Çocuklarına aşı yaptırmayan ebeveynlerin çocukluk çağı aşılarına yönelik tutumu ile aşı tereddüdü ve aşı karşıtlığı arasındaki ilişki
The relationship between the attitudes of parents who do not vaccinate their children towards childhood vaccinations and vaccine hesitancy and vaccine resistance
- Tez No: 964638
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HACER GÖK UĞUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Aşı karşıtlığı, aşı tereddüdü, aşı tutumu, ebeveyn, hemşirelik, Vaccine attitude, vaccine hesitancy, vaccine resistance, parent, nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma çocuklarına aşı yaptırmayan ebeveynlerin çocukluk çağı aşılarına yönelik tutumu ile aşı tereddüdü ve aşı karşıtlığı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı-ilişki arayıcı türde, Trabzon İli Of Devlet Hastanesi Çocuk Polikliniğine başvuran ve çocuğuna aşı yaptırmayan ebeveynler üzerinde 01 Temmuz 2024-01 Mayıs 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini çocuk polikliniğine başvuran ve çocuğuna aşı yaptırmayan ebeveynler, örneklemini araştırma kriterlerine uyan 214 ebeveyn oluşturmuştur. Araştırmanın verileri,“Ebeveyn Bilgi Formu”,“Çocukluk Çağı Aşılarına Yönelik Ebeveyn Tutumları Ölçeği”,“Aşı Tereddüdü Ölçeği”ve“Aşı Karşıtlığı Ölçeği”ile toplanmıştır“. Araştırmanın verileri tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Dunn testi, Spearman's rho korelasyon testi ve Robust Regresyon Analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmada ”ebeveyn tutum ölçeği“ puan ortalaması 17.59±1.51, ”aşı tereddüdü ölçeği“ puan ortalaması 17.34±3.2 ve ”aşı karşıtlığı ölçeği" puan ortalaması 78.92 ± 4.10 olarak bulunmuştur. Ebeveyn tutum ölçeği toplam puanı ile aşı karşıtlığı ölçeğinin aşı olmamak için çözümler alt boyutu arasında pozitif yönde ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Aşı tereddüdü ölçeği toplam puanı ile aşı karşıtlığı ölçeğinin aşı yararı ve koruyucu alt boyutu arasında pozitif yönde, aşı karşıtlığı ve aşı tereddüdünün meşrulaştırılması alt boyutu arasında negatif yönde ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Aşı karşıtlığı ölçeği toplam puanı ile aşı tereddüdü ölçeğinin riskler alt boyutu arasında negatif yönde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç: Araştırmada çocuklarına aşı yaptırmayan ebeveynlerin çocukluk çağı aşılarına yönelik tutumlarının ve aşı tereddütlerinin orta düzeyde olduğu, aşı karşıtlığı düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerin çocukluk dönemi aşılarına yönelik tereddütleri arttıkça aşı olmamak için çözümler ürettiği, aşı tereddüdü arttıkça aşı yararı ve koruyuculuk algılarının azaldığı ve aşı karşıtlığı ve aşı tereddüdünün meşrulaştırılmasının arttığı belirlenmiştir. Ebeveynlerin aşı karşıtlığı arttıkça aşılarla ilgili risk algılarının azaldığı bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to determine the relationship between the attitudes of parents who do not vaccinate their children toward childhood vaccinations and vaccine hesitancy and vaccine opposition. Material and Method: The study was a descriptive correlational study conducted between July 1, 2024, and May 1, 2025, on parents who did not have their children vaccinated and who applied to the Children's Polyclinic of Of State Hospital in Trabzon Province. The study population consisted of parents who did not have their children vaccinated at the pediatric outpatient clinic, and the sample included 214 parents who met the study criteria. The data for the study were collected using the“Parent Information Form,”the“Parental Attitudes Toward Childhood Vaccinations Scale,”the“Vaccine Hesitancy Scale,”and the“Vaccine Opposition Scale”. The data were analyzed using descriptive statistics, the Mann-Whitney U test, the Kruskal-Wallis H test, the Dunn test, Spearman's rho correlation test, and robust regression analysis. Results: In the study, the mean score on the parental attitude scale was 17.59 ± 1.51, the mean score on the vaccine hesitancy scale was 17.34 ± 3.2, and the mean score on the vaccine opposition scale was 78.92 ± 4.10. A positive correlation was found between the total score on the parental attitude scale and the subscale of the vaccine opposition scale measuring solutions for not getting vaccinated (p<0.05). A positive correlation was found between the total score on the vaccine hesitancy scale and the vaccine benefits and protective subscale of the vaccine opposition scale, and a negative correlation was found between the vaccine opposition and vaccine hesitancy justification subscale (p<0.05). A negative relationship was found between the total score on the vaccine opposition scale and the risks subscale of the vaccine hesitancy scale (p<0.05). Conclusions: The study found that parents who did not vaccinate their children had moderate attitudes toward childhood vaccinations and moderate vaccine hesitancy, but high levels of vaccine opposition. As parents' hesitancy toward childhood vaccinations increased, they developed solutions to avoid vaccination. As hesitancy increased, perceptions of the benefits and protective effects of vaccines decreased, and the legitimization of vaccine opposition and hesitancy increased. It was found that as parents' vaccine opposition increases, their perception of risks associated with vaccines decreases.
Benzer Tezler
- Ebeveynlerin çocukluk çağı aşılarına yönelik tutumlarının sosyodemografik özelliklerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of parents' attitudes toward childhood vaccinations based on sociodemographic characteristics
TOLGA DERVİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL GÜNHER ARICA
DR. HATİCE RUMEYSA SELVİ
- Ebeveynlerin aşı okuryazarlık düzeyi ve çocukluk aşılarına yönelik tutum ve davranışları
Parents' vaccine literacy level and attitudes and behaviors towards childhood vaccines
SÜMEYYE YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Sağlığıİstanbul Kent ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURCAN KOLAÇ
- Çocukluk çağı aşılarında aşı reddine veya aşı tereddütüne yol açan sebeplerin araştırılması
Research of the reasons that cause vaccine refusal or vaccine hesitancy in childhood vaccines
ALİ ÖZLEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT KOÇAK
- Ebeveynlerin çocukluk aşılarına karşı tutumları
Parents' attitudes toward childhood vaccinations
MUHAMMED NUR KAZAYLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLBEYAZ BARAN DURMAZ
- Çocukluk çağı aşılarını yaptıran ailelerin aşı reddi hakkındaki düşünceleri ve önerileri: Konya örneği
Opinions and suggestions of families who have had their children vaccinated about vaccine refusal: The case of konya
ARİF SAMİ KARAVELİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜÇÜKCERAN
PROF. DR. NAZAN KARAOĞLU