65 yaş üstü hastalarda Facebook bağımlılığının kognitif fonksiyonlar ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between Facebook addiction and cognitive functions in patients over the age of 65
- Tez No: 952138
- Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN ÇAYIR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Facebook Bağımlılığı, Kognitif fonksiyonlar, Mini Mental Durum Testi, Bergen Facebook Bağımlılığı Ölçeği, 65 yaş üstü bireyler, Family Medicine, Facebook Addiction, Cognitive Functions, Mini-Mental State Examination, Bergen Facebook Addiction Scale, Individuals Over 65
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
65 Yaş Üstü Hastalarda Facebook bağımlılığının Kognitif Fonksiyonlar ile İlişkisinin Değerlendirilmesi Amaç: Bu çalışmada, aile hekimliği birimine başvuran 65 yaş üstü hastalarda Facebook bağımlılığı prevalansının belirlenmesi, kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi, yaş ve cinsiyet parametreleriyle birlikte Facebook bağımlılığının kognitif fonksiyonlarla ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve analitik tipteki bu araştırmanın evrenini Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalına bağlı Eğitim Tipi Aile Sağlığı Birimlerine kayıtlı 65 yaş ve üzeri olan hastalar oluşturmaktadır. Nisan 2024-Şubat 2025 tarihleri arasında yapılan araştırmaya çalışma kriterlerini karşılayan toplam 223 hasta dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ve cinsiyet verileri toplandıktan sonra yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak katılımcılara Mini Mental Durum Testi (MMDT) ve Bergen Facebook Kullanım Bozukluğu Ölçeği (BFKBÖ) uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi, IBM SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 27.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %71,3'ünün (n=159) erkek, %28,7'sinin (n=64) ise kadın olduğu saptandı. Katılımcıların yaş özellikleri değerlendirildiğinde, yaş aralığının 65 ile 91 arasında değiştiği ve yaş ortalamasının 70,73±5,31 yıl olduğu tespit edildi. Medyan yaşın ise 69 olduğu hesaplandı. Yaş gruplarına göre yapılan değerlendirmede ise, hastaların %55,2'sinin (n=123) 65-69 yaş aralığında olduğu, bunu sırasıyla %22 (n=49) ile 70-74 yaş, %13,9 (n=31) ile 75-79 yaş ve %9 (n=20) ile 80 yaş ve üzeri hastaların takip ettiği tespit edildi. Facebook bağımlılığı puanlarının minimum 6, maksimum 28 arasında değiştiği saptandı. BFKBÖ'den elde edilen puanların ortalaması 14,32±4,88 olarak hesaplandı. Katılımcılarımızda Facebook bağımlılığı prevalansı %23.8 olarak bulundu, erkek ve kadın hastalar arasında Facebook bağımlılığı puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farkın saptanmadığı belirlendi (t=1,328, p=0,186). Facebook bağımlılığı puanlarının yaş gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlendi (F=10,827, p<0,001, ƞ²=0,13). En yüksek bağımlılık puanı 65-69 yaş grubunda (15,62±4,72) saptanırken, yaş ilerledikçe bağımlılık puanlarının azaldığı gözlendi. En düşük bağımlılık puanına (10,30±4,28) ise 80 yaş ve üzeri hastaların sahip olduğu tespit edildi. Hastaların Mini Mental Durum Testi puanlarının minimum 19, maksimum 30 arasında değiştiği saptandı. Ölçekten elde edilen puanların ortalaması 27,11±2,09 olarak hesaplandı. Katılımcıların büyük çoğunluğunun (%93,3; n=208) normal kognitif fonksiyonlara sahip olduğu belirlendi, yalnızca %6,7'sinin (n=15) hafif demans tanısı aldığı tespit edildi. Ağır demans tanısı konmuş herhangi bir hasta ise bulunmadığı görüldü. Erkek ve kadın hastalar arasında demans tanısı açısından anlamlı bir farkın gözlenmediği belirlendi (χ²=0,595, p=0,441) Mini Mental Durum Testi (MMDT) puanlarının yaş gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlendi (F=12,473, p<0,001, ƞ²=0,15). En yüksek MMDT puanı 65-69 yaş grubunda (27,68±1,57) saptanırken, yaş ilerledikçe puanların düştüğü gözlendi. 80 yaş ve üzeri hastalar, 25,05±2,87 puan ile en düşük bilişsel performansa sahip grup oldu. Çoklu karşılaştırmalar sonucunda, 65-69 yaş grubunun MMDT puanlarının 75-79 ve 80+ yaş gruplarına kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi (a>c,d). Pearson korelasyon analizi uygulandığında, Facebook bağımlılığı ile Mini Mental Durum Testi puanı arasında orta düzeyde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulundu (r=0,506; p<0,001). Ayrıca, Facebook bağımlılığı ve Mental Durum Testi puanlarının birbiri üzerinde açıkladıkları varyans %25,6 (r²=0,256) olarak hesaplandı. Sonuç: Çalışmamızda Facebook bağımlılığı ile kognitif fonksiyonların korunması arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Bu korelasyon sosyal medya kullanımının yaşlı bireylerin bilişsel kapasitesiyle belirli bir etkileşim içinde olabileceğini düşündürmektedir. Bu bağlamda, sosyal medya kullanımının, özellikle Facebook gibi sosyal etkileşime dayalı platformların, yaşlı bireyler için bilişsel uyarımı artırıcı bir faktör olabileceği düşünülmektedir. Çalışmamızın, araştırmanın tipi ve çeşitli kısıtlılıklar nedeniyle bu birlikteliğin nedenselliği üzerine bir açıklama yapamamakla birlikte, bu konuda yapılacak daha geniş çalışmalar için yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Evaluation of the Relationship Between Facebook Addiction and Cognitive Functions in Patients Over the Age of 65 Objective: This study aimed to determine the prevalence of Facebook addiction, assess cognitive functions, and examine the relationship