Öğrencilerde sosyal medya bağımlılığı ile davranışsal inhibisyon sistemi ve davranışsal akitivasyon sistemi arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of relationship between social media addiction and behavioural inhibition system, and behavioural activation system among students
- Tez No: 968971
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÜNÜBOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal medya, öğrencilerin eğitim hayatlarının önemli bir parçası haline gelmiştir. Öğrenciler sosyal medyayı eğitim amaçlı kullanmaktan eğlence amaçlı kullanmaya kolayca geçebildikleri için bu durum akademik performanslarını etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, öğrencilerde sosyal medya bağımlılığı ile davranışsal inhibisyon sistemi ve davranışsal aktivasyon sistemi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Türkiye Salgın Dönemi Bağımlılık ve Ruh Sağlığı Haritası COVID-19 Projesi kapsamında yapılan çalışmaya, 12-65 yaş arası %69.9'u kadın (n=4.294), % 30.1'i erkek (n=1.853) olmak üzere 6.147 öğrenci katılmıştır. Veri toplama amacıyla Sosyodemografik Bilgi Formu, Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Davranışsal İnhibisyon Sistemi ve Davranışsal Aktivasyon Sistemi (DİS-DAS) Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk Testi ile değerlendirilmiştir. Değişkenlerin karşılaştırılmasında Bağımsız Örneklem T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerde sosyal medya bağımlılığı ile DİS (r:0.217, p<0.001) ve DAS-eğlence arayışı (r: 0.139, p<0.001) arasında pozitif yönde, istatistiksel anlamlı korelasyon görülmüştür. Bununla birlikte, sosyal medya bağımlılığı ile DAS-ödüle duyarlılık (r: 0.052, p=0.033) ve DAS-dürtü (r: 0.041, p=0.092) arasında istatistiksel anlamlı korelasyon görülmemiştir. Sosyodemografik değişkenlere baktığımızda genç olmak, kadın olmak, üniversite öğrencisi olmak, bekar olmak, daha düşük gelir, sigara kullanmamak, porno izlemek ve daha önce psikiyatrik tedavi almış olmanın sosyal medya bağımlılığını istatistiksel anlamlı olarak yordadığı (p<0.001); ancak yaşanılan yer ve alkol kullanımının sosyal medya bağımlılığını istatistiksel anlamlı olarak yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır (p>0.05). DİS ile yüksek eğitim, kadın olmak, sigara ve alkol kullanmamak; DAS ile düşük eğitim, kadın olmak, bekar olmak, düşük gelir ve sigara kullanmak istatistiksel anlamlı olarak ilişkili bulunmuştur (p<0.001). Sonuç olarak, öğrencilerde sosyal medya bağımlılığının, olumsuz duygulardan kaçma ve eğlence arayışı ile ilişkili olduğu görülmüştür. Öğrencilere, yaşamdan haz almanın, duygu düzenlemenin ve stresle baş edebilmenin bağımlılık dışındaki yolları öğretilmelidir. Böylece daha sağlıklı bir eğitim hayatına ve sosyal hayata engel olabilecek bağımlılık risklerinin önüne geçilebilecektir.
Özet (Çeviri)
Social media has become an important part of the education life of students. Students can easily switch from using social media for educational purposes to using it for entertainment purposes, which affects their academic performance. The purpose of this study is to examine the relationship between social media addiction and behavioural inhibition system, and behavioural activation system among students. 6.147 students, 69.9% of whom are female (n=4.294) and 30.1% of whom are male (n=1.853) at the age of 12-65, participated in the study which was carried out within the scope of the Turkey Pandemic Period Addiction and Mental Health Map COVID-19 Project. Sociodemographic Information Form, Bergen Social Media Addiction Scale, Behavioural Inhibition System and Behavioural Activation System (BIS/BAS). Scale were utilised for data acquisition purposes. The data obtained were analysed with SPSS 21 statistical program. The conformity of the data to the normal distribution was evaluated with Shapiro-Wilk Test. Independent Sample T-Test, One-Way Analysis of Variance, and Pearson Correlation Analysis were utilised to compare the variables. In consequence of the analyses carried out, it was found out that there was a statistically significantly positive relationship between social media addiction and BIS (r:0.217, p<0.001) and BAS-fun seeking (r:0.139, p<0.001). On the other hand, there was no statistically significant correlation between social media addiction and BAS-reward responsiveness (r:0.052, p=0.033) and BAS-drive (r:0.041, p=0.092). When sociodemographic variables were examined, it was deduced that being young, being a woman, being a university student, being single, lower-income, not smoking, watching porn, and having previously received psychiatric treatment statistically significantly predicted social media addiction (p<0.001); however, residential environment and drinking alcohol did not statistically significantly predict social media addiction (p>0.05). It was found that there was a statistically significant relationship between BIS and high level of education, being a woman, not smoking and not drinking alcohol; BAS and low level of education, being a woman, being single, low income, and smoking (p<0.001). Consequently, it was determined that social media addiction among students is associated with escaping from negative emotions and the pursuit of entertainment. Students need to be taught ways other than addiction to enjoy life, regulate their emotions, and cope with stress. Thus, the risks of addiction that may interfere with a healthier education life and social life can be prevented.
Benzer Tezler
- Büyükşehirlerde sosyal medya bağımlılığının davranışsal inhibisyon/aktivasyon sistemi ile olan ilişkisinin incelenmesi
Exemination of the relationship of social media addiction with behavioral inhibition/activation system in metropolitan cities
DENİZ VARCI ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN ÜNÜBOL
- Tıp fakültesi öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı, kişilik özellikleri ve beden imajı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between social media addiction, personality trai̇ts and body image in medical school students
ERSİN KARAYTU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU FINDIKLI
- Üniversite öğrencilerinde gelişmeleri kaçırma korkusu ve sosyal medya bağımlılığı: Kişilik özelliklerinin aracı ve akademik alanların düzenleyici rolü
Fear of missing out and social media addiction among university students: The mediating role of personality traits and the moderating role of academic fields
AYŞEN KOVAN
- Üniversite öğrencilerinde bağımlılık prevalansı ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Determination of the prevalence of addiction and related factors in university students
BURAK ELİK
Doktora
Türkçe
2025
Halk SağlığıKaradeniz Teknik ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA KARADENİZ
- Sosyal medya bağımlılığı ve yalnızlık: Kırgızistan'daki üniversite gençliği üzerine bir araştırma
Social media addiction and loneliness: A study on university youth in Kyrgyzstan
BEDİR EROĞLU
Doktora
Türkçe
2026
İletişim BilimleriKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİYAZİ AYHAN
PROF. DR. ADNAN TAŞGIN