Dönüşümcü liderliğin dinamik yeteneklere etkisinde örgütsel ataletin aracı rolü: Bir araştırma
The mediating role of organizational inertia in the impact of transformational leadership on dynamic capabilities: An empirical study
- Tez No: 963571
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHTEŞEM BARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz iş dünyasında dijital dönüşüm ve yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşması, bilgi yoğun iş hizmetleri sektörünün önemini artırmakta ve yeni bir iş ekosisteminin oluşumuna zemin hazırlamaktadır. Bu gelişmeler, yalnızca teknolojik altyapıların değil, aynı zamanda işletmelerin stratejik yönelimlerinin ve yönetim yaklaşımlarının da yeniden gözden geçirilmesini gerekli kılmaktadır. Değişkenlik ve belirsizlikle karakterize edilen bu yeni iş ortamında, işletmeler rekabet avantajı sağlamak amacıyla çeşitli stratejik iş birliklerine yönelmektedir. Ancak literatürde, bu iş birliklerinin önemli bir kısmının sürdürülebilirlik ve verimlilik açısından beklenen düzeyde başarı sağlayamadığına ilişkin bulgular yer almaktadır. Bu durum, iş birliklerinin başarısında kurumsal yapıların yanı sıra liderlik tarzlarının ve bireysel tutumların da etkili olabileceğine işaret etmektedir. Bu çalışma, işletmelerde dönüşümcü liderlik algısının dinamik yeteneklerin geliştirilmesine etkisini ve bu süreçte, işletmelerin zamanla pazarda pay sahibi oldukça karşılaştıkları bir risk unsuru olarak değerlendirilen örgütsel ataletin aracı rolünü incelemektedir. Örgütsel atalet üç alt boyutta ele alınmış; ancak geçerlilik ve güvenilirlik analizleri sonucunda“eylemsel atalet”boyutunun ölçümsel tutarlılığı yetersiz bulunarak analizlere dahil edilmemiştir. İçgörü ve psikolojik atalet boyutlarının öncelikle düzenleyici etkisi test edilmiş, ancak anlamlı sonuçlara ulaşılamamıştır. Bu nedenle model kuramsal çerçeve doğrultusunda yeniden yapılandırılmış ve söz konusu iki boyutun aracı rolü incelenmiştir. Elde edilen bulgular, bu boyutların dönüşümcü liderlik ile dinamik yetenekler arasındaki ilişkiyi tam aracılık ile açıkladığını göstermektedir. Dinamik yetenekler dört boyutta ele alınmakla birlikte, faktör analizleri sonucunda“algılama”boyutunun istatistiksel olarak ayrı bir yapı oluşturmadığı belirlenmiş ve bu alt boyut“öğrenme”başlığı altında temsil edilmiştir. Bu doğrultuda analizler; öğrenme, bütünleştirme ve koordinasyon olmak üzere üç temel boyutta yürütülmüştür. Araştırma sınırlılıkları gereği İstanbul İli Avrupa yakası bilgi yoğun iş hizmetleri(teknoloji, finans, üretim vb) sektöründe yer alan 231 uzman ve farklı kademelerdeki yöneticilerle gerçekleştirilmiş olup, veri toplama aracı olarak 58 maddeden oluşan bir anket kullanılmıştır. Bulgular, dönüşümcü liderliğin dinamik yetenekler üzerindeki etkisinde örgütsel ataletin tam aracı rol üstlendiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın katkısı, dönüşümcü liderlik ve dinamik yetenekler arasındaki ilişkiyi örgütsel atalet perspektifiyle açıklayarak ilgili alanyazına ilişkisel bir çerçeve sunabilmek ve bununla birlikte iş dünyasına yönelik dönüşümcü liderlik türü ile dinamik yeteneklerin geliştirilmesi hususlarında öneriler geliştirebilmektir.
Özet (Çeviri)
In today's business environment, the widespread adoption of digital transformation and artificial intelligence technologies has increased the significance of knowledge-intensive sectors and laid the foundation for a new business ecosystem. These developments necessitate a reassessment not only of technological infrastructures but also of firms' strategic orientations and management approaches. In this dynamic and uncertain context, businesses tend to pursue various strategic collaborations in order to gain competitive advantage. However, the literature indicates that a significant portion of these collaborations fail to achieve the expected levels of sustainability and efficiency. This suggests that, in addition to institutional structures, leadership styles and individual attitudes also play a crucial role in the success of such partnerships. This study investigates the effect of perceived transformational leadership on the development of dynamic capabilities within organizations and examines the mediating role of organizational inertia, which is regarded as a risk factor that emerges as firms gradually increase their market share. Organizational inertia was initially conceptualized in three dimensions; however, due to insufficient measurement reliability and validity, the“actional inertia”dimension was excluded from the analysis. The potential moderating effects of the remaining two dimensions—cognitive inertia and psychological inertia—were first tested, yet no statistically significant results were found. Accordingly, the model was revised in line with theoretical foundations, and the mediating roles of these two dimensions were re-examined. The findings indicate that both dimensions mediate the relationship between transformational leadership and dynamic capabilities. Although dynamic capabilities were originally examined in four dimensions, factor analyses revealed that the“sensing”dimension did not statistically form a distinct construct and was thus incorporated under the“learning”dimension. Therefore, the analyses were conducted based on three dimensions: learning, integrating, and coordinating. Due to research limitations, the study was conducted with 231 experts and managers at various levels working in knowledge-intensive business services (such as technology, finance, and manufacturing) located on the European side of Istanbul. A questionnaire consisting of 58 items was used as the data collection tool. The results reveal that organizational inertia plays a mediating role in the effect of transformational leadership on dynamic capabilities. The contribution of this study lies in providing a relational framework within the literature by explaining the link between transformational leadership and dynamic capabilities through the lens of organizational inertia, while also offering practical suggestions for the business world regarding the development of dynamic capabilities under transformational leadership.
Benzer Tezler
- Sürekli rejim şartlarında nükleer yakıt çubuklarında tek ve iki boyutlu ısı iletiminin analizi
In steady-state conditions analyses of one and two dimensional conduction in nuclear fuel rods
İBRAHİM ATILGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERCAN ATAER
- 1,3-difenil-4,5-bis(hidroksiimino)-imidazolidin ve Ni(II), Cu(II), Pd(II), UO2(VI) komplekslerinin sentezi
Başlık çevirisi yok
VEFA AHSEN
Doktora
Türkçe
1984
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZER BEKAROĞLU
- İzometriler ve diferansiyel geometri
Başlık çevirisi yok
NEJAT EKMEKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
MatematikGazi ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HİLMİ HACISALİHOĞLU