Posthumanist literature as cultural ecology: Posthuman creations in Frankenstein and Ex Machina
Kültürel ekoloji olarak posthümanist edebiyat: Frankenstein ve Ex Machina'daki posthüma yaratıklar
- Tez No: 966572
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FUNDA CİVELEKOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İngiliz Dili ve Edebiyatı, English Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Ekoloji, Kültürel ekoloji, Posthümanizm, Yapay Zeka Endeksi, İngiliz edebiyatı, Ecology, Culturel ecology, Posthumanism, Artificial Intelligence Index, English literature
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Mary Shelley'nin Frankenstein adlı romanı ile Alex Garland'ın Ex Machina adlı filmi üzerinden posthümanist kuram ve ekolojik edebiyat eleştirisinin kesişimini incelemektedir. Hubert Zapf'ın“Edebiyatın Kültürel Ekoloji Olarak İşlevi”başlıklı üçlü modeline dayanarak, bu çalışma edebi ve sinematik eserleri, kültürel anlatıları sorgulayan, yeniden kurgulayan ve dönüştüren dinamik yapılar olarak ele alır; özellikle teknolojik ilerleme ve ekolojik kriz çağında. Posthümanizm, insan-merkezci bakış açılarını ve sabit insan kimliği tanımlarını sorgulayan kuramsal bir çerçeve olarak, insan ve insan olmayan varlıklar arasındaki sınırların giderek bulanıklaşmasına dikkat çeker. Bu bağlamda Frankenstein'daki Yaratık ile Ex Machina'daki Ava karakterleri üzerinden yapılan analiz, doğal/yapay, yaratıcı/yaratılan, organik/mekanik gibi ikiliklerin nasıl çözüldüğünü gösterir. Bu anlatılar, Aydınlanma dönemi akılcılığına ve modern teknoloji-merkezli kibire eleştirel bir yanıt niteliği taşırken, sorumluluk taşımayan yaratım süreçlerinin ve empati eksikliğinin etik sonuçlarını da gözler önüne serer. Zapf'ın kültürel-eleştirel metadiskur, hayal gücüne dayalı karşı söylem ve yeniden bütünleştirici aradiskur işlevleri çerçevesinde bu çalışma, söz konusu iki eserin yalnızca hâkim ideolojileri çözümlemekle kalmayıp, daha kapsayıcı, ilişkisel ve sürdürülebilir varoluş biçimlerini de tahayyül ettiğini savunur. Sonuç olarak, edebiyat ve sinemanın kültürel-ekolojik güçler olarak, yapay zekâ, çevre etiği ve insan öznesinin geleceği hakkındaki toplumsal yaklaşımları hem yansıttığı hem de şekillendirdiği ortaya konulmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis explores the intersection of posthumanist theory and ecological literary criticism through an in-depth analysis of Mary Shelley's Frankenstein and Alex Garland's Ex Machina. Drawing on Hubert Zapf's triadic model of“Literature as Cultural Ecology,”the study conceptualizes literary and cinematic texts as dynamic agents that critique, imagine, and reintegrate cultural narratives in response to accelerating technological and ecological transformations. Posthumanism, as a theoretical framework, challenges anthropocentric worldviews and fixed definitions of human identity by addressing the increasingly blurred boundaries between human and non-human entities. By analysing the posthuman creations in Frankenstein and Ex Machina, namely, the Creature and Ava, this thesis demonstrates how these works destabilize the binaries of natural/artificial, creator/created, and organic/mechanical. These narratives are read as critical responses to Enlightenment rationalism and modern technoscientific hubris, exposing the ethical failures of creation without responsibility and the consequences of displacing empathy from innovation. Utilizing Zapf's triadic functions, cultural-critical metadiscourse, imaginative counter-discourse, and reintegrative interdiscourse, the thesis examines how Frankenstein and Ex Machina not only deconstruct dominant ideologies but also envision more inclusive, interconnected, and sustainable ways of being. Ultimately, the study affirms the role of literature and film as cultural-ecological forces that reflect and shape societal attitudes toward artificial intelligence, environmental ethics, and the future of human subjectivity.
Benzer Tezler
- “Avant-garde”modernism in architecture: A re-analysis of the“Neue Sachlichkeit”architecture within the framework of posthumanism
Mimarlıkta 'avant garde' modernizmi:“Neve Sachlichkeit”mimarlığının posthumanizm çerçevesinde yeniden incelenmesi
CEYDA BARAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2004
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. RANA NERGİS ÖĞÜT
- Corporeal and trans-corporeal reflections in Angela Carter's The Passion of New Eve and Jeanette Winterson's The Stone Gods
Angela Carter'ın Yeni Havva'nın Tutkusu ve Jeanette Winterson'nın Taş Tanrılar adlı romanlarda bedensel ve beden-ötesi cisimci düşünceler
KERİM CAN YAZGÜNOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYTÜL ÖZÜM
- Bilgisayar oyunları, yeni medya ve kimlik: Kuramsal arayışlar
Computer games, new media and identity: A theoretical search
UMUT YENER KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
İletişim BilimleriHacettepe Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AKSU BORA
- Ecocritical reflections in jeanette winterson's the stone gods and maggie gee's the ice people: Redefining the center in relation to margins through ecological thinking
Jeanette winterson'un the stone gods ve maggie gee'nin the ice people romanları üzerine ekoeleştirel bir inceleme: Ekolojik düşünce çerçevesinde merkezi marjinlere göre yeniden tanımlamak
GÜLŞAT TOPSAKAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
İngiliz Dili ve EdebiyatıOrta Doğu Teknik Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ELİF ÖZTABAK AVCI