Büyükşehir yasasının kırsal kalkınma hizmetleri ve tarımsal faaliyetlerin sürdürülebilirliği açısından değerlendirilmesi: Antalya ili örneği
Evaluation of the metropolitan law in terms of rural development services and the sustainability of agricultural activities: the case of Antalya province
- Tez No: 970119
- Danışmanlar: PROF. DR. CENGİZ SAYIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Kalkınma planları, Kırsal bölge, Probit modeli, Sürdürülebilirlik endeksi, Tarım, Tarım işletmeleri, Tarımsal araştırmalar, Yerel yönetimler, Development plans, Rural region, Probit model, Sustainability index, Agriculture, Agricultural enterprises, Agricultural research, Local administrations
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de geçmişte, yerel yönetim uygulamalarında yasal ve kurumsal yapıda yaşanan değişimler nedeniyle kırsal kalkınma hizmetlerinin sürdürülmesinde belediyeler yanında farklı kamu kurumları (il özel idaresi, köy hizmetleri vd.) da çeşitli görevler üstlenmiştir. Türkiye'de 2012'de, 6360 Sayılı Yasa ile 30 il Büyükşehir Belediyesi (BŞB) olmuş, belediye hizmet alanı sınırları da il ve ilçe mülki idare sınırlarına kadar genişletilmiştir. Bu kapsamda, kırsal ve tarımsal hizmetlerin sürdürülmesi konularında da büyük şehir belediyelerine yeni yetki alanları yaratılmıştır. Büyükşehir belediyeleri ve ilçe belediyelerine kırsal ve tarımsal hizmetler konusunda üreticilere de kent belediyesine bağlanma kaynaklı yeni mali ve idari sorumluluklar yüklenmiştir. Bu çalışmanın amacı; 6360 Sayılı Büyükşehir Yasası sonrasında sadece mahalleye ve kırsal mahalleye dönüşen köylerdeki kırsal kalkınma hizmetlerinin etkinliği (muhtar hedef kitlesi), belediye kırsal hizmetleri yönetim etkinliği (il-ilçe belediyeleri) ve tarımsal faaliyetlerin sürdürülebilirlik düzeyi ile bunu etkileyen yasal düzenleme ilişkili faktörler (üretici hedef kitlesi) Antalya ili örneği üzerinde analiz etmektir. Çalışmada, yasanın tarımın sürdürülebilirliğine etkisini analiz etmek için 150 (açık tarla-bahçe üretimi 50, hayvancılık faaliyeti 50, örtü altı üretim 50) üretici ile anket uygulaması yapılmıştır. Yasanın kırsal kalkınma hizmetlerine olan etkisini ölçmek için 300 muhtar ile anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. İlgili yasanın yönetimsel etkisini belirlemek için ise 14 ilçe belediyesi ile görüşme cetveli vasıtasıyla anket gerçekleştirilmiştir. FAO'nun geliştirdiği, SAFA (2013) kılavuzuna dayalı olarak sürdürülebilirlik endeksleri dört boyutlu (yönetimsel, ekonomik, çevresel ve sosyal) olarak hesaplanmıştır. Ayrıca sürdürülebilirliği etkileyen faktörler ikili probit analizi ile belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; Genel sürdürülebilirlik endeksi, 0.42 ile“orta düzeyde sürdürülebilir”(sınırlı düzeyde sürdürülebilirliğe yakın) bir yapı ortaya konmuştur. Bu, araştırma alanındaki tüm üretim faaliyetlerinin topluca ele alındığında sürdürülebilirlik açısından riskli ama geliştirilebilir bir düzeyde olduğunu işaret etmektedir. Bununla birlikte, tüm üretim faaliyetlerinde en düşük endeks değerine sahip olan boyut ekonomik sürdürülebilirliktir. Muhtarlar, belediyelerin kırsal kalkınma hizmetlerinin etkinliğini düşük olarak değerlendirmiştir. Ayrıca muhtarların yetkileri, altyapı, eğitim ve tarımsal destek gibi alanlarda iyileştirmeler gerektiği de vurgulanmıştır. İlçe belediyelerinin, Yasa (No.6360) sonrasında kırsal hizmetler yönetim durumu güçlenmiş, (çok) daha etkin hale gelmiştir. Bu bağlamda, kırsal alanlara yönelik hizmet sunumunun daha etkin ve bütüncül bir yapıya kavuşturulabilmesi için yasal düzenlemenin uygulanmasına yönelik kurumsal kapasitenin artırılması ve kurumsal rollerin netleştirilmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