between Facebook addiction and cognitive functions along with age and gender parameters in patients over the age of 65 who applied to a family medicine unit. Materials and Methods: This cross-sectional and analytical study included patients aged 65 and over who were registered at the Educational Family Health Units affiliated with the Department of Family Medicine, Faculty of Medicine, Atatürk University. A total of 223 patients who met the study criteria were included between April 2024 and February 2025. After collecting participants' age and gender data, face-to-face interviews were conducted, during which the Mini-Mental State Examination (MMSE) and the Bergen Facebook Addiction Scale (BFAS) were administered. Statistical analysis of the data was performed using IBM SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) version 27.0. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: It was found that 71.3% (n=159) of the participants were male and 28.7% (n=64) were female. Participants' ages ranged from 65 to 91 years, with a mean age of 70.73±5.31 years and a median age of 69. According to age group analysis, 55.2% (n=123) were between 65–69 years old, followed by 22% (n=49) aged 70–74, 13.9% (n=31) aged 75–79, and 9% (n=20) aged 80 and above. Facebook addiction scores, measured using the Bergen Facebook addiction scale (BFAS), ranged from 6 to 28, with a mean score of 14.32±4.88. The prevalence of Facebook addiction among participants was 23.8%. There was no statistically significant difference in Facebook addiction scores between male and female participants (t=1.328, p=0.186). However, Facebook addiction scores showed a statistically significant difference across age groups (F=10.827, p<0.001, ƞ²=0.13). The highest addiction score was observed in the 65–69 age group (15.62±4.72), and scores decreased with age. The lowest score (10.30±4.28) was observed in the 80+ age group. MMSE scores ranged from 19 to 30, with an average score of 27.11±2.09. The majority of participants (93.3%, n=208) had normal cognitive function, while 6.7% (n=15) were diagnosed with mild dementia. No participants were diagnosed with severe dementia. There was no significant difference in dementia diagnosis between male and female patients (χ²=0.595, p=0.441). MMSE scores differed significantly across age groups (F=12.473, p<0.001, ƞ²=0.15). The highest MMSE score was observed in the 65–69 age group (27.68±1.57), and scores declined with age. The 80+ age group had the lowest cognitive performance with a score of 25.05±2.87. Post-hoc analysis showed that the MMSE scores of the 65–69 age group were significantly higher than those of the 75–79 and 80+ age groups (a>c,d). Pearson correlation analysis revealed a moderate, positive, and statistically significant correlation between Facebook addiction and MMSE scores (r=0.506; p<0.001). Additionally, the variance explained by the relationship between Facebook addiction and MMSE scores was calculated as 25.6% (r²=0.256). Conclusion: Our study found a positive and statistically significant correlation between Facebook addiction and preserved cognitive functions. This correlation suggests that social media use may interact with the cognitive capacity of elderly individuals. In this context, platforms based on social interaction such as Facebook may serve as a stimulant for cognitive engagement in older adults. Although this study does not establish causality of this association due to the study type and various limitations, it may serve as a guide for future, more comprehensive research.
Benzer Tezler
- Türkiye genel nüfusunda alzheimer hastalığı'na yönelik bilgi ve farkındalık düzeyleri
Awareness levels of the general public of Turkey towards alzheimer's disease
EZGİ AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ ÖNEN ÜNSALVER
- 65 yaş üstü hastalarda D vitamin tedavisinin insülin sekresyonu, adiponektin ve leptin düzeylerine etkisi
Investigation of the efficacy of d vitamin replacement to vitamin D deficient patients over 65 years on insülin secretion, adiponectin and level
FATMA HARMANKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
GeriatriSüleyman Demirel ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
PROF. DR. MEHMET NUMAN TAMER
- 65 Yaş üstü hastalarda tek doz Esmololün, Desfluran ve Sevofluran anestezisinde trakeal entübasyon sırasındaki Bispektral indeks düzeyi ve derlenme üzerine etkileri
The effect of single-dose esmolol on hemodynamic responses and BIS values to tracheal intubation and postoperative recovery during the sevoflurane and desflurane anesthesia in patients over the age of 65
DİLEK UÇAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Anestezi ve ReanimasyonÇukurova ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN GÜNEŞ
- 65 yaş üstü hastalarda ortostatik kan basıncı değişikliklerinin klinik önemi ve etki eden faktörlerin araştırılması
Clinical importance of orthostatic blood pressure changes in patients over 65 years of age and investigation of affecting factors
ŞERİFE EMRE ÜNSAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
GeriatriSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR SOYSAL
- 65 yaş üstü hastalarda mental durum değerlendirmesi ve etkileyen faktörler
Evaluation of mental situation in patients over 65 years and affecting factors
EMİNE EBRU KESKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN ÇOBAN