Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi Palyatif Bakım Servisinde yatan hastaların primer bakımını sağlayan kişilerde depresyon ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of depression and sleep quality in primary careivers of patients hospitalized in the Palliative Care Unit of Uşak Training and Research Hospital
- Tez No: 960280
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UTKU ESER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Palyatif Bakım, Depresyon, Uyku Kalitesi, Bakım Veren, Beck Depresyon Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Palliative Care, Depression, Sleep Quality, Caregiver, Beck Depression Inventory, Pittsburgh Sleep Quality Index
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bakanlığı
- Enstitü: Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, palyatif bakım servisinde yatan hastalara bakım veren kişilerin depresyon düzeyleri ile uyku kalitesini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, bakım verenlerin karşılaştıkları zorluklara dikkat çekerek, bu bireylerin ruhsal ve fiziksel sağlıklarını koruyabilmeleri için gerekli destek mekanizmalarının geliştirilmesine yönelik farkındalık oluşturmak hedeflenmiştir. Elde edilecek bulgular, bakım veren bireylerin yaşam kalitesini artıracak sağlık hizmetlerinin planlanmasına katkı sağlayacaktır. Gereç Yöntem: Bu çalışma 10.01.2025-10.04.2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar gönüllük esasına göre çalışmaya dâhil edilmiş olup, yazılı onamları alınmıştır. Anket üç kısımdan oluşmaktadır. İlk bölümünü oluşturan 20 soru, bakım sağlayan kişilerin sosyodemografik özellikleri ile bu kişilerdeki depresyon ve uyku kalitesini etkileyebilecek faktörleri sorgulayan sorulardan oluşmaktadır. İkinci bölümde toplamda 21 sorudan oluşan "Beck Depresyon Ölçeği'' , üçüncü bölümde ise 24 sorudan oluşan Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKİ) kullanılmıştır. Verilerin analizi, IBM SPSS Statistics 25.0 istatistik paket programı kullanılarak uygun istatistiksel testlerle gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin büyük çoğunluğunu 41-65 yaş aralığındaki kişiler (%64) oluşturmaktadır, katılımcıların %64'ü kadındır. Bakımı sağlanan hastaların %87'si 65 yaş üstündedir ve %62'si erkektir. Bakım veren kişilerin uyku kalitesi PUKİ-Uyku Kalitesi Ölçeği ile değerlendirilmiş ve ortalama puan 12,85±2,31 olarak bulunmuştur. Uyku kalitesinin çalışmayanlarda (p=0,01) ve bakım sürecinde maddi sıkıntı yaşayanlarda (p=0,03) anlamlı olarak daha düşük olduğu saptanmıştır. Beck Depresyon Ölçeği ile yapılan değerlendirmede ise depresyon puanı ortalama 11,18±7,43 olup, katılımcıların %50'si minimal, %21'i hafif, %24'ü orta düzeyde, %5'i ise şiddetli depresyon yaşamaktadır. Depresyon düzeyi kadınlarda (p=0,02), kronik hastalığı olanlarda (p=0,03) ve maddi sıkıntı yaşayanlarda (p=0,03) anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Hasta özelliklerinin bakım verenlerin uyku kalitesi ve depresyon düzeyine etkisine bakıldığında; yalnızca hasta yaşı ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir fark saptanmıştır (p=0,04). Beck Depresyon puanı ile PUKİ Uyku Kalitesi puanı arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,50, p<0,001) Sonuç: Palyatif bakım servisinde yatan hastalara bakım veren kişilerin depresyon düzeyleri ile uyku kalitesi değerlendirildiğinde sonuçlar, palyatif bakım hastalarına bakım veren bireylerin önemli bir bölümünün düşük uyku kalitesi ve çeşitli düzeylerde depresyon yaşadığını ortaya koymuştur. Özellikle kadınlar, kronik hastalığı olanlar, çalışmayan bireyler ve maddi sıkıntı yaşayanlar bu açıdan daha yüksek risk grubunda yer almaktadır. Ayrıca, uyku kalitesi ile depresyon düzeyi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunması, bu iki durumun birbiriyle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, palyatif bakım sürecinde yalnızca hastaların değil, bakım veren bireylerin de psikolojik ve fiziksel sağlıklarının desteklenmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to assess the depression levels and sleep quality of individuals providing care to patients admitted to palliative care units. Furthermore, the study intends to highlight the challenges faced by caregivers and to promote the development of necessary support mechanisms to safeguard their psychological and physical well-being. The findings are expected to inform the planning of health services aimed at enhancing caregivers' quality of life. Materials and Methods: The study