Cumhuriyet'in ilk yıllarında Aydın'da iktisadi ve ticari yaşam (1923–1950)
Economic and commercial life in Aydın during the early years of the Republic (1923–1950)
- Tez No: 970066
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNVER GÜNEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Aydın, Cumhuriyet, 1923, Ekonomi, İktisadi Yaşam, Aydın, Economy, 1923, Economic Life, Republic
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
CUMHURİYET'İN İLK YILLARINDA AYDIN'DA İKTİSADİ VE TİCARİ YAŞAM (1923 – 1950) Buse Selin ÇETİN Yüksek Lisans Tezi, Tarih Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Günver GÜNEŞ 2025. XV + 254 sayfa. Geçmişten günümüze ülkeler, toplumlarının refah düzeyini artırmak, sürdürülebilir bir kalkınma sağlamak ve ekonomik büyümeyi gerçekleştirmek amacıyla çeşitli ekonomi politikaları uygulamışlardır. Bu politikaların temelinde, güçlü bir ekonomik yapı oluşturarak toplumsal refahı yükseltmek hedefi yer almıştır. Ancak ekonomik büyüme ve kalkınmayı sağlama yolunda atılan adımlar her zaman sorunsuz bir şekilde ilerlememiştir. Gerek ülkelerin kendi iç yapısal sorunları, gerekse dış baskılar ve küresel gelişmeler, uygulanan ekonomi politikalarının istenen sonuçları vermesini zaman zaman engellemiştir. Küreselleşme süreci, uluslararası sermaye hareketleri ve dünya genelinde ortaya çıkan ekonomik krizler, özellikle gelişmekte olan ülkelerde ekonomik dengeleri sarsmış ve politikaların etkin biçimde uygulanmasını zorlaştırmıştır. Türkiye'de 1923-1950 yılları arasında Cumhuriyet'in ilanıyla başlayan ve“tek parti dönemi”olarak adlandırılan süreçte Aydın şehrinin iktisadi ve ticari yapısı incelenmiştir. Çalışmada, söz konusu dönemde Aydın'ın tarım, ticaret ve sanayi alanındaki durumu detaylı biçimde ele alınmış; ayrıca dünya genelinde uygulanan ekonomi politikalarının ve gerçekleştirilen reformların Türkiye üzerindeki etkileri ve bu etkilerin Aydın'daki yansımaları değerlendirilmiştir. Özellikle üretim, ulaşım, ticaret ve finansal yapıdaki gelişmeler bütüncül bir yaklaşımla analiz edilmiştir. Bu kapsamda, Aydın'da yetiştirilen temel tarım ürünleri olan incir, pamuk, zeytin ve üzüm başta olmak üzere tarımsal faaliyetler detaylandırılmış; ihracat ve ithalat dengesinin yerel ekonomi üzerindeki etkileri ortaya konmuştur. Demiryolu ağı sayesinde Aydın, İzmir limanına bağlanmış ve böylece ilin ürettiği tarım ürünleri dünya pazarlarına ulaşma imkanı bulmuştur. Çalışmada ayrıca, sanayi yatırımları ve küçük işletmelerin gelişimi, Aydın'daki ticari hayat ve yerel tüccarların ekonomiye katkıları da incelenmiştir. Ulaşım ve imar faaliyetleri, bankacılık hizmetlerinin gelişimi ve özellikle kooperatifçilik uygulamaları Aydın ekonomisinin temel yapı taşları arasında değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, yerel finans kuruluşlarının sağladığı kredi imkanları ile kooperatiflerin çiftçi ve esnafa sağladığı destekler de araştırmanın önemli bir boyutunu oluşturmaktadır. Dönemin küresel ve ulusal gelişmeleri de Aydın'ın ekonomik yapısını doğrudan etkilemiştir. Dünya genelinde yaşanan 1929 Büyük Buhranı ve İkinci Dünya Savaşı, Türkiye'de olduğu gibi Aydın'da da ekonomik dalgalanmalara ve üretim-tüketim dengelerinde bozulmalara yol açmıştır. Bu süreçte çıkarılan yasa ve vergi düzenlemeleri, savaş ekonomisinin ve krizlerin yerel düzeydeki etkilerini hafifletmeyi amaçlamış, ancak yerel üretici ve tüccarları da doğrudan etkilemiştir. Çalışma Aydın'ın iktisadi ve ticari gelişimini çok yönlü bir bakış açısıyla inceleyerek, Cumhuriyet'in ilk yıllarında uygulanan ekonomi politikalarının yerel düzeydeki etkilerini ortaya koymaktadır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında Aydın'ın ekonomi ve ticaret hayatında yaşanan dönüşümü yerel ve ulusal politikalar ekseninde değerlendirmekte; aynı zamanda Türkiye'nin genel kalkınma stratejilerinin yerel ölçekteki etkilerini Aydın örneği üzerinden tartışmaktadır. Aydın'ın ekonomik yapısının tarımdan sanayiye, ulaşımdan finans sektörüne kadar nasıl şekillendiği detaylı bir şekilde analiz edilmiştir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT ECONOMIC AND COMMERCIAL LIFE IN AYDIN DURING THE EARLY YEARS OF THE REPUBLIC (1923 – 1950) Buse Selin ÇETİN Master's Thesis, Department of History Thesis Advisor: Dr. Günver GÜNEŞ 2025, XV + 