Dijital ebeveynlik tutumunun çocukların dijital ekran maruziyeti ve sosyal-davranışsal sonuçlarına etkisi
The impact of digital parenting attitudes on children'sdigital screen exposure and social-behavioral outcomes
- Tez No: 956694
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM ÇİMKE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, dijital ebeveynlik tutumlarının çocukların dijital ekran maruziyeti ve sosyal-davranışsal gelişimleri üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, tanımlayıcı ve ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Evreni, Yozgat ili Boğazlıyan ilçesindeki üç aile sağlığı merkezine kayıtlı 3-6 yaş arası çocukların ebeveynleri oluşturmuştur. Örneklem, gönüllülük esasına göre belirlenen 274 ebeveyn ile tamamlanmıştır. Veriler Ocak-Haziran 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplamak amacıyla“Çocuk-Aile Tanıtım Formu”,“Çocuk Ekran Maruziyeti Belirleme Anketi”,“Çocuk Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği”ve“Teknoloji Kullanımında Ebeveyn Tutum Ölçeği”kullanılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 25.0 programında yapılmış, tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırmada 13 ay ve sonrasında ekran kullanımına başlayan çocukların anksiyete düzeylerinin daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca, günlük 31-60dakika ekran kullanan çocukların sosyal yetkinliklerinin yüksek, (p<0.05), ekran süresi 60 dakikanın üzerine çıktığında kızgınlık-saldırganlık ve anksiyete-içe dönüklük puanlarında artış saptanmıştır (p<0.05). Araştırmada yetişkin içerikleri izleyen, ekran alındığında öfkelenen ve videoları kendi seçen çocuklarda kızgınlık-saldırganlık ve anksiyete-içe dönüklük puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Regresyon analizine göre, ebeveyn teknoloji kullanım tutumlarının çocukların sosyal-davranışsal sonuçlarını anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Sosyal yetkinlik puanlarının %28'i, kızgınlık-saldırganlık puanlarının %17'si ve anksiyete-içe dönüklük puanlarının %12'si bu değişkenler tarafından açıklandığı belirlenmiştir (p<0.05). Araştırma, dijital ebeveynlik tutumlarının çocukların ekran maruziyeti ve sosyal-davranışsal gelişimleri üzerinde önemli etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Bu bağlamda, çocuk sağlığı hemşireleri ve ilgili sağlık profesyonellerinin, ebeveynlere yönelik eğitim ve rehberlik hizmetleri sunarak çocukların dengeli dijital medya kullanımlarını desteklemesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effects of digital parenting attitudes on children's digital screen exposure and their social-behavioral development. The research was carried out using a descriptive and relational survey model. The population consisted of parents of children aged 3–6 years registered at three family health centers in Boğazlıyan district, Yozgat province. The sample was completed with 274 parents who participated voluntarily. Data were collected between January and June 2024. The data collection tools included the“Child-Family Information Form,”the“Child Screen Exposure Assessment Questionnaire,”the“Child Social Competence and Behavior Evaluation Scale,”and the“Parental Attitude Scale on Technology Use.”Statistical analyses were conducted using SPSS 25.0. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis were performed.It was determined that children who began screen use after 13 months of age had lower anxiety levels (p<0.05). Additionally, children who used screens for 31–60 minutes daily had higher social competence scores (p<0.05), whereas when screen time exceeded 60 minutes, scores for anger-aggression and anxiety-withdrawal increased (p<0.05). Higher levels of anger-aggression and anxiety-withdrawal were also observed in children who watched adult content, became angry when screens were taken away, and selected their own videos (p<0.05). According to regression analysis, parental attitudes toward technology use significantly predicted children's social-behavioral outcomes. Specifically, 28% of the variance in social competence scores, 17% in anger-aggression scores, and 12% in anxiety-withdrawal scores were explained by these variables (p<0.05). The study revealed that digital parenting attitudes have significant effects on children's screen exposure and social-behavioral development. In this context, it is recommended that pediatric nurses and relevant health professionals provide education and guidance to parents to support children's balanced use of digital media.
Benzer Tezler
- Okul öncesi (0-6) yaş çocuklarda ekran bağımlılığının incelenmesi ve ebeveynlerin dijital farkındalığının belirlenmesi
Investigation of screen addiction in preschool children aged 0–6 years and determination of parents' digital awareness
FURKAN GÜR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL GÜNHER ARICA
DR. HATİCE RUMEYSA SELVİ
- 4-11 yaş çocuklarda ekran bağımlılığı eğiliminin incelenmesi ve ebeveynlerin ekran bağımlılığını önlemeye yönelik tutumlarının değerlendirilmesi
Examining screen addiction tendency in children aged 4-11 and evaluating attitude of parents towards the prevention of screen addiction
NİLAY ÇOM AYBAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
- Okul öncesi dönemi çocuklarında ekran bağımlılığının yeme davranışı üzerine etkisi ve ebeveyn tutumlarının yeri
The effect of screen addiction on eating behavior in preschool children and the role of parental attitudes
MUHAMMED EMİN YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SANEM NEMMEZİ KARACA
- Dijital ebeveynlik tutumunun dijital oyun bağımlılığına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of digital parenting attitudes on digital game addiction
HANDAN KABADAYI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikAnkara ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLIHAN ÖZTÜRK EYİMAYA
- İlkokul dönemindeki çocukların sosyal becerilerinin ailelerinin dijital ebeveynlik tutumları bağlamında incelenmesi
An examination of primary school children's social skills in the context of their families' digital parenting attitudes
DUHA ARKAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimÜsküdar ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBULFEZ SÜLEYMANLI