Geri Dön

Üstün yetenekli öğrencilerin ebeveynlerinin Türkiye'deki eğitim sistemine bakış açısı

Perspectives of parents of gifted students on the Turkish education system

  1. Tez No: 961952
  2. Yazar: AYŞE CEYDA TATARİ EĞRİHANCI
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞİN KAPLAN SAYI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, Türkiye'de üstün yetenekli öğrencilerin ebeveynlerinin eğitim sistemine yönelik algılarını, beklentilerini ve gelecekte uygulanabilecek önerileri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Genel tarama modeline dayalı nicel desenle yürütülen çalışmada veriler, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden çevrim içi ortamda ulaşılan 204 ebeveynden toplanmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen, uzman görüşleriyle geçerliği sağlanan ve pilot uygulama sonrasında 33 maddeye indirgenen ölçek; program yeterliği, öğretmen niteliği, rehberlik hizmetleri, fiziki imkânlar ve sisteme duyulan güven boyutlarını ölçmüştür. SPSS ile gerçekleştirilen frekans analizleri, ebeveynlerin %78'inin sistemin çocuğun potansiyelini ortaya çıkaracak programlardan yoksun olduğunu, %82'sinin yetenek desteğinin eksik kaldığını düşündüğünü göstermiştir. Katılımcıların üçte ikisi çocuklarının Türkiye'de okumasından memnun değildir; %90'ı imkân bulsa eğitimi yurt dışında tercih edecektir. Öğretmenlerin üstün yetenekle ilgili bilgi eksikliği (%69) ve sınıf içi uygulamaların bireysel ihtiyaçları göz ardı etmesi (%65) temel sorunlar olarak öne çıkmaktadır. Rehberlik hizmetleri %54 oranında yetersiz bulunurken, sosyo-duygusal destek eksikliği %46 düzeyinde bildirilmiştir. Olumlu olarak, okulların temel fiziki gereksinimleri karşıladığı (%77) ve akademik ihtiyaçları kısmen desteklediği (%66) ifade edilmiştir. Ki-kare testleri, memnuniyet düzeylerinin ebeveyn cinsiyeti, yaşı ve okul türüne göre anlamlı biçimde farklılaştığını ortaya koymuştur. Bulgular, erken tanılama, zorunlu öğretmen sertifikasyonu, farklılaştırılmış müfredat, güçlü aile rehberlik ağları ve veri temelli izleme olmak üzere beş stratejik eylem alanı önermektedir. Çalışma ayrıca, donanımlı merkezlerin yaygınlaştırılması ve aile-okul-toplum iş birliğinin kurumsallaştırılmasıyla üstün yetenekli öğrencilerin bilişsel, sosyal ve duygusal gereksinimlerinin eşzamanlı desteklenebileceğini vurgulayan özgün kanıtlar sunmaktadır. Bu bulgular, gelecekteki karşılaştırmalı araştırmalar için önemli bir referans niteliği taşımaktadır.

Özet (Çeviri)

This study aims to identify Turkish parents' perceptions of, expectations for, and recommendations regarding the national education system as it serves gifted students. Adopting a quantitative design based on the general survey model, data were gathered from 204 parents across Turkey's different regions. The researcher-developed scale—validated through expert review and reduced to 32 items after a pilot study—measured five dimensions: programme adequacy, teachers, physical facilities, and trust in the system. Frequency analyses conducted with the SPSS revealed that 78 % of parents believe the system lacks programmes capable of realising children's potential, and 82 % perceive insufficient talent support. Two-thirds of participants are dissatisfied with their children's schooling in Turkey; 90 % would prefer education abroad if given the opportunity. Key problems identified include teachers' knowledge gaps about giftedness (69 %) and classroom practices that overlook individual needs (65 %). Guidance services were deemed inadequate by 54 % of parents, while 46 % reported a lack of socio-emotional support. On a positive note, schools were said to meet basic physical requirements (77 %) and to partially address academic needs (66 %). Chi-square (χ²) tests showed that satisfaction levels differed significantly by parent gender, age, and school type. Finding areas: early identification, mandatory teacher certification, differentiated curricula, robust family-guidance networks, and data-driven monitoring. The study also offers novel evidence that expanding well-equipped centres and institutionalising family–school–community collaboration can simultaneously meet the cognitive, social, and emotional needs of gifted students. These results are valuable references for future comparative research.

Benzer Tezler

  1. Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları

    Başlık çevirisi yok

    ATBİMOĞLU ADALET

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    ZiraatEge Üniversitesi

    Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RUHİNAZ GÜLCAN

  2. Hızlı katılaşma ile yüksek mukavemetli malzemelerin üretilmesi ve kurşun-asit akümalatörlerine uygulanması

    Başlık çevirisi yok

    ÜMİT AKÇAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Makine MühendisliğiUludağ Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HALİM DEMİRCİ

  3. Gemlik çeşidi zeytinlerden kaliteli ve az tuzlu siyah sofralık zeytin üretimi üzerinde bir araştırma

    A Study on the production of quality black table olives by useing Gemlik variety olives

    DİLEK BAŞER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Gıda MühendisliğiUludağ Üniversitesi

    Gıda Bilimi ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OĞUZ KILIÇ

  4. Tanzimattan Cumhuriyet'e Türkiye'de aydınlar ve aydın sosyolojisi

    Başlık çevirisi yok

    İHSAN KESER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    SosyolojiCumhuriyet Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HALİL ÇİVİ

  5. Hazır giyim sanayiinde nitelikli insangücü ihtiyacı

    Başlık çevirisi yok

    HANDAN SEZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGazi Üniversitesi

    Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYŞEGÜL ATAMAN