Matematik öğretmen adaylarının yapay zeka okuryazarlıkları ile yapay zekaya yönelik tutumları arasındaki ilişkide demografik özelliklerin düzenleyici etkisi
The moderating effect of demeographic characteristics on the relationship between prospective mathematics teachercandidates artificial intelligent literacy and their attitudestoward artificial intelligent
- Tez No: 952121
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FERİDE ÖZYILDIRIM GÜMÜŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Matematik, Eğitim ve Öğretim, Mathematics, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Dijital okuryazarlık, Yapay zeka, Öğretmen tutumu, Digital literacy, Artificial intelligence, Teacher attitude
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada matematik öğretmen adaylarının yapay zekaya yönelik okuryazarlık düzeyleri, yapay zekaya yönelik tutumları, bu iki değişken arasındaki ilişki ve bazı demografik özelliklerin düzenleyici etkisi incelenmiştir. Çalışmanın amacı doğrultusunda araştırma deseni olarak, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli benimsenmiştir. Çalışmanın evrenini İç Anadolu Bölgesi'ndeki devlet üniversitelerinin matematik öğretmenliği programında öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini 2024- 2025 eğitim öğretim yılında altı devlet üniversitesinin (Aksaray Üniversitesi, Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi ve Niğde Üniversitesi) eğitim fakültelerinin ilköğretim matematik öğretmenliği bölümünde öğrenim gören 832 öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırmanın amacı doğrultusunda kullanılan veri toplama araçlarından biri Wang ve arkadaşları (2023) tarafından geliştirilip Polatgil ve Güler (2023) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Yapay Zekâ Okuryazarlık Ölçeği, diğeri Schepman ve Rodway (2020) tarafından geliştirilip Kaya vd. tarafından (2024) Türkçe 'ye uyarlanan Yapay Zekâ Tutum Ölçeği'dir. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS Process Makro kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; matematik öğretmen adaylarının yapay zekaya yönelik okuryazarlık düzeyleri iyi düzeye yakın, tutumları ise karasız kategorisindedir ve matematik öğretmen adaylarının yapay zekaya yönelik okuryazarlık puanları ile yapay zekaya yönelik tutum puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca bu ilişkide cinsiyet, YZ uygulamalarına olan ilgi düzeyleri, yapay zekaya yönelik ders alma durumu, bir gün içinde teknolojik uygulamaları kullanma süresi, yapay zekayı akademik anlamda kullanma sıklığının düzenleyici etkisi olup olmadığı araştırılmış; ilgi ve günlük teknolojik uygulamaları kullanım süresinin düzenleyici etkisinin olduğu bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
In this study, the literacy levels of prospective mathematics teachers towards artificial intelligence, their attitudes towards artificial intelligence, the relationship between these two variables and the moderating effect of some demographic characteristics were examined. In line with the aim of the study, the relational survey model, one of the quantitative research methods, was adopted as the research design. The population of the study consisted of prospective teachers studying in the mathematics teaching programs of state universities in the Central Anatolia Region. The sample of the study consisted of 832 teacher candidates studying in the mathematics teaching departments of the education faculties of six state universities (Aksaray University, Konya Necmettin Erbakan University, Karamanoğlu Mehmetbey University, Nevşehir Hacı Bektaş Veli University, Kırşehir Ahi Evran University and Niğde University) in the 2024-2025 academic year. One of the data collection tools used for the purpose of the research is the Artificial Intelligence Literacy Scale, developed by Wang et al. (2023) and adapted to Turkish by Polatgil and Güler (2023), and the other is the Artificial Intelligence Attitude Scale, developed by Schepman and Rodway (2020) and adapted to Turkish by Kaya et al. (2024). SPSS Process Macro was used for statistical analysis of the data. According to the results of the study; prospective mathematics teachers' literacy levels towards artificial intelligence are close to good level, their attitudes towards artificial intelligence are in the category of undecided, and a significant positive relationship was found between prospective mathematics teachers' literacy scores towards artificial intelligence and their attitude scores towards artificial intelligence. In addition, it was investigated whether gender, level of interest in AI applications, taking courses on artificial intelligence, duration of using technological applications in a day and frequency of using artificial intelligence academically had a moderating effect on this relationship and it was found that interest and duration of daily technological application use had a moderating effect.
Benzer Tezler
- Matematik öğretmen adaylarının üretken yapay zekâ kullanım öz-yeterlikleri ve prompt kullanımları
Self-efficacy of pre-service mathematics teachers in using generative artificial intelligence and their prompt usage
HATİCE KÜBRA ARIKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ ÇELİKSOY
- İlköğretim matematik öğretmen adaylarının üretken yapay zekâ aracı (ChatGPT) kullanarak problem kurma deneyimleri
Pre-service elementary mathematics teachers' problem posing experiences using generative artificial intelligence tool (ChatGPT)
İREM OKUYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE EV ÇİMEN
- Üretken yapay zeka araçlarının ilköğretim matematik öğretmen adaylarının problem kurma becerileri ve öz-yeterlik inançlarına etkisi
The effect of generative artificial intelligence tools on the problem posing skills and self-efficacy beliefs of primary school mathematics teacher candidates
BEYZANUR YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEVRİM ÇAKMAK
- Matematik eğitiminde yapay zekâ kullanımına ilişkin matematik öğretmenleri ile öğretmen adaylarının algı ve yetkinliklerinin incelenmesi
An examination of the perception and competencies of mathematics teachers and teacher candidates on the use of artificial intelligence in mathematics education
FERAH EREN ÇEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSEN YAZICI
- Öz düzenlemeli öğrenme sürecine entegre edilen yapay zekâ araçlarının öğretmen adaylarının yapay zekâ hazırbulunuşluklarına yansımaları
The impact of ai tools integrated into self-regulated learning processes on preservice teachers' AI readiness
HALİL İBRAHİM KÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU KORKMAZ