Özbek Yazar Askad Muhtar'ın hayatı, edebî kişiliği ve hikâyeleri
Uzbek Writer Askad Muhtar's life, literary personality and stories
- Tez No: 955677
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Askad Muhtar, Özbek Edebiyatındaki“Son Cedit”olarak nitelendirilen, önemli yere sahip yazardır. Edebî hayatı boyunca beş yüzden fazla eser yazmıştır. Hem yazar, hem şair, hem edebî tercüman, hem gazeteci, hem nazariyatçı olarak verimli çalışmalara imza atmıştır.“Özbekistan Halk Yazarı”ünvanını alan Askad Muhtar; eserlerinin merkezine insanı, onun düşüncelerini, hayallerini, mücadelelerini, dertlerini, kederlerini koymuştur. El attığı her edebî türün gelişmesine büyük katkıda bulunmuştur. Bu çalışmada; Askad Muhtar'ın hayatı, edebî kişiliği, kazançları ve hikâyelerinin muhteva imcelemesinden hareketle yazarın Çağdaş Özbek Edebiyatındaki yeri tespit edilmiştir. Birinci Bölüm'de yazarın hayatı ve eserlerine dair tüm bilgiler toplanmaya çalışılmış, meslektaşlarının onun hakkındaki görüşleri derlenmiştir. İkinci Bölüm'de çeşitli kitaplarında bulunan sekiz hikâye ve bir kıssa (uzun hikâye) muhteva bakımından incelenmiştir. İnceleme; hikâyenin kısa özeti, olay örgüsü, konu, izlek, şahıs kadrosu, zaman, mekân, çatışma unsurlarını içermektedir. İnçelemede Nurullah ÇETİN'in Türk Hikâyesi Tahlilleri (2024) eseri esas alınmıştır. Üçüncü Bölüm'de hikâyelerin Özbek Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli yer almaktadır. Hikâyelerin Türkiye Türkçesine aktarımı yapılırken çağdaş Türk lehçeleri arasında aktarma meselelerine dikkat edilmiş, orijinal metnin aslını korumaya ve uyarlamaya çalışılmış ama bu yapılırken anlam bozukluğunun ortaya çıkması dan kaçınılmıştır. Sonuç Bölümü'nde hikâyelerin incelemesi yapılırken elde edilen çıkarımlara yer verilmiştir
Özet (Çeviri)
Askad Mukhtar is a prominent author of Uzbek literature, often described as part of the“Last Jadid”generation. Throughout his literary career, he created over five hundred works. He was a prolific figure, contributing as a writer, poet, literary translator, journalist, and literary theorist. Holding the title of“People's Writer of Uzbekistan,”Askad Mukhtar placed human beings—their thoughts, dreams, struggles, troubles, sorrows, and quests—at the center of his works. He significantly contributed to the development of every literary genre he engaged in. This study aims to determine Askad Mukhtar's place in Contemporary Uzbek Literature by examining his life, literary personality, achievements, and the content of his short stories. In the first chapter, all available information about the author's life and works is compiled, along with opinions from his contemporaries and colleagues. The second chapter presents a content analysis of eight short stories and one novella (long short story) from various of his books. The analysis includes a summary, plot structure, themes, motifs, character cast, time, setting, and elements of conflict. This section is based on Nurullah ÇETİN's“Turkish Short Story Analyses”(2024). The third chapter includes Turkish translations of the selected stories from Uzbek Turkish. In the process of translation, care was taken to address the challenges of transferring texts between modern Turkic dialects. Efforts were made to preserve the authenticity of the original text while avoiding semantic distortions. The Conclusion presents the findings derived from the story analyses
Benzer Tezler
- Production of space and class relations: An extended case study of the Tashkent textile factory
Mekânın üretimi ve sınıf ilişkileri: Taşkent tekstil fabrikası üzerine genişletilmiş bir durum çalışması
BATUHAN YILDIZ
Doktora
İngilizce
2024
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HELGA RITTERSBERGER TILIÇ
- Özbek yazarı Tahir Melik'in“Av”hikâyesinin çevirisi ve şekil bilgisi incelemesi
Translation and morphological analysis Uzbek writer Tahi̇r Mali̇k's story about The Hunt
MUHAMMET YURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıFatih ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NODİRKHON KHASANOV
PROF. DR. YUSUF ÇETİNDAĞ
- Tolstoy'un hikâyelerinde dini motifler
Religious motifs in Tolstoy's stories
SABİNA MAYLIBA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH ÖZBEK
- Özbek yazar Nimet Eminov`dan üç hikaye (metin-çeviri-gramer incelemesi-indeks)
Başlık çevirisi yok
NURGÜL YILDIZ