Ebeveynlerin sigara içme davranışları ve üçüncü el sigara dumanı ile ilgili farkındalıklarının araştırılması
Investigation of parent's smoking behaviors and their awareness of third-hand smoke
- Tez No: 969956
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HATİCE TUBA AKBAYRAM
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Ebeveyn, Çocuk, Üçüncü El Sigara Dumanı, Farkındalık, Parent, Child, Third-Hand Smoke, Awareness
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Dünyada çocukların yaklaşık yarısı sigara dumanına maruz kalmakta ve her yıl 65.000 çocuk pasif içicilikle ilişkili hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Ebeveynlerin sigaranın çocuk sağlığına verebileceği zararlar hakkındaki farkındalıkları önemlidir. Bu çalışma ebeveynlerin sigara içme davranışlarını ve üçüncü el sigara dumanı hakkındaki farkındalıklarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı çalışma, 01 Mart–01 Haziran 2024 tarihleri arasında, sigara kullanan 382 ebeveyn ile gerçekleştirildi Veriler, katılımcıların demografik özelliklerini, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ve Üçüncü El Sigara Dumanı Farkındalık Ölçeği içeren bir anket formuyla toplandı. Bulgular: Ebeveynlerin yaş ortalaması 37,52±7,61 yıldı. Ailede yalnızca annelerin sigara içme oranı % 8,4, yalnızca babaların sigara içme oranı % 44,8, her iki ebeveynin sigara içme oranı ise % 44,2 olarak belirlendi. Araç sahibi ebeveynlerin % 41,5'inin araçta çocuk varken sigara içtiği (% 18,1'i nadiren, % 15,1'i bazen, % 8,4'ü çoğu zaman/her zaman) saptandı. Ebeveynlerin evde sigara içme alanları incelendiğinde; % 49,2'sinin açık balkonda, % 15,7'sinin evin tüm alanlarında, % 13,1'inin belirli bir odada, % 8,6'sının kapalı balkonda, % 7,1'inin diğer alanlarda ve % 6,3'ünün bahçede sigara içtiği bulundu. Nikotin bağımlılık düzeyine göre ebeveynlerin % 36,1'inin bağımlılık seviyesi yüksekti (Fagerström nikotin bağımlılık testi puanı ≥6). Katılımcıların % 89'unun daha önce üçüncü el sigara dumanı terimini duymadığı bulundu. Ebeveynlerin ÜESDFÖ toplam puan ortalaması 33,72±7,92, sağlığa etkisi alt boyutu için 18,82±4,55, çevrede kalıcılık alt boyutu için 14,90±3,69 olarak bulundu. Çocuklarında kronik solunum yolu hastalığı olan ebeveynlerin üçüncü el sigara dumanı farkındalık ölçeği puan ortalaması, olmayan ebeveynlere göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Ebeveynlerin % 61,8'i çocuğunun sağlığı için bir hekim tarafından sigarayı bırakmasının önerilmediğini belirtti. Sonuç: Bulgular ebeveynlerin üçüncü el sigara dumanı farkındalık ölçeği puan ortalamalarının orta seviyenin üstünde olmasına rağmen birçoğunun çocuklarının sigara dumanı maruziyetine dikkat etmediklerini göstermektedir. Çocuklarda sigara dumanı maruziyetini engellemek için ebeveynlere bu konuyla ilgili eğitimler verilmesi önemlidir.
Özet (Çeviri)
Objective: Approximately half of the children worldwide are exposed to cigarette smoke, and each year, 65,000 children die from illnesses related to passive smoking. Parental awareness of the potential harms of smoking on child health is crucial. This study was conducted to assess parents' smoking behaviors and their awareness of third-hand smoke. Materials and Methots: This cross-sectional and descriptive study was conducted between March 1 and June 1, 2024, with 382 parents who were smokers. Data were collected using a questionnaire that included participants' demographic characteristics, the Fagerström Test for Nicotine Dependence, and the Third-Hand Smoke Awareness Scale. Results: The mean age of the parents was 37.52 ± 7.61 years. The rate of smoking among mothers only was 8.4 %, among fathers only was 44.8 %, and among both parents was 44.2 %. Among parents who owned a vehicle, 41.5 % reported smoking in the car while their child was present (18.1 % rarely, 15.1 % sometimes, and 8.4 % often/always). Regarding indoor smoking behavior, 49.2 % of parents reported smoking on an open balcony, 15.7 % in all areas of the house, 13.1 % in a specific room, 8.6 % on a closed balcony, 7.1 % in other areas, and 6.3 % in the garden. Based on the Fagerström Test for Nicotine Dependence, 36.1 % of parents had a high level of nicotine dependence (Fagerström Test for Nicotine Dependind score ≥6). Furthermore, 89 % of participants had never heard of the term“third-hand smoke.”The parents' mean total score on the Third-Hand Smoke Awareness Scale was 33.72 ± 7.92; the mean score for the“health effects”subdimension was 18.82 ± 4.55, and for the“environmental persistence”subdimension was 14.90 ± 3.69. Parents of children with chronic respiratory diseases had significantly higher Third-Hand Smoke Awareness Scale scores compared to those whose children did not have such conditions. Sixty-one point eight percent of parents reported that they had not been advised by a physician to quit smoking for the sake of their child's health. Conclusion: Although the findings indicate that parents' mean scores on the Third-Hand Smoke Awareness Scale were above moderate levels, many were found to be inattentive to their children's exposure to tobacco smoke. Providing education to parents on this issue is essential to prevent children's exposure to tobacco smoke.
Benzer Tezler
- Ebeveynlerin üçüncü el sigara dumanı hakkındaki farkındalıkları ve sigara içme davranışları
Awareness of parents about third hand cigarette smoke and smoking behaviors
GÖKÇE MELEK TÜRKFİLİZ DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TİJEN ACAR
- Okul öncesi dönem pediatrik hastaların ebeveynlerinin sağlık algıları ve üçüncü el sigara dumanı hakkındaki inanışlarının değerlendirilmesi
Beliefs about third-hand smoke and health perceptions of the preschool pediatric patients' parents
ESMA ÜÇÜNCÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA GÖKŞİN CİHAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜÇÜKCERAN
- Edirne'deki liselerde ve Trakya üniversitesi öğrencilerinde alkol ve psikoaktif madde kullanımının yaygınlığı
alcohol and psychoactive substance prevalance in highschool and Trakya üniversitesi students in Edirne
DİĞDEM ÇAKIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
PsikiyatriTrakya ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. ERDAL VARDAR
- The Effect of Perceived Parenting on Smoking Cigarettes Behaviour in Young Adults: The Mediating Effects of Anxiety and Impulsivity
Algılanan Ebeveynliğin Genç Yetişkinlerde Sigara İçme Davranışına Etkisi: Anksiyete ve Dürtüselliğin Aracı Etkileri
BARIŞ GÖNÜLTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
PsikolojiUnıversıty Of SouthamptonKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. STEVEN GLAUTIER
- Dijital Çağda Ebeveyn Sigara İçme Modellemesi: Sosyal Medyada Sigara Algısının 18–30 Yaş Arası GEençlerde Sigara İçme Tutumuna Aracılık Etkisi
Parental Smoking Modeling in the Digital Age: The Mediating Effect of Smoking Perception on Social Media on Smoking Attitudes Among Young Adults Aged 18–30
METİN ŞİMŞEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA ÇELİK GÜZEL