was conducted between January 10, 2025, and April 10, 2025. Participants were included on a voluntary basis, and written informed consent was obtained. The questionnaire consisted of three sections. The first section, comprising 20 questions, assessed the sociodemographic characteristics of the caregivers and factors that could affect their depression levels and sleep quality. The second section included the 21-item Beck Depression Inventory, and the third section used the 24-item Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Data were analyzed using IBM SPSS Statistics 25.0, and appropriate statistical tests were applied. Results: The majority of participants were aged 41–65 years (64%), and 64% of the participants were female. Among the patients receiving care, 87% were over 65 years old, and 62% were male. Caregivers' sleep quality, assessed using the PSQI, had a mean score of 12.85±2.31. Sleep quality was significantly lower among unemployed participants (p=0.01) and those experiencing financial difficulties during the caregiving process (p=0.03). Depression, evaluated with the Beck Depression Inventory, had a mean score of 11.18±7.43, with 50% of participants classified as minimal, 21% as mild, 24% as moderate, and 5% as severe. Depression levels were significantly higher in women (p=0.02), participants with chronic illnesses (p=0.03), and those facing financial difficulties (p=0.03). When examining the effect of patient characteristics on caregivers' sleep quality and depression levels, only patient age showed a significant association with sleep quality (p=0.04). A moderate positive correlation was observed between Beck Depression scores and PSQI scores (r=0.50, p<0.001). Conclusions: The assessment of depression levels and sleep quality among individuals providing care to patients hospitalized in palliative care units revealed that a significant proportion of caregivers experience poor sleep quality and varying degrees of depression. Women, individuals with chronic illnesses, unemployed caregivers, and those facing financial difficulties were identified as higher-risk groups. Furthermore, the positive significant correlation between sleep quality and depression levels indicates a close relationship between these two conditions. These findings clearly highlight that, in the palliative care process, not only patients but also caregivers require psychological and physical health support.
Benzer Tezler
- Uşak Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Palyatif Bakım Servisinde yatan kanser hastalarında inflamasyon belirteçlerinin sağkalımla ilişkisi
The relationship between inflammatory markers and survival in cancer patients hospitalized in the Palliative Care Unit of Uşak University Training and Research Hospital
İREM EDA KÖSE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UTKU ESER
UZMAN HARUN KÖSEOĞLU
- Uşak Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine başvuran zehirlenme vakalarının değerlendirilmesi
Assessment of poisoning causes to the emergency department of Uşak University Medical Faculty Education and Research Hospital
SELEN BÜYÜKÇAVUŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eczacılık ve FarmakolojiAfyon Kocatepe ÜniversitesiFarmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ OSMAN BİRDANE
- Sağlık kurumlarında bazı fiziksel risk etkenlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi: Bir eğitim ve araştırma hastanesi örneği
Evaluation of some physical risk factors in health institutions in terms of occupational health and safety: A case study and research hospital
MUHAMMED AĞUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HastanelerUşak Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTEN AKBEL
- Uşak ili Aile Sağlığı Merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanlarında yapay zekâ kaygısının incelenmesi
Investigation of artificial intelligence anxiety among healthcare workers in Family Health Centers in Uşak province
MEHMET AKİF ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiUşak ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UTKU ESER
- Hemodiyaliz seansı sırasında yapılan sanatsal aktivitelerin tedaviye uyum, yaşam kalitesi ve anksiyete üzerine etkisi
The effects of artistic activities conducted during haemodialysis sessions on treatment adherence, quality of life, and anxiety
SİBEL DEMİREL DENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSağlık Bakanlığıİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZELAL ADIBELLİ