Doğurganlık çağındaki evli kadınlarda genital hijyen davranışı ve sağlık okuryazarlığının değerlendirilmesi
Evaluation of genital hygiene behavior and health literacy among married women of reproductive age
- Tez No: 966282
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE SELDA TEKİNER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Üreme Çağı, Genital Hijyen Davranışları Envanteri, Sağlık Okuryazarlığı, Kadın, Reproductive Age, Genital Hygiene Behavior Inventory, Health Literacy, Women
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamız bir aile sağlığı merkezine başvuran doğurganlık çağındaki kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyinin saptanması, ilişkili olduğu düşünülen bazı değişkenlerin incelenmesi ve genital hijyen davranışlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 08.01.2025 – 26.03.2025 tarihleri arasında Ankara ili Etimesgut ilçe sınırları içinde hizmet veren bir aile hekimliği birimine başvuran doğurganlık çağındaki kadınlar üzerinde gerçekleştirilen tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Örneklem büyüklüğü“Türkiye Sağlık Okuryazarlığı (SOY) Düzeyi ve İlişkili Faktörleri Araştırması'nda”saptanan sorunlu-sınırlı SOY düzeyi %32,9 baz alınarak hesaplanmıştır. Güven aralığı %95, hata payı %5 ve sorunlu-sınırlı SOY düzeyi %33,0 alındığında ulaşılması gereken minimum kişi sayısı Openepi istatistik paket programında 283 kişi olarak hesaplanmış olup, çalışma 285 kişi ile sonuçlandırılmıştır. Çalışmanın verileri araştırmacılar tarafından kapsamlı literatür taramasından sonra oluşturulan ve 3 bölüm içeren anket formu ile toplandı. Elde edilen veriler IBM SPSS (versiyon 23.0) istatistik programında değerlendirildi. Tanımlayıcı veriler sayı, yüzde, ortalama± standart sapma, ortanca (min, maks) gibi tanımlayıcı ölçütlerle sunuldu. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilk testi ile değerlendirildi. Analizler için Spearman korelasyon analizi, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanıldı. Bulgular: Çalışma grubunu oluşturan kadınların yaşları 19-49 yaş aralığında değişmekte olup ortalama (SD) 35.9 (6.9) yıldı. Çalışma grubundakilerin Avrupa SOY ölçeğinden aldıkları puanlar 17.7-50.0 arasında olup, ortalaması (SD) 36.8 (7.1), ortancası 34.4 idi. Kategorik değerlendirmede ise, kadınların %27,7'sinin (n=79) SOY düzeyi yetersizdi. Çalışma grubunun SOY ölçeğinden aldıkları puanlar ile sosyodemografik ve öz-soy geçmiş özellikleri arasında herhangi bir ilişki saptanamadı (her biri için p>0.05). Çalışma grubundakilerin Genital Hijyen Davranışları Envanteri'nden (GHDE) aldıkları puanlar 32.0-106.0 arasında olup, ortalaması (SD) 80.0 (10.0) ve ortancası 80.0 idi. Katılımcılardan gelir getirici işte aktif olarak çalışanlarda, lise ve üzerinde öğrenim görenlerde, SOY kavramını duyanlarda GHDE' den alınan puanlar daha yüksekti (her biri için p<0.05). Sonuç ve Öneriler: Çalışmamızda yaklaşık olarak her 10 kadından 3'ünün SOY düzeyi yetersizdi. Kadınların %47'si GHDE'den ortalama puanın altında puan almıştı. Bu yüzden toplum sağlığın korunmasında, geliştirilmesinde ve sağlık durumlarının iyileştirilmesinde SOY düzeyinin yükseltilmesi, aile hekimliğinin öncelikli konularından birisi haline gelmelidir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to assess the health literacy (HL) levels of women of reproductive age who applied to a family health center, to examine certain potentially related variables, and to evaluate their genital hygiene behaviors. Materials and Methods: This descriptive study was conducted between January 8 and March 26, 2025, among women of reproductive age who applied to a family medicine unit operating within the Etimesgut district of Ankara, Türkiye. The sample size was calculated based on the 32.9% prevalence of problematic-limited HL level reported in the“Turkey Health Literacy (HLS) Level and Related Factors Study.”With a 95% confidence interval and 5% margin of error, the minimum required number of participants was determined to be 283 using the OpenEpi statistical software, and the study was completed with 285 participants. Data were collected using a three-part questionnaire developed by the researchers following a comprehensive literature review. The data were analyzed using IBM SPSS Statistics software (version 23.0). Descriptive data were presented as frequency, percentage, mean ± standard deviation, and median (min, max). The Shapiro-Wilk test was used to assess the normality of data distribution. Statistical analyses included Spearman correlation, Mann-Whitney U, and Kruskal-Wallis tests. Results: Participants ranged in age from 19 to 49 years, with a mean (SD) age of 35.9 (6.9) years. The scores obtained from the European Health Literacy Scale ranged between 17.7 and 50.0, with a mean (SD) of 36.8 (7.1) and a median of 34.4. In categorical assessment, 27.7% (n = 79) of the women had inadequate HL levels. No significant relationship was found between HL scores and sociodemographic or medical history characteristics (p > 0.05 for all). Scores on the Genital Hygiene Behavior Inventory (GHBI) ranged from 32.0 to 106.0, with a mean (SD) of 80.0 (10.0) and a median of 80.0. Participants who were actively employed, had at least a high school education, or had heard of the concept of HL had significantly higher GHBI scores (p < 0.05 for each). Conclusion and Recommendations: Approximately 3 out of 10 women in the study had inadequate HL levels. Additionally, 47% of the women scored below the average on the GHBI. Therefore, improving HL should be a primary focus in family medicine practices for protecting and promoting public health and improving health outcomes.
Benzer Tezler
- Nüfus kayıtlarının demografik analizler amacıyla kullanılması üzerine bir çalışma
Başlık çevirisi yok
ŞÖHRET BAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
DemografiEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- Dağılmalı kafesler ve kongrüans bağıntıları
Başlık çevirisi yok
HAYRETTİN KÖROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
MatematikEge ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET TERZİLER
- Küme örneklemesinde alt örnekleme yöntemi ve sonuçlara etkisi
Başlık çevirisi yok
İLKER ETİKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İstatistikHacettepe ÜniversitesiBiyoistatistik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VİLDAN SÜMBÜLOĞLU
