Büyükşehirlerde sosyal medya bağımlılığının davranışsal inhibisyon/aktivasyon sistemi ile olan ilişkisinin incelenmesi
Exemination of the relationship of social media addiction with behavioral inhibition/activation system in metropolitan cities
- Tez No: 730332
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÜNÜBOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Büyükşehirler, Davranışsal aktivasyon sistemi, Davranışsal inhibisyon sistemi, Davranışsal ketleme, Sosyal medya, Ölçekler, İnternet bağımlılığı, Dependency, Metropolitan, Behavioral activation system, Behavioral inhibition system, Behavioral inhibition, Social media, Scales, Internet addiction
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma büyükşehir örnekleminde sosyal medya bağımlılığı ile davranışsal inhibisyon ve davranışsal aktivasyon sistemi (DİS/DAS) arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Aynı zamanda katılımcıların; cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, aktif öğrencilik düzeyi, medeni durum, gelir düzeyi, sigara ve alkol kullanımı, psikiyatrik tedavi öyküsü gibi sosyodemografik özellikleri ile bireylerin DİS/DAS puanı ve sosyal medya bağımlılığı düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek hedeflenmiştir. Örneklemi büyükşehirlerde yaşayan 15 yaş ve üzerindeki 10330 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler Türkiye Salgın Dönemi Bağımlılık ve Ruh Sağlığı Haritası Projesi (TURBAHAR COVID-19) için tasarlanan özel bir dijital platform aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin toplanmasında demografik bilgilere ilişkin soruların olduğu, araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyodemografik Bilgi Formu, Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı ölçeği ve DİS/DAS aktivasyonlarını ölçmek için DİS/DAS Ölçekleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular SPSS istatistik programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonucu elde edilen bulgular, büyükşehirlede sosyal medya bağımlılığı ile DİS/DAS alt boyutlarından davranışsal inhibisyon (r = 0.179, p<.001), ödüle duyarlılık (r = 0.067, p<.001), eğlence arayışı (r = 0.172, p<.001) ve dürtü (r = 0.135, p<.001) arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Sosyodemografik veri sonuçlarına bakıldığında ise demografik özellikler ile sosyal medya bağımlılığı ve DİS/DAS arasında anlamlı farklılaşmaların olduğu tespit edilmiştir. Tespit edilen bulguların sonuçları da sosyal medya bağımlılığının büyükşehirlerde; Kadın cinsiyette, 18-25 yaş arası grupta, öğrencilerde, bekar katılımcılarda, eğitim düzeyi üniversite olan bireylerde ve geliri olmayan kişilerde daha yaygın olduğunu söylemektedir. Araştırmada elde edilen bulguların, ilerleyen dönemlerde sosyal medya bağımlılığı ile DİS/DAS arasındaki ilişkiye yönelik yapılacak çalışmalara yol gösterici veriler sunduğu düşünülmektedir. Yapılacak çalışmalarla bulgular desteklenebilir.
Özet (Çeviri)
This research aims to examine the relationship of social media addiction with behavioral inhibition system and behavioral activation system (BIS/BAS) in samples of metropolitan cities. Moreover, in this study, it is aimed to examine whether sociodemographic characteristics such as gender, age, education level, active student level, marital status, income level, smoking and alcohol use, psychiatric treatment history, BIS/BAS scores and social media addiction levels of individuals differs from one participant to the other.The sample consists of 10330 participants whom aged 15 and over, living in metropolitans.Data were collected through a special digital platform designed for the Turkey Epidemic Addiction and Mental Health Map Project (TURBAHAR COVID-19).In terms of data collection, Sociodemographic Information Form prepared by the researcher, which includes questions about demographic information, Bergen Social Media Addiction scale, which measures the level of social media addiction, and BIS/BAS Scales to measure BIS/BAS activations were used.The findings were analyzed with the SPSS statistical program.The results of the analysis revealed that,in metropolitans, there is a significant positive correlation between social media addiction and sub-dimensions of social behavioral inhibitions as; (r = 0.179, p<.001), reward sensitivity (r = 0.067, p<.001), entertainment seeking (r = 0.172, p) and impulse (r = 0.135, p<.001). On the contrary, when the sociodemographic data results are examined, it has been determined that there are significant differences between demographic characteristics, social media addiction and BIS/BAS. Morever, the results of the findings determined that in metropolitans, social media addiction is more common in female gender, between 18-25 age groups, students, single participants, individuals with university education level and people without income. It is thought that the findings obtained in the research can provide guiding data for future studies on the relationship between social media addiction and BIS/BAS. Findings can be supported by further studies.
Benzer Tezler
- Büyükşehirlerde egzersiz bağımlılığının çocukluk çağı yaşantılarıyla olan ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of exercise addiction with childhood experiences in metropolitan cities
BEYZA TÜZLEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN ÜNÜBOL
- Sosyal medya bağımlılığı ve yalnızlık: Kırgızistan'daki üniversite gençliği üzerine bir araştırma
Social media addiction and loneliness: A study on university youth in Kyrgyzstan
BEDİR EROĞLU
Doktora
Türkçe
2026
İletişim BilimleriKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİYAZİ AYHAN
PROF. DR. ADNAN TAŞGIN
- Büyükşehirlerde sosyal medya bağımlılığının dürtüsellikle olan ilişkisinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
PINAR DEMİRHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERİDE GÖKBEN HIZLI SAYAR
- Büyükşehirlerde sosyal medya bağımlılığının çocukluk çağı travmaları ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of social media addiction and childhood trauma in bi̇g cities
CANSEL ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERİDE GÖKBEN HIZLI SAYAR
- Büyükşehir belediyelerinin madde bağımlılığıyla mücadele çalışmalarının değerlendirilmesi
Evaluation of drug addiction prevention efforts by metropolitan municipalities
MAHMUT GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyal HizmetAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESAT İPEK