80 yaş üstü bireylerde yaşlı ihmalinin anemi ve malnütrisyon ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between elder neglect and anemia and malnutrition in individuals aged over 80
- Tez No: 956454
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Yaşlı ihmali, fiziksel ihmal, malnütrisyon, anemi, ileri yaş, beslenme durumu, Elder neglect, physical neglect, malnutrition, anemia, old age, nutritional status
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, 80 yaş ve üzeri bireylerde yaşlı ihmali ile malnütrisyon ve anemi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikteki kesitsel çalışma, Bursa ilinde bir sağlık kuruluşunda 80 yaş ve üzerindeki 225 birey ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar Olgu Rapor Formu, Yaşlı İhmal Değerlendirme Ölçeği (YİDÖ), Mini Nütrisyonel Değerlendirme Anketi (MNA) ve laboratuvar değerleri aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların %14,7'sinde olası yaşlı ihmali tespit edildi. MNA puanlarına göre %7,1'i malnütrisyonlu, %27,1'i malnütrisyon riski altında, %65,8'i ise normal nütrisyonel durumda yer aldı. Spearman Korelasyon Analizine göre katılımcıların YİDA toplam puanları ile besin alımında bir azalma (r=-0,136, p=0,041), son üç ay içindeki kilo kaybı durumu (r=-0,171, p=0,010), hareketlilik (r=-0,193, p=0,004), nöropsikolojik problemler (r=-0,162, p=0,015) ve MNA (r=-0,218, p=0,001) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı seviyede negatif korelasyon olduğu bulundu. Regresyon analizine göre MNA puanlarını anlamlı düzeyde etkileyen faktörlerin banyo sıklığı (p=0,007) ve vücut kokusu (p=0,014) olduğu değerlendirildi. Hemoglobin (r=0,283, p<0,001) ve demir düzeyleri (r=0,159, p=0,017) ile MNA puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu bulundu (p<0,05). Ancak YİDÖ ile laboratuvar parametreleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmedi (p>0,05). Buna ek olarak hemoglobin düzeylerini açıklamada sadece MNA puanlarının istatistiksel açıdan anlamlı bir faktör olduğu (p=0,001), YİDA puanlarının istatistiksel açıdan anlamlı bir faktör olmadığı (p>0,05) değerlendirildi. Sonuç: Bu çalışma, 80 yaş ve üzeri bireylerde fiziksel ihmalin malnütrisyonla ilişkili olabileceğini ortaya koymuştur. Özellikle banyo yapma sıklığı ve kişisel hijyen gibi ihmal göstergeleri, beslenme durumunun önemli yordayıcıları arasında yer almaktadır. Yaşlı bireylerde ince klinik göstergelerin düzenli değerlendirilmesi, fiziksel ihmalin tespiti ve önlenmesi açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle, ileri yaş grubunda fiziksel ihmale yönelik duyarlılığın artırılması ve multidisipliner değerlendirme yaklaşımlarının güçlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to evaluate the relationship between elder neglect and malnutrition and anemia in individuals aged 80 years and older. Materials and Methods: This descriptive and correlational cross-sectional study was conducted with 225 individuals aged 80 and above in a healthcare institution in Bursa, Türkiye. Data were collected using a Case Report Form, the Elder Neglect Assessment Scale (ENAS), the Mini Nutritional Assessment (MNA), and laboratory parameters. Results: Possible elder neglect was identified in 14.7% of the participants. According to MNA scores, 7.1% were malnourished, 27.1% were at risk of malnutrition, and 65.8% had normal nutritional status. Spearman correlation analysis revealed significant negative correlations between total ENAS scores and reduced food intake (r = –0.136, p = 0.041), weight loss in the last three months (r = –0.171, p = 0.010), mobility (r = –0.193, p = 0.004), neuropsychological problems (r = –0.162, p = 0.015), and MNA scores (r = –0.218, p = 0.001). Regression analysis showed that bathing frequency (p = 0.007) and body odor (p = 0.014) were significant predictors of MNA scores. Positive and significant correlations were found between MNA scores and hemoglobin (r = 0.283, p < 0.001) and iron levels (r = 0.159, p = 0.017). However, no statistically significant relationship was found between ENAS scores and laboratory parameters (p > 0.05). Additionally, only MNA scores were identified as a statistically significant predictor of hemoglobin levels (p = 0.001), whereas ENAS scores were not (p > 0.05). Conclusion: This study revealed that physical neglect may be associated with malnutrition in individuals aged 80 and over. Indicators such as bathing frequency and personal hygiene were found to be significant predictors of nutritional status. Regular assessment of subtle clinical signs in older adults is important for the detection and prevention of physical neglect. Therefore, it is recommended to increase awareness of physical neglect in the advanced age group and to strengthen multidisciplinary evaluation approaches.
Benzer Tezler
- 80 yaş üzeri bireylerde hipertansiyon ve dehidratasyonun düşme riski üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the impact of hypertension and dehydration on fall risk in individuals over 80 years of age
HAYRETTİN YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Acil servise düşme ile başvuran 65 yaş üstü hastaların maksillofasial yaralanmalara eğilimi
Tendency of patients over 65 years of age who present to the emergency department with a fall to maxillofacial injuries
HATİCE GÜLDAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil TıpDüzce ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİH KARAKOYUN
- 80 yaş ve üstü bireylerde depresyon intihar düşüncesi ve ihmal-istismar ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between depression,suicidal ideation and neglect-abuse in individuals aged 80 and over
ELİF NUR BALİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
- 80 yaş üstü koroner arter hastalarında günlük yaşam aktivitelerinin bilişsel fonksiyonlara etkisi
The effect of daily living activities on cognitive functions in coronary artery patients over 80 years of age
FERDİ ERTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSamsun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUR ŞİMŞEK YURT
- 80 yaş üstü tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda geriatrik nütrisyonel risk indeksinin irdelenmesi
Evaluation of the geriatric nutritional risk index in patients aged over 80 years diagnosed with Type 2 diabetes mellitus
ELENAY SARAL YATMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKCAN BASAT
DR. ABDULLAH OZAN POLAT