Geri Dön

Lityum karbonatın rat böbrek ve karaciğer dokularında oluşturacağı olası oksidatif stres üzerine quercetin'in antioksidan kapasitesinin araştırılması

Investigation of the antioxidant capacity of quercetin against potential oxidative stress induced by lithium carbonate in rat kidney and liver tissues

  1. Tez No: 957503
  2. Yazar: TUĞBA ÖZDEMİR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ASLIHAN GÜRBÜZ BOLKAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Biyokimya, Biochemistry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Lityum karbonat, bipolar bozukluk başta olmak üzere çeşitli nöropsikiyatrik hastalıkların tedavisinde uzun süredir kullanılan bir ajandır. Ancak dar terapötik aralığı ve kronik kullanımı, özellikle böbrek ve karaciğer gibi yaşamsal organlar üzerinde toksik etkilere yol açabilmektedir. Bu toksik etkilerin temelinde oksidatif stresin etkili olabileceği yönünde çeşitli bulgular mevcuttur. Son yıllarda doğal antioksidanların oksidatif hasarı azaltıcı etkileri yoğun olarak araştırılmaktadır. Flavonoid ailesine ait kuersetin, güçlü antioksidan ve antiinflamatuar özellikleri sayesinde dikkat çekmekte olup farklı organ sistemleri üzerinde doku koruyucu etkiler göstermektedir. Bu çalışmada, lityum karbonatın rat böbrek ve karaciğer dokularında oluşturduğu olası oksidatif stres ve histopatolojik hasar üzerine kuersetinin koruyucu etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada toplam 37 adet erişkin erkek Wistar Albino rat, rastgele dört gruba ayrılmıştır: I- Kontrol (n=8), II- Lityum karbonat (n=10), III- Kuersetin (n=10) ve IV- Lityum karbonat + Kuersetin (n=9). Kontrol grubuna (I. Grup) 35 gün boyunca oral yoldan günde 1 cc serum fizyolojik verilmiştir. Lityum Karbonat ve Lityum karbonat +Kuersetin gruplarına (II. ve IV. gruplar) 35 gün boyunca oral yoldan 45mg/kg/gün Lityum karbonat verilmiştir. Kuersetin ve Lityum karbonat+Kuersetin (III.ve IV. gruplar) gruplarına 35 gün boyunca oral yoldan 50 mg/kg/gün dozda Kuersetin verilmiştir. Deney sonunda ratlardan alınan kan örneklerinde ALT, AST, BUN ve kreatinin düzeyleri ölçülmüştür. Böbrek ve karaciğer dokularında katalaz (CAT), süperoksit dismutaz (SOD), ksantin oksidaz (XO), glutatyon peroksidaz (GPx) enzim aktiviteleri ve malondialdehit (MDA) düzeyleri değerlendirilmiştir. Ayrıca, karaciğer doku örnekleri histopatolojik olarak incelenmiş ve morfolojik değişiklikler değerlendirilmiştir. Böbrek dokularında ise histopatolojik bulgular yarı kantitatif olarak değerlendirilmiş ve skorlama yapılmıştır. Bulgular: Lityum karbonat uygulanan rat grubunda, serum biyokimyasal parametrelerden BUN düzeylerinde kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı artış saptanmıştır (p=0,019). Kreatinin ve ALT düzeylerinde de artış eğilimi izlenmiş, ancak bu farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Böbrek dokusunda oksidatif stres belirteci olan MDA düzeyleri, Lityum karbonat grubunda Lityum karbonat+Kuersetin grubuna kıyasla anlamlı şekilde artmıştır (p=0,022). Antioksidan savunma parametrelerinden GSH-Px düzeyleri Lityum verilen grupta Lityum karbonat+Kuersetin verilen gruba göre anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır (p=0,022). Böbrek SOD düzeyleri lityum verilen grupta kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmıştır (p=0,045). Karaciğer dokusunda GSH-Px düzeyinde lityum uygulanan grupta kontrol grubuna kıyasla anlamlı azalma gözlenmiştir (p=0,025). Yarı kantitatif skorlama sonuçlarına göre, lityum verilen grupta böbrek dokusundaki hiyalen silindir oluşumu diğer tüm gruplara göre anlamlı derecede artmıştır (p<0,001). Ayrıca apoptoz/nekroz skorları, lityum grubunda kuersetin ve lityum+kuersetin verilen gruplara kıyasla anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (Grup 2–3: p=0,042; Grup 2–4: p=0,017). Karaciğer dokusunda ise lityuma bağlı olarak hepatositlerde vakuolizasyon, hücre içi dejenerasyon ve inflamasyon gözlenmiş; kuersetin uygulanan gruplarda bu değişikliklerin daha hafif düzeyde olduğu ve doku bütünlüğünün daha iyi korunduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Bu tez çalışmasında, lityum karbonatın böbrek ve karaciğer dokularında oksidatif stres ve yapısal hasara yol açtığı; kuersetin uygulamasının ise bu zararlı etkileri azaltmada iyileştirici bir etki gösterdiği gözlemlenmiştir. Kuersetin, antioksidan savunma sistemini destekleyerek doku düzeyinde hem biyokimyasal parametreleri hem de histopatolojik yapıyı olumlu yönde etkilemiştir. Elde edilen bulgular, kuersetinin lityuma bağlı nefrotoksisite ve hepatotoksisiteye karşı potansiyel bir koruyucu ajan olabileceğini düşündürmektedir. Kuersetinin olası koruyucu etkisinin daha net anlaşılabilmesi için farklı doz ve sürelerde uygulanacağı daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

