Feline enfeksiyöz peritonitisli (FIP) kedilerde endotelyal glikokaliks hasarının biyolojik belirteci olarak syndecan-1 düzeyinin kullanımı
Use of syndecan-1 levels as a biological marker of endothelial glycocalyx damage in cats with feline infectious peritonitis (FIP)
- Tez No: 969853
- Danışmanlar: PROF. DR. VEHBİ GÜNEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Endotelyal Glikokaliks, Feline Enfeksiyöz Peritonitis, Sitokin, Syndecan-1, Cytokine, Endothelial Glycocalyx, Feline İnfectious Peritonitis, Syndecan-1
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
FELİNE ENFEKSİYÖZ PERİTONİTİSLİ (FİP) KEDİLERDE ENDOTELYAL GLİKOKALİKS HASARININ BİYOLOJİK BELİRTECİ OLARAK SYNDECAN-1 DÜZEYİNİN KULLANIMI Ekrem GÜLCEK Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veteriner İç Hastalıkları Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ağustos 2025 Danışman: Prof. Dr. Vehbi GÜNEŞ ÖZET Endotelyal glikokaliks (EGX), endotel hücrelerinin luminal yüzeyini kaplar ve kan ile damar duvarları arasında bariyer görevi yapar. Yapısına katılan protein ve polisakaritlerden biri olan Syndecan-1(SDC-1), glikokaliks yapısı hasar gördüğünde çözünür bir formda salınır ve kan dolaşımına dağılır. Bu tez çalışmasında Feline enfeksiyöz peritonitis'li (FİP) kedilerde EGX yapısına katılan ve buradaki hasarın bir göstergesi olan SDC-1' in düzeylerinin belirlenmesi ve proinflamatuar sitokinlerden TNF-α ve IL-6 ile SDC-1 arasındaki olası ilişkinin ortaya konulması amaçlandı. Bu amaçla Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Kliniğine getirilen ve çeşitli ırklardaki FİP tanısı konulan 2 yaş civarı 63 adet kedi çalışma grubuna dahil edildi. Hasta kedilerden elde edilen verilerin karşılaştırılması amacıyla yaklaşık aynı yaş grubundaki tamamen sağlıklı 10 adet kediden alınan kan örnekleri de kontrol grubunu oluşturdu. Hasta grubundaki kedilerin 24'ü ıslak (ELISA analizleri için 7 serum ve 24 asites örneği alındı) ve 39'u kuru form olarak sınıflandırıldı. Tüm kedilerin klinik muayeneleri, hematolojik ve biyokimyasal analizleri yapıldı. Hastalığın teşhisi PCR analizleri, hızlı tanı kitleri, A/G oranı ve Rivalta testi ile kesinleştirildi. Hasta ve sağlıklı kedilerin serum örnekleri ile ıslak form FİP'li kedilerin asites sıvılarında SDC-1 ve sitokin düzeyleri kedi spesifik ticari ELISA kitleriyle analiz edildi. FİP grubundaki tüm kedilerin serum ve asites örneklerindeki ortalama Syndecan düzeyinin (3.70±1.22 ng/ml) sağlıklı kedilerin ortalamasına göre (2.52±0.66 ng/ml) istatistiksel açıdan anlamlı oranda daha yüksek olduğu belirlendi (P=0.004). Fakat hem kuru (2.95±1.07 ng/ml) form hem de ıslak form (3.05±0.66 ng/ml) gruplarındaki FİP'li kedilerin serum örneklerinde belirlenen ortalama SDC-1 düzeylerinin kontrol grubundaki sağlıklı kedilerin düzeylerinden rakamsal olarak daha yüksek olmasına rağmen bu farkın istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı tespit edildi (sırasıyla P=0.266 ve P=0.073). Bununla birlikte ıslak form grubundaki kedilerin asites sıvılarından yapılan analizlerde elde edilen ortalama SDC-1 düzeyinin (4.40±1.52 ng/ml) hem FİP'li hem de sağlıklı kedilerin serum örneklerindeki ortalama değerlere göre istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edildi (P=0.004, P=0.001). SDC-1 analizlerinin FİP'li kediler için kesim noktası >3.26 olarak alındığında duyarlılık %74, özgüllük %28 [AUC: 0.796, %95 CI: (0.676-0.916)] olarak hesaplandı. Ortalama IL-6 ve TNF-α düzeyleri gruplar arasında benzerlik gösterdi. Bu parametreler açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı ( Sırasıyla p=0,071, p=0,110). Sadece ıslak serum ve efüzyon örnekleri arasında ortalama IL-6 düzeyleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edildi (p=0.031). FİP'li kedilerin serum örneklerinde sağlıklı gruba göre rakamsal bir üstünlük belirlenmesine rağmen, özellikle asites sıvısından elde edilen daha yüksek SDC-1 düzeylerinin belirlenmesi ile ıslak formun patogenezinde yer alan vaskülitis ve/veya phlebitis'in bu artışın temel nedeni olduğu değerlendirildi. Sonuçta Syndecan düzeylerinin özellikle ıslak form FİP hastalığının patogenezisi ve EGX hasarının belirlenmesi için umut vadeden bir parametre olduğu kanaatine varıldı. Ayrıca SDC-1'in klinik FİP olgularındaki önemi nedeniyle tanı ve prognoz için de faydalı bir kriter olduğu bu çalışma ile ilk kez ortaya konuldu. Bu araştırma sonuçları, daha geniş kedi popülasyonlarında ve kedilerin farklı hastalıklarında SDC-1 ile birlikte diğer EGX hasarı göstergeleri ve akut faz proteinlerinin histopatolojik analizlerle desteklendiği daha ileri araştırmaların yapılmasına da zemin hazırlamıştır.