In the past, due to changes in the legal and institutional structure of local governance practices in Türkiye, various public institutions—such as Special Provincial Administrations and Village Services—undertook responsibilities alongside municipalities in the provision of rural development services. In 2012, with the enactment of Law No. 6360, 30 provinces were granted metropolitan municipality (Büyükşehir) status, and the administrative boundaries of municipal service areas were extended to encompass the entire provincial and district administrative borders. In this context, new areas of authority were assigned to metropolitan municipalities for the continuation of rural and agricultural services. Consequently, both metropolitan and district municipalities were entrusted with new fiscal and administrative responsibilities in providing rural and agricultural services, due to the incorporation of rural areas into urban municipal jurisdictions. The aim of this study is to analyze, in the case of Antalya Province, the effectiveness of rural development services in villages that were transformed into neighborhoods or rural neighborhoods after the enactment of Law No. 6360 (based on the views of village headmen), the administrative effectiveness of rural service delivery by municipalities (district and metropolitan), and the sustainability level of agricultural activities and the legal-regulatory factors affecting this sustainability (based on the views of agricultural producers). To evaluate the impact of the law on the sustainability of agriculture, surveys were conducted with 150 producers (50 engaged in open-field and orchard farming, 50 in livestock activities, and 50 in greenhouse cultivation). To assess the effect of the law on rural development services, surveys were conducted with 300 village headmen. Additionally, surveys were carried out through interview schedules with 14 district municipalities to determine the administrative implications of the law. Based on the SAFA (2013) guidelines developed by FAO, sustainability indices were calculated across four dimensions: governance, economic, environmental, and social. Furthermore, the factors affecting sustainability were identified using binary probit analysis. According to the research findings, the overall sustainability index was calculated as 0.42, indicating a“moderate level of sustainability”(close to limited sustainability). This suggests that, when all production activities in the study area are considered collectively, the level of sustainability is risky but improvable. Among all sustainability dimensions, the lowest index scores were observed in the economic dimension. The village headmen evaluated the effectiveness of municipalities' rural development services as low. They also emphasized the need for improvements in areas such as authority of headmen, infrastructure, education, and agricultural support. Following the enactment of Law No. 6360, the administrative capacity of district municipalities in managing rural services has improved and become significantly more effective. In this context, enhancing institutional capacity for the implementation of the legal framework and clarifying institutional roles are necessary for more effective and integrated delivery of services to rural areas.
Benzer Tezler
- İmar planlarının hazırlanması ve uygulanması
Preperation and implementation of zoning plans
BİLGE SERİN NAMLI
- Kırsal mirasın korunmasının kırılganlığı üzerine: Dikili-Yahşibey Köyü örneği
On the fragility of rural heritage conservation: The case of Dikili-Yahşibey Village
TUĞÇE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SAKİNE YILDIZ SALMAN
- Türkiye'de yapı kooperatiflerinde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri
Problems and solution suggestions on building cooperative in Turkey
ÖZLEM HIŞMAN
- Merkezileşme-yerelleşme tartışmaları bağlamında Türk kamu yönetimindeki reform çalışmaları
Reform efforts in Turkish public administration within the context of centralization-decentralization debates
ABDULGAFFAR ÇİFTÇİ
Doktora
Türkçe
2025
Kamu YönetimiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKİF ÖZER
- Educational reforms in Ethiopia: From the imperial era to the present
Etiyopya'da eğitim reformları: Emperyal dönemden günümüze
SALİH AHMED MAHAMMODA
Doktora
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSA KORKMAZ