Bir aile sağlığı merkezine başvuran erişkin bireylerin kardiyovasküler hastalık risk faktörleri bilgi düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of cardiovascular disease risk factors knowledge level and healthy lifestyle behaviors of adults applying to a family health center
- Tez No: 969237
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF DENİZ ŞAFAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: KARRİF-BD, kardiyovasküler hastalık risk faktörleri, bilgi düzeyi, sağlıklı yaşam biçimi davranışları, CARRF-KL, Cardiovascular disease risk factors, level of knowledge, healthy lifestyle behaviors
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
BİR AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE BAŞVURAN ERİŞKİN BİREYLERİN KARDİYOVASKÜLER HASTALIK RİSK FAKTÖRLERİ BİLGİ DÜZEYİ VE SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Amaç: Bir aile sağlığı merkezine başvuran bireylerin kardiyovasküler hastalık risk faktörleri hakkındaki bilgi düzeylerini ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını değerlendirmek, kardiyovasküler risk faktörleri ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları konusunda katılımcılarda farkındalık oluşturulmasına katkıda bulunmaktır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel, tanımlayıcı ve analitik türdeki bu çalışmanın evrenini Kasım-Aralık 2024 ayları arasında Talas Fatma Kirazgiller Aile Sağlığı Merkezine başvuran 18-65 yaş aralığındaki kişiler oluşturmaktadır. Araştırmaya 162'si kadın, 88'i erkek olmak üzere toplam 250 hasta dahil edilmiştir. Katılımcılarla yüz yüze görüşülerek araştırmacı tarafından hazırlanan soruları ve sonrasında Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) ölçeğinde ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II'de (SYBDÖ-II) bulunan soruları dikkatli bir şekilde yanıtlamaları istenmiştir. Verilerin istatistiksel analizinde, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 22.0 paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalamaları 39,47±13,87 olup, yaş dağılımı 18 ve 65 arasındadır. Katılımcıların yaklaşık %65'i 18-45 yaş grubundadır. Katılımcıların yaklaşık 2/3'ü (n=162) kadın, 1/3'i (n=88) ise erkektir, yaklaşık 2/3'ü (n=165) evli, 1/3'ü (n=85) bekar ve boşanmış/duldur, 1/3'ü (n=83) çocuk sahibi iken 2/3'ünün (n=167) çocuğu yoktur. Katılımcıların 113'ü üniversite ve/veya lisans üstü, 72'si lise, 18'i ortaokul, 44'ü ilkokul mezunudur. Okuryazar olan katılımcıların sayısı 3'tür ve okuryazar olmayan katılımcı yoktur. Katılımcıların %50,8'inin aylık geliri 17020 liranın altındadır. Katılımcıların %68,4'ünün kronik hastalığı vardır, düzenli ilaç kullanan katılımcıların oranı ise %70,4'tür. Katılımcıların %64,8'i sigara, %88'i ise alkol kullanmamaktadır. Düzenli olarak haftada 150 dakikadan fazla egzersiz yapan katılımcıların oranı %19,6'dır. Akdeniz diyetine uymaya dikkat eden katılımcıların oranı %42,8, yemeklerde ekstra tuz kullanan katılımcıların oranı %42,4'tür. Katılımcıların KARRİF-BD ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalaması 19,78±4,19, SYBDÖ-II' den aldıkları toplam puan ortalaması 129,54±19,65'tir. Katılımcıların KARRİF-BD ölçek toplam puan ortalamaları ile SYBDÖ-II toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç: Mortalite ve morbidite oranları oldukça yüksek olan kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için KVH risk faktörlerini bilmek ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına uyum göstermek oldukça önemlidir. KVH risk faktörlerinden birçoğu değiştirilebilir olduğu için hekimler tarafından öncelikle risk altında olan bireyler olmak üzere ulaşılabilen tüm bireylerin düzenli olarak takipleri yapılmalı ve bu konuda bilgilendirilmeleri sağlanmalıdır. Böylece KVH'ler önlenebilir ya da en azından ortaya çıkması geciktirilebilir. Toplumun bilgi düzeyini arttırmak ve daha iyi sağlıklı yaşam biçimi davranışları sergilemesine katkıda bulunmak için sürekli ve düzenli olacak şekilde eğitim programları ve etkinliklere ihtiyaç vardır. Bireylerin kardiyovasküler risk faktörleri hakkında bilgi düzeyleri arttıkça kardiyovasküler hastalıklardan korunma konusundaki farkındalıklarının artacağı ve daha iyi sağlıklı yaşam biçimi davranışları sergileyecekleri düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