Aim: Lithium carbonate is a well-established therapeutic agent commonly used in the treatment of neuropsychiatric disorders, particularly bipolar disorder. However, due to its narrow therapeutic index and long-term use, it can exert toxic effects on vital organs such as the kidneys and liver. Various findings suggest that oxidative stress may be involved in the development of these toxic effects. In recent years, the protective effects of natural antioxidants against oxidative damage have been intensively studied. Quercetin, a flavonoid compound, has gained attention for its potent antioxidant and anti-inflammatory properties, demonstrating tissue-protective effects across various organ systems. This study aimed to investigate the potential protective effects of quercetin against oxidative stress and histopathological damage caused by lithium carbonate in rat kidney and liver tissues. Materials and Methods: A total of 37 adult male Wistar Albino rats were randomly divided into four groups: Control (Group 1) (n=8), Lithium Carbonate (Group 2) (n=10), Quercetin (Group 3) (n=10), and Lithium Carbonate + Quercetin (Group 4) (n=9). The control group (Group 1) received 1 cc of physiological saline orally once daily for 35 days. The Lithium Carbonate and Lithium Carbonate + Quercetin groups (Groups 2 and 4) received 45 mg/kg/day of Lithium Carbonate orally for 35 days. The Quercetin and Lithium Carbonate + Quercetin groups (Groups 3 and 4) received 50 mg/kg/day of Quercetin orally for 35 days. At the end of the experimental period, serum levels of ALT, AST, BUN, and creatinine were measured. In kidney and liver tissues, the activities of catalase (CAT), superoxide dismutase (SOD), xanthine oxidase (XO), and glutathione peroxidase (GPx), as well as malondialdehyde (MDA) levels, were assessed. Additionally, liver tissue samples were examined histopathologically and morphological alterations were evaluated. In kidney tissues, histopathological findings were semi-quantitatively assessed and scored Results: In the lithium carbonate-treated rat group, a statistically significant increase in serum BUN levels was observed compared to the control group (p=0.019). Although there was a trend toward increased serum creatinine and ALT levels, these differences were not statistically significant. In kidney tissue, the level of malondialdehyde (MDA), a marker of oxidative stress, was significantly higher in the lithium carbonate group compared to the lithium carbonate + quercetin group (p=0.022). Among antioxidant defense parameters, GSH-Px levels were significantly lower in the lithium-treated group compared to the lithium carbonate + quercetin group (p=0.022). Renal SOD levels were also significantly decreased in the lithium group compared to the control group (p=0.045). In liver tissue, a significant reduction in GSH-Px levels was observed in the lithium-treated group compared to the control group (p=0.025). According to the semi-quantitative scoring results, hyaline cast formation in the kidney tissue was significantly increased in the lithium-treated group compared to all other groups (p<0.001). Additionally, apoptosis/necrosis scores were significantly higher in the lithium group compared to the groups treated with quercetin and lithium+quercetin (Group 2–3: p=0.042; Group 2–4: p=0.017). In the liver tissue, lithium exposure led to hepatocellular vacuolization, intracellular degeneration, and inflammation, while these alterations were milder and tissue integrity was better preserved in the quercetin-treated groups. Conclusion: This study demonstrated that lithium carbonate induces oxidative stress and structural damage in rat kidney and liver tissues. Quercetin exerted a mitigating effect on these adverse outcomes by enhancing the antioxidant defense system and improving both biochemical parameters and histopathological architecture. These findings suggest that quercetin may serve as a potential protective agent against lithium-induced nephrotoxicity and hepatotoxicity. Further studies using varying doses and durations are recommended to better elucidate its protective mechanisms.

Benzer Tezler

  1. Erişkin erkek sıçanlarda lityum karbonat ile oluşturulan üreme toksisitesinde quercetinin koruyucu etkisinin araştırılması

    Investigation of the protective effect of quercetin on lithium carbonate-induced reproductive toxicity in adult male rats

    FATMA MERT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Histoloji ve EmbriyolojiAnkara Üniversitesi

    Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OYA EVİRGEN

  2. Erişkin erkek sıçanlarda lityum karbonat ile oluşturulan testis hasarı üzerine E vitamininin etkisi

    Effect of vitamin E on testicular damage induced by lithium carbonate in adult male rats

    HACER KAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Histoloji ve EmbriyolojiEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. VAROL ŞAHİNTÜRK

  3. Electro-membrane salt splitting process to produce lithium hydroxide

    Elektro-membran tuz ayriştirma prosesi ile lityum hidroksit üretimi

    ABDULLAH ZAHİD TURAN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2016

    Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET NUSRET BULUTCU

  4. Burdur ili mermer sektörünün kurumsal ve ekonomik yapısı

    İnstitutional and economic structure of marble sector in burdur

    AHMET SARITAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    EkonomiAkdeniz Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. AYŞE KURUÜZÜM

  5. Balın sorpsiyon özellikleri

    Sorption properties of honey

    KÜBRA ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Gıda MühendisliğiMersin Üniversitesi

    Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MAHİR TURHAN