Özet (Çeviri)
USE OF SYNDECAN-1 LEVELS AS A BIOLOGICAL MARKER OF ENDOTHELIAL GLYCOCALYX DAMAGE IN CATS WITH FELINE INFECTIOUS PERITONITIS (FIP) Ekrem GÜLCEK Erciyes University Institute of Health Sciences Department of Veterinary Internal Medicine Master's Thesis, August 2025 Advisor: Prof. Dr. Vehbi GÜNEŞ ABSTRACT The endothelial glycocalyx (EGX) covers the luminal surface of endothelial cells and acts as a barrier between blood and vascular walls. Syndecan-1 (SDC-1), one of the proteins and polysaccharides incorporated into its structure, is released in soluble form and distributed into the bloodstream when the glycocalyx is damaged. This thesis aimed to determine the levels of SDC-1, an indicator of damage to the EGX structure, in cats with feline infectious peritonitis (FIP), and to explore the potential relationship between SDC-1 and the proinflammatory cytokines TNF-α and IL-6. For this purpose, 63 cats of various breeds, approximately 2 years old, diagnosed with FIP, were included in the study group. Blood samples from 10 completely healthy cats of approximately the same age group were collected to compare the data obtained from the diseased cats and constituted the control group. Of the cats in the patient group, 24 were classified as wet (7 serum and 24 ascites samples were taken for ELISA analyses) and 39 as dry. Clinical examinations, hematological, and biochemical analyses were performed on all cats. The diagnosis of the disease was confirmed by PCR analyses, rapid diagnostic kits, A/G ratio, and Rivalta test. SDC-1 and cytokine levels in serum samples of patient and healthy cats and in ascites fluid of cats with wet form FIP were analyzed using cat-specific commercial ELISA kits. The mean Syndecan level in the serum and ascites samples of all cats in the FIP group (3.70±1.22 ng/ml) was determined to be statistically significantly higher than the mean of healthy cats (2.52±0.66 ng/ml) (P=0.004). However, although the mean SDC-1 levels determined in the serum samples of cats with FIP in both the dry (2.95±1.07 ng/ml) and wet (3.05±0.66 ng/ml) groups were numerically higher than the levels of healthy cats in the control group, this difference was not found to be statistically significant (P=0.266 and P=0.073, respectively). However, the mean SDC-1 level (4.40±1.52 ng/ml) obtained in ascites fluid analyses from cats in the wet form group was found to be statistically significantly higher than the mean values in serum samples of both FIP and healthy cats (P=0.004, P=0.001). When the cut-off point for SDC-1 analyses for cats with FIP was set at >3.26, sensitivity was calculated as 74% and specificity as 28% [AUC: 0.796, 95% CI: (0.676-0.916)]. Mean IL-6 and TNF-α levels were similar between the groups. No statistically significant difference was found between the groups in terms of these parameters (p=0.071, p=0.110, respectively). A statistically significant difference was detected only in mean IL-6 levels between wet serum and effusion samples (p=0.031). Although a numerical superiority was observed in the serum samples of cats with FIP compared to the healthy control group, the higher SDC-1 levels, particularly those obtained from ascites fluid, suggested that vasculitis and/or phlebitis, which are involved in the pathogenesis of the wet form, were the primary cause of this increase. Consequently, syndecan levels were concluded to be a promising parameter for the pathogenesis of the wet form of FIP and for determining EGX damage. Furthermore, this study demonstrated for the first time that SDC-1, due to its importance in clinical FIP cases, is a useful criterion for diagnosis and prognosis. These research results pave the way for further studies using histopathological analyses of SDC-1, along with other markers of EGX damage, and acute phase proteins in larger cat populations and in different feline diseases.
Benzer Tezler
- Feline enfeksiyöz peritonitisli kedilerde glikokaliks hasarının belirlenmesinde spesifik biyobelirteçlerin kan serum ve effüzyon sıvılarında değerlendirilmesi
Evaluation of specific biomarkers in blood serum and effusion fluids in determining glycocalyx damage in cats with feline infectious peritonitis
TUĞÇE MANOLYA KÜÇÜKSEREN
Doktora
Türkçe
2025
Veteriner HekimliğiSelçuk ÜniversitesiVeterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUTLU SEVİNÇ
- Kedilerin enfeksiyöz peritonit hastalığında damar ilişkili lezyonların patomorfolojik değerlendirilmesi
Pathomorphologic evaluation of vascular lesions in feline infectious peritonitis
TİLBE SU YAPICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Veteriner HekimliğiKırıkkale ÜniversitesiVeterinerlik Patolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ KUL
- Feline enfeksiyöz peritonitisli kedilerde midkine düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of midkine levels in cats with feline infectious peritonitis
BUĞRA ÇAĞRI SANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Veteriner HekimliğiKırıkkale Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN PARLATIR
- Feline infeksiyöz peritonitisli kedilerde böbrek hasarının araştırılması
Investigations of kidney damage in cats with feline infectious peritonitis
GÜNNUR ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Veteriner HekimliğiBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiVeterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM GÖKCE
- Feline enfeksiyöz peritonitis şüpheli kedilerde dinamik tiyol disülfid dengesi ve iskemi modifiye albumin (IMA) düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of dynamic thiol–disulfide balance and ischemia-modified albumin (IMA) levels in cats suspected of feline infectious peritonitis
MERVE DEMİRER
Doktora
Türkçe
2025
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiVeterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBUBEKİR CEYLAN