EVALUATION OF CARDIOVASCULAR DISEASE RISK FACTORS KNOWLEDGE LEVEL AND HEALTHY LIFESTYLE BEHAVIORS OF ADULTS APPLYING TO A FAMILY HEALTH CENTER ABSTRACT Aim: The aim of this study was to assess the level of knowledge about cardiovascular disease risk factors and healthy lifestyle behaviors of individuals applying to a family health center and to contribute to raising awareness among participants about cardiovascular risk factors and healthy lifestyle behaviors. Materials and Methods: The population of this cross-sectional, descriptive and analytical study consisted of individuals aged 18-65 years who applied to Fatma Kirazgiller Family Health Center between November 2024 and December 2024. A total of 250 patients, 162 women and 88 men, were included in the study. The participants were interviewed face-to-face and asked to carefully answer the questions in the Cardiovascular Diseases Risk Factors Knowledge Level (CVRIF-BD) Scale and Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II (HLSBS-II) after the questions prepared by the researcher. Statistical analysis of the data was performed using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 22.0 package program. Results: The average age of the participants is 39.47 and the age distribution is between 18 and 65. Approximately 65% of the participants are in the 18-45 age group. Approximately 2/3 of the participants (n=162) were female and 1/3 (n=88) were male, approximately 2/3 (n=165) were married, 1/3 (n=85) were single and divorced/widowed, 1/3 (n=83) had children, while 2/3 (n=167) had no children. Of the participants, 113 were university and/or postgraduate, 72 were high school graduates, 18 were middle school graduates, and 44 were primary school graduates. The number of literate participants was 3 and there were no illiterate participants. The monthly income of 50.8% of the participants is below 17020 TL. 68.4% of the participants have a chronic disease and 70.4% of the participants take medication regularly. 64.8% of the participants do not smoke and 88% do not drink alcohol. The proportion of participants who regularly exercise more than 150 minutes a week is 19.6%. The proportion of participants who were careful to follow the Mediterranean diet was 42.8%, and the proportion of participants who used extra salt in meals was 42.4%. The mean total score of the participants from the KARRIF-BD scale was 19.78±4.19, and the mean total score of the participants from the SYBDÖ-II was 129.54±19.65. A statistically significant and positive correlation was found between the mean total score of the participants' KARRIF-BD scale and the mean total score of SYBDÖ-II. Conclusion: In order to prevent cardiovascular diseases with high mortality and morbidity rates, it is very important to know the CVD risk factors and to comply with healthy lifestyle behaviors. Since many of the CVD risk factors are modifiable, physicians should regularly follow up all individuals who can be reached, primarily those at risk, and ensure that they are informed about this issue. Thus, CVDs can be prevented or at least delayed. Continuous and regular education programs and activities are needed to increase the level of knowledge of the society and to contribute to better healthy lifestyle behaviors. It is thought that as the knowledge level of individuals about cardiovascular risk factors increases, their awareness of cardiovascular disease prevention will increase and they will exhibit better healthy lifestyle behaviors.
Benzer Tezler
- Eğitim aile hekimliği birimine başvuran bireylerde Trigliserit-Glukoz-Beden Kitle İndeksi (TyG-BMI), Trigliserit-Glukoz-Bel Çevresi İndeksi (TyG-WC) ile kan basıncı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the association between Triglyceride–Glucose Body Mass Index (TyG-BMI), Triglyceride–Glucose Waist Circumference Index (TyG-WC), and blood pressure in individuals presenting to an educational family health center
İBRAHİM ONUR KÖSE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiGiresun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU AYRALER
- Aralıklı açlık diyetinin erişkin bireylerde vücut kompozisyonu ve biyokimyasal parametreler üzerine etkisi: Prospektif gözlemsel bir çalışma
The effects of intermittent fasting on the body composition and biochemical parameters in adults: A prospective observational study
MERVE YÜZBAŞIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ACLAN ÖZDER
- Adölesanlarda obezite sıklığı ve lipid profili ilişkisi
Prevalence of obesity and its relationship with lipid profile in adolescents
AYŞE MADEN UYANIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA
DR. FEYZANUR ERDEM
- Aile sağlığı merkezine başvuran erişkin bireylerin B12 vitamin eksikliği ile depresyon ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the association between vitamin B12 deficiency and levels of depression and anxiety among adult individuals presenting to a family health center
MUHAMMED ALİ TUZCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEŞİDE GÜNDÜZÖZ
- Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran erişkin bireylerin bulaşıcı hastalık algıları ile dijital sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between infectious disease perceptions and digital health literacy of adult individuals applying to Çukurova University Education Family health center
BERAY KÖSE HAYTA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZELİHA YELDA ÖZER