Geri Dön

Bir aile sağlığı merkezine başvuran annelerin emzirme öz-yeterlilikleri ve anne sütü ile ilgili algılarının emzirme durumları ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Evaluation of the relationship between breastfeeding perceptions and self-efficiency of mothers and their breastfeeding status who applied to a family health center

PDF İndir

  1. Tez No: 970218
  2. Yazar: ELİF DAMAR
  3. Danışmanlar: DOÇ. PAKİZE GAMZE ERTEN BUCAKTEPE
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Anne sütü, Emzirme, Öz-yeterlilik, Algı, Birinci basamak sağlık hizmetleri, Breast milk, Breastfeeding, Self-efficacy, Perception, Primary health care
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Dicle Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Anne sütü, yenidoğanın sağlıklı büyüme ve gelişimini destekleyen, biyoyararlılığı yüksek ve doğal bir besin kaynağıdır. Emzirme, psikolojik, sosyal, gelişimsel ve ekonomik açılardan hem anne hem bebek için birçok fayda sunmaktadır. Bu çalışmada, aile sağlığı merkezine başvuran annelerin emzirme öz-yeterlilik düzeylerini, anne sütüne yönelik algılarını ve emzirme durumlarını değerlendirmeyi, bu değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemeyi ve etkileyen faktörleri belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Kesitsel, tanımlayıcı ve analitik tipteki çalışmamız, 01.09.2024-31.12.2024 tarihleri arasında Diyarbakır ili Bağlar ilçesinde bulunan Sakarya Aile Sağlığı Merkezi'nde yürütülmüştür. Veriler, Tanımlayıcı Veri Formu, Anne Sütü ile İlgili Algı Ölçeği (ASİAÖ) ve Emzirme Öz-Yeterlilik Kısa Form Ölçeği (EÖYKFÖ) aracılığıyla yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS 27.0 programı kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 614 annenin ASİAÖ puan ortalaması 125,13±17,15, EÖYKFÖ puan ortalaması ise 55,24±9,15 olarak hesaplanmıştır. Eğitim düzeyi yüksek (p<0,001), memur (p=0,015) ve doğum şekli sezeryan olan (p=0,016) annelerin ASİAÖ puanları daha yüksek bulunmuştur. Bebeklerine anne sütü veren annelerin hem ASİAÖ (p=0,013) hem de EÖYKFÖ (p<0,001) puanları daha yüksek idi. Doğumdan sonra ilk 30 dakikada emziren annelerin EÖYKFÖ puanları daha yüksek saptanmıştır (p=0,015). Emzirmede eş desteği olan annelerin EÖYKFÖ (p<0,001), aile desteği olanların ise hem ASİAÖ (p<0,001) hem de EÖYKFÖ (p=0,010) puanları daha yüksek bulunmuştur. Bebeklerine ilk 6 ay yalnızca anne sütüyle beslemeyen annelerin hem ASİAÖ (p<0,001) hem de EÖYKFÖ (p<0,001) puanları daha yüksek olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, ASM veya doğum hastanesinden bilgi alan annelerin EÖYKFÖ puanları daha yüksekti (p=0,040). Annelerin ilk doğum yapma yaşı ile ASİAÖ puanları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,099; p=0,014). Çocuk sayısı (r=-0,126; p=0,002) ve en uzun emzirme süresi (r=-0,117; p=0,017) ile ASİAÖ puanları arasında negatif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Annelerin bebeklerine ek gıdaya başladıkları yaş ile ASİAÖ (r=0,089; p=0,030) ve EÖYKFÖ (r=0,188; p<0,001) puanları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. ASİAÖ ve EÖYKFÖ puanları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,418; p<0,001). Uygulanan ölçeklerin iç tutarlılığı yüksek olup, Cronbach's Alpha katsayıları ASİAÖ için 0,941 ve EÖYKFÖ için 0,922 olarak saptanmıştır. Sonuç: Annelerin anne sütüne yönelik algısı arttıkça emzirme öz-yeterlilik düzeylerinin de anlamlı şekilde yükseldiği belirlenmiştir. Doğru şekilde emziren annelerin hem algılarının hem de öz-yeterliliklerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Emzirme öz-yeterliliğini artırmak için aile sağlığı merkezlerinde uygulamalı ve sürekli takip içeren emzirme danışmanlığı hizmetleri yaygınlaştırılmalıdır.

