Michel Foucault'nun biyoiktidar kuramı bağlamında google'ın gözetim pratiklerinin incelenmesi
Analysing google's surveillance practices in the context of Michel Foucault's theory of biopower
- Tez No: 961398
- Danışmanlar: PROF. DR. FİLİZ ZABCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Sosyoloji, Political Science, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Biyoiktidar, Foucault, Michel, Google, Gözetim, Biopower, Foucault, Michel, Google, Surveillance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez; Michel Foucault'nun iktidar mefhumunun en yeni ve gelişmiş biçimi olarak ele aldığı biyoiktidar kavramı bağlamında, günümüzde küresel teknoloji şirketlerinin en büyüklerinden olan ve bilgiye ulaşma konusunda oldukça ayrıcalıklı bir konumda bulunan Google şirketinin gözetim pratikleri üzerinden şirketin bir tür biyoiktidar olarak ele alınmasının gerekliliği sorunsalından hareket etmektedir. Tezin birinci bölümünün ilk kısmında, gözetim kavramına tarihsel ve kuramsal bir çerçeve çizilmiştir. Bu kısımda panoptikon teorisi başta olmak üzere birçok farklı gözetim teorisine yer verilmiştir. Birinci bölümün ikinci kısmında ise, Foucault'nun biyoiktidar kuramı ele alınmıştır. Burada kavrama yönelik teorik açıklamaların yanı sıra gözetimle ve küresel teknoloji şirketleri ile ilişkisi bağlamında biyoiktidar kavramı açıklanmıştır. Tezin ikinci bölümünde; Google şirketinin kuruluşu, şirketin temel yapısı ve gözetimle ilişkisi gibi noktaların yanı sıra şirketin gözetim pratikleri ve ekonomik gücü, şirkete ait olan Google Arama, YouTube, Android, Google Chrome, Google Haritalar gibi uygulamalar ve programlar üzerinden incelenmiştir. Tezde; Google şirketinin gözetim pratiklerinin, şirketin bir tür biyoiktidar olarak ele alınmasına neden olacak biçimde insanların hayatlarını kuşattığı ve buna ek olarak bilgi konusundaki ayrıcalıklı konumu dolayısıyla şirketin bir tür biyoiktidar niteliği taşıdığı düşüncesinden yola çıkılmaktadır. Bu doğrultuda Foucault tarafından biyoiktidar analizinin son kertede devletler düzeyinde yapılmasının günümüzde yetersiz kaldığı ve biyoiktidar analizinin küresel şirketler düzeyinde yapılmasının gerekliliği öne sürülmektedir. Bu doğrultuda Google şirketi çalışma nesnesi olarak belirlenmiş ve bu şirketin gözetim pratikleri üzerinden bir inceleme yürütülmüştür.
Özet (Çeviri)
This thesis starts out from the problematic, in the context of Michel Foucault's concept of biopower as the most recent and advanced form of power, of the need to treat the corporation as a kind of biopower through the surveillance practices of Google, one of today's largest global technology companies, which is in a very privileged position in terms of access to information. The first part of the first chapter of the thesis provides a historical and theoretical framework for the concept of surveillance. Many different theories of surveillance are included in this part, particularly the panopticon theory. The second part of the first chapter discusses Foucault's theory of biopower. Here, in addition to the theoretical explanations of the concept, the concept of biopower is explained in the context of its relationship to surveillance and global technology corporations. In the second part of the thesis, the establishment of the Google company, the basic structure of the company and its relationship with surveillance in addition to the surveillance practices and economic power of the company are examined through applications and programs such as Google Search, YouTube, Android, Google Chrome, Google Maps. The thesis is based on the idea that Google's surveillance practices encompass people's lives in such a way that the company can be seen as a kind of biopower, and that the company is also a kind of biopower because of its privileged position in information. In this sense, Foucault's argument that the analysis of biopower at the level of states is insufficient today and that the analysis of biopower should be put forward at the level of global corporations. In this direction, the company Google was chosen as the object of study and an analysis was carried out through the surveillance practices of this company.
