Futbolcularda ikili görev paradigmasının prefrontal korteks hemodinamik yanıtları ile incelenmesi
Investigation of prefrontal cortex hemodynamic responses to dual-task paradigm in football players
- Tez No: 970080
- Danışmanlar: PROF. DR. DENİZ ŞİMŞEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Fizyoloji, Sports, Physiology
- Anahtar Kelimeler: Prefrontal korteks, İkili-görev, Cilt iletkenliği, Kalp atım hızı, Futbol, Neurobilişsel işlevler, Nörofizyoloji, Prefrontal cortex, Dual-task, Skin conductance, Heart rate, Football, Neurocognitive functions, Neurophysiology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, farklı deneyim düzeylerine sahip futbolcularda ikili görev paradigmalarının (motor-bilişsel) prefrontal korteks hemodinamik yanıtları ile kalp atım hızı (KAH) ve cilt iletkenliği (Cİ) gibi fizyolojik parametreler üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya 58 erkek futbolcu (n=29 acemi, n=29 uzman) katılmış; katılımcılara üç zorluk düzeyinde (P1: motor görev, P2: bilişsel görev, P3: karmaşık bilişsel ipucu görev) görevler uygulanmıştır. Bulgular, uzman sporcuların tüm görev koşullarında anlamlı derecede daha kısa tepki süreleri sergilediğini ortaya koymuştur (p<0.001). Oksihemoglobin (HbO) düzeyleri açısından gruplar arasında yalnızca P3 görevinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p=0.038). Total hemoglobin (HbT) düzeylerinde ise hem P1 (p=0.039) hem de P3 (p=0.017) görevinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Acemi grupta P1, P2 ve P3 görevleri arasında deoksihemoglobin (HbR) düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p=0.020). Tüm görev koşullarında uzman gruba ait Cİ değerleri, acemi gruba kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0.001– 0.002). KAH açısından gruplar arasında yalnızca bazal ölçümde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0.001). Elde edilen bulgular, uzman sporcuların dikkat ve bilişsel yük altında motor performansı daha etkin şekilde sürdürebildiklerini göstermektedir. Bu sonuçlar, deneyim düzeyi ve çok yönlü performans gelişimine duyarlı antrenman protokollerinin geliştirilmesine yönelik önemli katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the effects of dual-task paradigms (motor-cognitive) on prefrontal cortex hemodynamic responses and physiological parameters such as heart rate (HR) and skin conductance (SC) in football players with varying levels of experience. A total of 58 male football players (n = 29 novices, n = 29 experts) participated in the study and completed tasks at three levels of difficulty: P1 (motor task), P2 (cognitive task), and P3 (complex cognitive cue task). The findings revealed that expert players exhibited significantly shorter reaction times across all task conditions (p < 0.001). Regarding oxyhemoglobin (HbO) levels, a statistically significant difference between the groups was observed only during the P3 task (p = 0.038). In terms of total hemoglobin (HbT), significant group differences were found in both the P1 (p = 0.039) and P3 (p = 0.017) tasks. Among novices, significant within-group differences in deoxyhemoglobin (HbR) levels were identified across the P1, P2, and P3 tasks (p = 0.020). Skin conductance values were consistently and significantly lower in the expert group compared to the novice group under all task conditions (p < 0.001–0.002). Regarding heart rate, a statistically significant difference between groups was detected only at the baseline measurement (p < 0.001). Overall, the results suggest that expert athletes are better able to sustain motor performance under conditions requiring prolonged attention and cognitive load. These findings offer valuable insights for the development of training protocols that are sensitive to experience level and aimed at enhancing multidimensional performance.
Benzer Tezler
- Adölesan futbolcularda ikili ve üçlü görevlerin dinamik denge ve bilişsel esneklik üzerine etkisi
The effects of dual and triple task on dynamic balance and cognitive flexibility in adolescent football players
ÖMER İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sporİstanbul ÜniversitesiSpor Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT BAYRAKTAR
- Profesyonel erkek futbolcular ve sedanter erkek bireyler arasındaki kognitif performans farklılıklarının incelenmesi
Investigation of cognitive performance differences between professional male footballs and sedanter men
AHMET SELCUK AYLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sporİstanbul Okan ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ATICI
- Futbolcularda mevkilere göre antropometrik ve somatotip özellikler ile izokinetik bacak kuvveti arasındaki ilişki
The relationship between isokinetic leg strength and anthropometric and somatotype characteristics according to their playing positions in soccer players
KUBİLAY CENGİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SporSelçuk ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERBİL HARBİLİ
- Profesyonel futbolcularda anaerobik eşik tekrarlı sprint ve toparlanma ilişkisinin mevki ve lig değişkenlerine göre incelenmesi
A study on relation of anaerobic threshold, intermittent sprint (running base anaerobic sprint test) and recovery of professional soccer players by positions and the variables of the league
TÜRKER BIYIKLI
- Profesyonel futbolcularda duygusal zekâ ile motivasyon ilişkisinde kişilik tipinin aracı rolü
The mediating role of personality TYPE in the relationship between emotional intelligence and motivation in professional football players
CANAN DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLHAN ADİLOĞULLARI