Özet (Çeviri)

Introduction and Objective: Breast milk is a natural nutrient with high bioavailability that supports the healthy growth and development of newborns. Breastfeeding offers numerous psychological, social, developmental, and economic benefits for both mother and baby. In this study, I aimed to evaluate the breastfeeding self-efficacy levels, perceptions toward breast milk, and breastfeeding status of mothers who applied to a family health center. Additionally, I aimed to examine the relationship between these variables and identify the influencing factors. Materials and Methods: This cross-sectional, descriptive, and analytical study was conducted between September 1 and December 31, 2024, at Sakarya Family Health Center in the Bağlar district of Diyarbakır, Türkiye. Data were collected through face-to-face interviews using a Descriptive Data Form, the Perception of Breast Milk Scale (PBMS), and the Breastfeeding Self-Efficacy Scale-Short Form (BSES-SF). Statistical analysis was performed using SPSS version 27.0. Results: The mean PBMS score of the 614 participating mothers was 125,13±17,15, and the mean BSES-SF score was 55,24±9,15. Higher PBMS scores were found among mothers with higher education levels (p<0.001), those employed as civil servants (p=0.015), and those who delivered by cesarean section (p=0.016). Mothers who breastfed their infants had significantly higher PBMS (p=0.013) and BSES-SF (p<0.001) scores. Initiating breastfeeding within the first 30 minutes postpartum was associated with higher BSES-SF scores (p=0.015). Mothers receiving spousal support had higher BSES-SF scores (p<0.001), and those receiving family support had higher PBMS (p<0.001) and BSES-SF (p=0.010) scores. Interestingly, mothers who did not exclusively breastfeed for the first six months had higher PBMS (p<0.001) and BSES-SF (p<0.001) scores. Additionally, mothers who received breastfeeding information from the family health center or delivery hospital had higher BSES-SF scores (p=0.040). A positive correlation was found between the age at first delivery and PBMS scores (r=0.099; p=0.014). Negative correlations were observed between the number of children (r=−0.126; p=0.002), the longest breastfeeding duration (r=−0.117; p=0.017), and PBMS scores. The age at which complementary feeding was initiated was positively correlated with both PBMS (r=0.089; p=0.030) and BSES-SF (r=0.188; p<0.001) scores. A significant positive correlation was also found between PBMS and BSES-SF scores (r=0.418; p<0.001). The internal consistency of the scales was high, with Cronbach's alpha coefficients of 0.941 for the PBMS and 0.922 for the BSES-SF. Conclusion: An increase in mothers' perceptions toward breast milk was significantly associated with higher breastfeeding self-efficacy levels. Mothers who practiced proper breastfeeding had higher levels of both perception and self-efficacy. To improve breastfeeding self-efficacy, practical and continuous breastfeeding counseling services should be expanded in family health centers.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    655495

    Annelerin ilk altı aylık dönemde emzirme öz-yeterlilikleri, tutum ve davranışlarının emzirme eğitimi kaynaklarına göre karşılaştırılması

    Comparison of mothers' breastfeeding self-efficacies, breastfeeding attitudes and behavior in the period of first six months according to the sources of breastfeeding training

    NEFİSE KÜÇÜK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CENK AYPAK

  2. Tez No

    785095

    Annelerin sosyal medya kullanımının emzirme öz-yeterliliğine ve ilk 6 ayda sadece anne sütü ile beslenmeye etkisi

    The effect of mothers' use of social media on breastfeeding self-efficacy and only breastfeeding in the first 6 months

    BÜŞRA BAYRAM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    HemşirelikKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HACER KOBYA BULUT

  3. Tez No

    824915

    Aile sağlığı merkezine başvuran emziren annelerin emzirme öz yeterlilik durumları ile çocuklarının boy ve kilo persentilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    This study, which aimed to investigate the relationship between breastfeeding self-efficacy levels of breastfeeding mothers who applied to a family health center and the height and weight percentiles of their children

    HARUN SEZGİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. ZUHAL AYDAN SAĞLAM

  4. Tez No

    797300

    Aydın ili Efeler ilçesindeki iki yaş altı çocuğu olan annelerin emzirme öz-yeterliliği ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi

    Evaluation of breastfeeding self-efficacy and affectingfactors of mothers with children under two in Aydin provinceefeler district

    GÜLŞEN GÜL SÜLÜK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYFER GEMALMAZ

  5. Tez No

    986046

    Postpartum dönemdeki annelerin depresif duygu düzeyi ile emzirme tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between depressive mood levels and breastfeeding attitudes in postpartum mothers

    BEYZA PARLAKTAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN

Geri Dön