Çukurova koşullarında farklı ekim sıklıklarında yetiştirilen bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin verim ve kalite özellikleri üzerine bir araştırma
A study on the yield and quality characteristics of some bread wheat (Triticum aestivum L.) cultivars grown at different sowing densities under Çukurova conditions
- Tez No: 970936
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN ÖZKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Ekmeklik buğday, ekim sıklığı, verim, kalite, Bread wheat, sowing density, yield, quality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, 2024-2025 yetiştirme periyodunda Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama arazisinde, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme deseni kullanılarak üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada, dört adet ekmeklik buğday çeşidinin (Adana-99, Özkan, Gökkan ve Ahsen) beş farklı ekim sıklığında (350, 450, 550, 650 ve 750 tohum/m²) yetiştirilmesiyle elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Araştırmada; metrekarede bitki, sap ve başak sayısı; bitkide sap ve bitkide başak sayısı; başaklanma-erme süresi; başaklanma süresi; bitki boyu; başak uzunluğu; başakta başakçık ve başakta dane sayısı; başakta dane ağırlığı; bin dane ağırlığı ve dane verimi ile kalite parametreleri olarak danede hektolitre ağırlığı, danede rutubet oranı, danede nişasta oranı, danede protein oranı, sedimantasyon değeri, yaş gluten oranı, alveo değeri ve sertlik oranı incelenmiştir. Sonuçlar, metrekarede bitki, sap ve başak sayısının ekim sıklığına bağlı olarak istatistiksel açıdan önemli düzeyde arttığını göstermiştir. Bitkide sap ve başak sayısı ise ekim sıklığından önemli ölçüde etkilenmiş, ancak artan sıklıkla azalma eğilimi göstermiştir. Başaklanma süresi ile başaklanma-erme süresi çeşitlere göre anlamlı bulunurken; ekim sıklığı açısından istatistiksel olarak önemsiz tespit edilmiştir. Bitki boyu açısından çeşit ve ekim sıklığı faktörleri anlamlı farklılık oluşturmamıştır. Başak uzunluğu ve başakta başakçık sayısı, çeşit ve ekim sıklığı bakımından anlamlı bulunmuş ve ekim sıklığı arttıkça bu değerlerde azalma gözlenmiştir. Başakta dane sayısı ve başakta dane ağırlığı ise çeşit ve ekim sıklığı açısından önemli bir farklılık göstermemiştir. Bin dane ağırlığı ve dane verimi de benzer şekilde istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Kalite parametreleri incelendiğinde, ekim sıklığı ve çeşit parametresinin protein oranı, rutubet oranı, yaş glüten oranı, sedimantasyon değeri ve alveo değeri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Hektolitre ağırlığı, nişasta ve sertlik değerlerinde ise çeşitler arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklar tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted during the 2024–2025 growing season at the Research and Experimental Fields of the Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, Çukurova University. The experiment was arranged in a randomized complete block design with a split-plot layout and three replications. The results obtained from cultivating four bread wheat cultivars (Adana-99, Özkan, Gökkan, and Ahsen) at five different sowing densities (350, 450, 550, 650, and 750 seeds/m²) were evaluated. The parameters investigated included the number of plants, stems, and spikes per square meter; number of stems and spikes per plant; heading–maturity duration; heading duration; plant height; spike length; number of spikelets per spike; number of grains per spike; grain weight per spike; thousand-grain weight; and grain yield. Quality parameters measured were hectoliter weight, grain moisture content, grain starch content, grain protein content, sedimentation value, wet gluten content, alveograph value, and grain hardness. The results showed that the number of plants, stems, and spikes per square meter increased significantly with sowing density. The number of stems and spikes per plant was also significantly affected by sowing density but tended to decrease as the density increased. Heading duration and heading–maturity duration differed significantly among cultivars, but sowing density had no statistically significant effect on these traits. Plant height was not significantly influenced by either cultivar or sowing density. Spike length and the number of spikelets per spike were significantly affected by both cultivar and sowing density, and these traits decreased with increasing sowing density. The number of grains per spike and grain weight per spike did not show significant differences for either factor. Similarly, thousand-grain weight and grain yield were not statistically significant. For quality parameters, neither sowing density nor cultivar had significant effects on protein content, moisture content, wet gluten content, sedimentation value, or alveograph value. However, significant differences among cultivars were observed in hectoliter weight, starch content, and grain hardness.
Benzer Tezler
- Çukurova'da farklı ekim sıklıklarında yetiştirilen bazı ayçiçeği (Helianthus annus L. ) çeşitlerinin tarımsal ve teknolojik özellikleri üzerinde bir araştırma
The Research on agricultural and technological properties of different sowing densities of some sunflower (Helianthus annus L. ) varieties grown under Çukurova region
SERKAN ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. N. SEZER SİNAN
- Adana koşullarında yetiştirilen bazı mısır (Zea mays L.) çeşitlerinde geleneksel ve çift sıralı ekim şekilleri ile farklı ekim sıklıklarının yeşil ot, tane verimi ve verim öğelerine etkileri
The effects of conventional row spacing, twin row spacing and diiffent plant populations of some corn cultivars grown under the conditions of Adana region on forage yield, grain yield and yield components
DERYA TAŞCILAR
- Çukurova koşullarında farklı ekim sıklıklarında yetiştirilen ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinde ana sap ve kardeş verimi arasındaki ilişkilerin belirlenmesi üzerine bir araştırma
A research on determining the relations between main stem and tiller yield in bread wheat (Triticum aestivum L.) cultivars grown in different sowing densities in cukurova conditions
EMİNE BOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TACETTİN YAĞBASANLAR
- Çukurova koşullarında farklı ekim sıklıklarında yetiştirilen tritikale (X Triticosecale Wittmack) çeşitlerinde verim ve verim ögeleri üzerine bir araştırma
A research on yield and yield elements in triticale (X Triticosecale Wittmack) cultivars growed at different sowing density in cukurova conditions
SENA NUR KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TACETTİN YAĞBASANLAR