254 pages From past to present, countries have implemented various economic policies with the aim of increasing the welfare of their societies, ensuring sustainable development, and achieving economic growth. The primary objective of these policies has been to build a strong economic structure in order to enhance social welfare. However, the steps taken towards economic growth and development have not always progressed smoothly. Internal structural problems, external pressures, and global developments have sometimes prevented the expected outcomes of the implemented economic policies. The process of globalization, international capital movements, and global economic crises have particularly disrupted economic balances in developing countries and made it more difficult to effectively implement these policies. Within this framework, this study examines the economic and commercial structure of the city of Aydın in Turkey during the period from 1923 to 1950, which began with the proclamation of the Republic and is known as the“single-party period.”The study provides a detailed analysis of Aydın's situation in the fields of agriculture, trade, and industry during this era. It also evaluates the impacts of global economic policies and reforms on Turkey and how these were reflected in Aydın. Developments in production, transportation, trade, and the financial system are analyzed from a comprehensive perspective. In this context, agricultural activities in Aydın, especially the cultivation of key products such as figs, cotton, olives, and grapes, are discussed in detail. The effects of the export and import balance on the local economy are also revealed. Thanks to the railway network, Aydın was connected to the port of İzmir, which allowed the agricultural products produced in the region to reach global markets. The study also examines industrial investments, the growth of small businesses, the commercial life of Aydın, and the contributions of local merchants to the economy. Additionally, transportation and urban development activities, the advancement of banking services, and especially the development of cooperatives are considered among the fundamental elements of Aydın's economy. In this regard, the credit opportunities provided by local financial institutions and the support cooperatives offered to farmers and tradesmen constitute another significant dimension of the research. The global and national developments of the period directly affected Aydın's economic structure. Major global events such as the Great Depression of 1929 and the Second World War caused economic fluctuations and disruptions in production-consumption balances in Aydın, just as they did throughout Turkey. The laws and tax regulations introduced during this period aimed to mitigate the local effects of wartime economies and crises, yet they also directly impacted local producers and merchants. This study examines Aydın's economic and commercial development from a multidimensional perspective and reveals the local impacts of the economic policies implemented during the early years of the Republic. It evaluates the transformation in Aydın's economic and commercial life within the framework of both local and national policies and discusses the local effects of Turkey's general development strategies through the example of Aydın. The study provides a detailed analysis of how Aydın's economic structure evolved from agriculture to industry, from transportation to the financial sector.
Benzer Tezler
- İstanbul'da günlük yaşam sahnelerinin Türk resim sanatına yansımaları
Reflections on the Turkish painting art of daily life scenes in Istanbul
EVREN KARAYEL GÖKKAYA
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2012
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. AYDIN AYAN
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Ahmet Hamdi Başar'ın kalkınma ve devletçilik anlayışı
The perception of progres and estatism of Ahmet Hamdi Başar
YÜKSEL BAHÇECİ
- Demokrat Parti Döneminde iktidar-sivil toplum kuruluşları ilişkileri: 1950-1960
Relations with non-governmental organizations Period ruling Democratic Party: 1950-1960
ALİ ŞAĞAN
Doktora
Türkçe
2013
Türk İnkılap TarihiMarmara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİL ÖZTÜRK