Ebeveynlerin üçüncü el sigara dumanı hakkındaki farkındalıkları ve sigara içme davranışları
Awareness of parents about third hand cigarette smoke and smoking behaviors
- Tez No: 790081
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TİJEN ACAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Ana-baba, Bağımlılık, Bilgi, Davranış, Dumansız hava sahası, Farkındalık, Sigara dumanı kirliliği, Sigara içme, Tutumlar, Family practice, Parents, Dependency, Knowledge, Behavior, Smoking free air zone, Awareness, Tobacco smoke pollution, Smoking, Attitudes
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve amaç: Üçüncü el sigara dumanı (ÜESD); tütün içildikten sonra yüzeylerde veya havada toz partikülleri olarak kalan ve ortamdaki diğer bileşiklerle reaksiyona girerek yeniden yayılan kirleticilerden oluşur. Çalışmalar çocukların yetişkinlere göre ÜESD'ye daha fazla maruz kaldıklarını ve ÜESD'den daha çok zarar gördüğünü bildirmektedir. Çocukları korumak adına yapılacak tütünle mücadele çalışmalarına ÜESD müdahalelerinin dahil edilebilmesi için ÜESD'nin öneminin ortaya konması ve ebeveynlerin ÜESD hakkındaki farkındalıklarının araştırılması gerekmektedir. Araştırmamız ile ebeveynlerin ÜESD hakkındaki farkındalıklarını ve sigara içme davranışlarınını saptayarak bundan sonra yapılacak tütünle mücadele çalışmalarına yol göstermeyi amaçladık. Gereç ve yöntem: Çalışmamız, tanımlayıcı, analitik bir çalışmadır. Çalışmamıza 2022 yılı 16 Temmuz- 15 Eylül tarihleri arasında Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi polikliniklerine başvuran ve 18 yaş altı çocuğu olan toplam 244 ebeveyn dahil edildi. Gönüllülere, sosyodemografik özelliklerine ve sigara kullanma durumlarına yönelik anket, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ve Üçüncü El Sigara Dumanı Hakkında Farkındalık Ölçeği (ÜESDHFÖ) yüz yüze görüşmeyle uygulandı. Veriler SPSS programı ile analiz edildi. Verilerin analizinde Shapiro-Wilk, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testi kullanıldı. Bulgular: Ebeveynlerin %55'i 31-45 yaş aralığındaydı ve bu yaş grubunun ÜESDHF puanı diğer yaş gruplarına göre anlamlı yüksek bulundu (p<0,001). Çalışmaya katılan ebeveynlerin %30,33'ünün baba, %67,69'unun anne olduğu görüldü. Babaların ve annelerin ÜESDHF puanı arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,345). Eğitim durumu arttıkça ÜESDHF ölçek puanının anlamlı şekilde arttığı görüldü (p<0,001). Katılımcıların %52,05'i sigara içmekteydi. Sigarayı bırakan ebeveynlerin, sigara içen ebeveynlere göre ÜESDHF puanı anlamlı yüksek saptandı (p<0,001). Ebeveynlerin %72,13'ünün evlerinde sigara içmeyle alakalı kısmi kurallar olduğu, %18,44'ünde hiçbir kural olmadığı görüldü. Sigara içen ebeveynlerin %50'sinin çocuğunun yanında sigara içtiği saptandı. Ebeveynlerin %88,93'ünün daha önce ÜESD terimini duymadığı saptandı, ÜESD terimini duyan ebeveynlerin farkındalık puanı duymayanlara göre anlamlı şekilde daha yüksek bulundu (p<0,001). Sonuç: Sonuç olarak orta yaşlı, eğitim durumu yüksek, sigarayı bırakmış ve önceden ÜESD terimini duymuş olanlarda ÜESD farkındalığı daha yüksekti. Bazı gruplarda farkındalık daha iyi olsa da genel olarak ebeveynlerin ÜESD hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığı sonucuna vardık. Çocukların başta ebeveynleri tarafından ve özellikle kendi evlerinde ÜESD'ye maruz kaldığını saptadık. Bu konuda ebeveynler ve çocuklar başta olmak üzere topluma yönelik üçüncü el sigara dumanı hakkında yapılacak eğitimlerin farkındalık oluşturarak sigarayı bırakmaya teşvik edeceği, ÜESD maruziyetini azaltacağı ve dumansız evler oluşturacağı kanaatine varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Introduction: Third-hand smoke (THS); it consists of pollutants that remain as dust particles on surfaces or in the air after smoking tobacco and are re-emitted by reacting with other compounds in the environment. Studies report that children are exposed to THS more than adults and suffer more from THS. In order to include THS interventions in anti-tobacco efforts to protect children, the importance of THS should be revealed and parents' awareness of THS should be investigated. With our research, we aimed to determine the awareness of parents about THS and their smoking behaviors and to guide the