations about the experiences of Turks in Middle Asia and Anatolia can also be obtained. Within the context of the figure ban, there have been radical changes in the field of art as well as in the cultural field. Painting has become one of the branches of art influenced by this change. It has been claimed by some ecclesiastics that it is forbidden to depict creatures with souls like human beings and animals based on also hadiths and verses of the Qur'an by suggesting objections such as the imitation of God's creation and adoration of the artifacts. Despite the lack of concrete evidences, these ideas have led to tendencies of abstraction and depotentiation of figure in the pictures over time. Arts such as calligraphy and illumination have also emerged after these prohibitions. In this thesis, the designs, technical features and production methods of the figurative tiles used in the Anatolian Seljuks are explained; it is aimed at the contemporarily adaptation of the figures used in these tiles. In Islam, the figure bans, the reasons and the results, how the Anatolian Seljuk Tile Art was influenced by bans at that time have been explained and allowed for various opinions on these prohibitions.
Benzer Tezler
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- Bölünüme bağlı olmayan varyans çözümlemesi çoklu karşılaştırmalar ve tarımda uygulamaları
Distiribution-free analyis of variance multiple comparisons and applications in agriculture
HAMZA GAMGAM
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Mimarlıkta rasyonel ve irrasyonel biçimlendirmenin ekonomik göstergelere bağlı olarak değişimi ve bu değişimin 11. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Türk ve Avrupa uygarlıklarında örneklenmesi
The Change of rational and irrational styles in architecture duetotho economicaldata and the illustration of this change on the Turkish and European Civilizations between 11th and 19th centuries
AYŞE ZEYNEP ONUR