Abdullah b. Mübarek'in divanında bedî sanatları
The rhetorical devices in the dīvān of Abdullah b. Al-Mubārak
- Tez No: 958148
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN POLAT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Abdullâh b. Mübârek, ilk Abbasî döneminin âlim, edip ve şairlerindendir. Tebeu't-tâbiînnin ileri gelenleri arasında yer alan İbn Mübârek şiir ile birlikte hadis, fıkıh, tefsir, tarih, nahiv ve dil bilimleri gibi alanlarında da öne çıkmıştır. Onun şiirleri hem içerik hem edebî sanatlar açısından önem arz etmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı İbn Mübârek'in divanındaki şiirlerde yer alan bedî sanatları tespit etmek, bu sanatların sözün estetik yapısına kattığı değerleri ve taşıdıkları anlamları açıklamaktır. Bu doğrultuda divanda yer alan şiirlerin konuları belirlenmiş ve bu konuların işleniş biçimleri değerlendirilmiştir. Araştırmada belâgatın temel klasik kaynaklarına ve modern eserlere başvurulmuş; bedî sanatları tespit edilerek ayrıntılı bir şekilde tahlil edilmiştir. Divan, birçok çalışmaya konu olmasına rağmen edebî sanatlar açısından dikkate değer bir şekilde incelenmemiştir. Bu nedenle, söz konusu divanın bedî sanatları bakımından ele alınması önemli görülmüştür. İbn Mübârek'in, şiirlerinde kullandığı bedî sanatlarında tekellüften kaçındığı görülmektedir. Şair, gereksiz süslemelerden uzak, sade bir dil ve anlaşılır bir üslupla muhatabına iletmek istediği mesajı aktarmaya çalışmıştır. Şiirleri, hayatın gerçekleriyle iç içe olup yaşanmışlıklara dayandığı için hala güncelliğini korumaktadır. İbn Mübârek, şiir yoluyla insanları kötülüklerden sakındırmış ve erdemli bir yaşama davet etmiştir. Nazik ve mütevazı kişiliğiyle tanınan şair, yanlış ve sapkın olarak gördüğü kişi veya mezhepleri eleştirirken sert ve açık bir üslup kullanmaktan çekinmemiştir.
Özet (Çeviri)
Abdullāh b. al-Mubārak was a prominent scholar, man of letters, and poet of the early Abbasid period. Regarded as one of the leading figures of the Tābiʿ al-Tābiʿīn generation, Ibn al-Mubārak distinguished himself not only in poetry but also in various Islamic sciences such as ḥadīth, fiqh, tafsīr, history, grammar, and linguistics. His poems are of particular significance in terms of both content and rhetorical artistry. Accordingly, this study aims to identify the badīʿ (rhetorical embellishments) employed in his Dīwān, and to analyze the aesthetic and semantic values these devices contribute to the poetic structure. To achieve this, the themes of the poems in the Dīwān have been classified, and the manner in which these themes are treated has been evaluated. The research draws upon foundational classical sources of Arabic rhetoric as well as contemporary studies. The badīʿ devices found in the text have been identified and subjected to a detailed rhetorical analysis. Although Ibn al-Mubārak's Dīwān has been the focus of multiple academic studies, its rhetorical dimensions have not been examined in sufficient depth. Therefore, this study considers the exploration of his poetic style from the perspective of badīʿ arts to be both necessary and valuable. The analysis reveals that Ibn al-Mubārak consciously avoids artificiality in his use of rhetorical ornamentation. His poetry is characterized by a simple and accessible language, through which he seeks to convey his intended messages with clarity. Grounded in real-life experiences and moral reflection, his verses retain their relevance today. Through poetry, Ibn al-Mubārak sought to dissuade people from immoral behavior and to guide them toward a virtuous life. Though known for his gentle and humble nature, the poet did not hesitate to adopt a direct and stern tone when criticizing individuals or sects he considered misguided or deviant.
Benzer Tezler
- Abdullah b. Mübârek'in (ö. 181/797) Zühd anlayışı
Abdallah b. Mubarak's (d. 181/797) understanding of Renunciation
HÜMEYRA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI BAYRAM BAŞER
- İlk Dönem bilginlerinden Abdullâh b. el-Mübârek'in hayatı ve fıkhî görüşleri
The life and legal views of Abdullah bin al-Mubarak as an Early Muslim scholar
FAİZULLO ABDUKHALİKOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
DinSelçuk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİT ÇALIŞ
- Abdullah b. el-Mübârek ve Hadîs ilmindeki yeri
Abdullah b. al-Mubarak and His Place in Hadith Science
HAMDİ TÜRKOĞLU
- Abdullah İbnü'l Mübârek'in zühd tasavvuru
The understanding of Abdullah b. Mubarak's asceticism
MUHAMMED FAZIL TEKİNEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Tarihİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA BAŞ
- Fâid b. Mübârek el-Ebyârî'nin Şerhu'l-Âcurrûmiyye adlı eserinin değerlendirme ve tahkîki
Evaluation and analysis of Fâid b. Mübârek el-Ebyârî's work named Şerhu'l-Âcurrûmiyye
OMAR MUHAMMEDSADIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DilbilimKütahya Dumlupınar ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM TEKİN