future studies on tobacco control. Material and Methods: Our study is a descriptive, analytical study. A total of 244 parents with children under the age of 18 who applied to the outpatient clinics of Ankara Atatürk Sanatorium Training and Research Hospital between 16 July and 15 September 2022 were included in our study. Questionnaire on the sociodemographic characteristics and smoking status of the volunteers, Fagerström Nicotine Addiction Test and Beliefs About Third-Hand Smoke Scale: BATHS-T were administered through face-to-face interviews. The data were analyzed with the SPSS program. Shapiro-Wilk test, Mann-Whitney U test and Kruskal Wallis test were used for data analysis. Results: 55% of the parents were between the ages of 31-45 and the BATHS-T score of this age group was found to be significantly higher than the other age groups (p<0.001). It was observed that 30.33% of the parents participating in the study were fathers and 67.69% were mothers. There was no significant difference between the BATHS-T scores of the fathers and mothers (p=0.345). It was observed that as the education level increased, the BATHS-T scale score increased significantly (p<0.001). 52.05% of the participants were smokers. The BATHS-T score of the parents who quit smoking was found to be significantly higher than the parents who smoked (p<0.001). It was observed that 72.13% of the parents had partial rules about smoking in their homes, and 18.44% had no rules. It was determined that 50% of the smoking parents smoked near their children. It was determined that 88.93% of the parents had not heard the term third-hand before, and the awareness score of the parents heard the term third-hand smoke was found to be significantly higher than those who did not (p<0.001). Conclusion: As a result, awareness of third-hand smoke was higher in middle-aged, high-education, people who have quit smoking and those who had heard the term third-hand smoke before. Although awareness was better in some groups, we concluded that in general, parents did not have enough information about third-hand smoke. We found that children were exposed to third-hand smoke primarily by their parents and especially in their own homes. In this regard, it has been concluded that trainings on third hand cigarette smoke for the society, especially for parents and children, will create awareness, reduce third-hand smoke exposure and create smoke-free houses.
Benzer Tezler
- Ebeveynlerin sigara içme davranışları ve üçüncü el sigara dumanı ile ilgili farkındalıklarının araştırılması
Investigation of parent's smoking behaviors and their awareness of third-hand smoke
YUSUF KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiGaziantep ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE TUBA AKBAYRAM
- Okul öncesi dönem pediatrik hastaların ebeveynlerinin sağlık algıları ve üçüncü el sigara dumanı hakkındaki inanışlarının değerlendirilmesi
Beliefs about third-hand smoke and health perceptions of the preschool pediatric patients' parents
ESMA ÜÇÜNCÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA GÖKŞİN CİHAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜÇÜKCERAN
- Okul çağı çocuklarında astım-alerji riski ile ebeveynlerinin üçüncü el sigara dumanı hakkındaki inanışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between asthma and allergy risk in school-aged children and parents' beliefs about third hand smoke
IŞIL TEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKCAN BASAT
DR. SİBEL TUNÇ KARAMAN
- Ebeveynlerin üçüncü el sigara dumanı farkındalıklarının sigara bırakma niyeti üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of parents' awareness of third-hand smoke on their intention to quit smoking
AHMET ÇAĞRI ASLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Halk SağlığıFırat ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATOŞ UNCU
- Bir sosyal pediatri polikliniğine başvuran 0-6 yaş arası çocuğu olan anne babaların üçüncü el sigara dumanı hakkındaki inanışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of beliefs about third-hand cigarette smoke of parents with children between 0-6 years of age applied to a social pediatric clinic
NURBANU KARLI ÖKSÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ ODABAŞ