Geri Dön

Quantifier scope and prosody in Turkish

Türkçede niceleyici açısı ve bürün

  1. Tez No: 951899
  2. Yazar: DURSUN ALTINOK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ANIKO CSIRMAZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Dilbilim, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Anlamsal bürün, Söz dizim, Semantic prosody, Syntax
  7. Yıl: 2017
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Unıversıty Of Utah
  10. Enstitü: Yurtdışı Enstitü
  11. Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Dil Bilimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Birden fazla niceleyici içeren bir cümle, İngilizce gibi dillerde belirsiz olabilir. Diğer bazı dillerde ise bu tür cümleler belirsiz değildir ve ters açı okuması kolaylıkla mümkün değildir. Bu tür dillere“katı kapsamlı diller”denir. Bu dillerden bazılarında, özel bir bürünsel yapının cümleye uygulanması durumunda ters kapsamın mümkün hale geldiği öne sürülmüştür. Almanca'da bu özel yapı, ilk niceleyicinin yükselen bir tonlama, ikinci niceleyicinin ise alçalan bir tonlama ile işaretlendiği“yükselme-düşüş”tonlamasıdır. Rusça'da bu özel yapı, alt niceleyicinin bürünsel bir vurguyla işaretlenmesi ve iki niceleyici arasında bir bürünsel kesinti ile gerçekleştirilir. Bu tez, bir diğer kapsam katı dil olan Türkçede, farklı bürünsel koşullar altında ters kapsamın erişilebilirliğini araştırmaktadır. Bir ankette, Türkçe ana dili konuşurlarından özne ve nesne niceleyicilerini içeren basit Özne-Tümleç-Yüklem cümlelerini değerlendirmeleri istenmiştir. Sonuçlar, prosodik koşulun kendi başına ters kapsamın erişilebilirliğine katkıda bulunmadığını göstermektedir; bu da Rusça ve Almanca verilerinin dil özelinde vakalara işaret edebileceğini düşündürmektedir. Ayrıca bazı niceleyici yapılandırmalarında, bürünsel yapıya bakılmaksızın ters kapsamın kolaylıkla erişilebilir olduğu bulunmuştur. Bu bulgu, kapsam katılığı parametresi fikrine meydan okumakta ve bu parametrenin dilin geneli yerine belirli yapılar üzerinden tanımlanması gerektiğini önermektedir.

Özet (Çeviri)

A sentence containing multiple quantifiers can be ambiguous in languages like English. In some other languages, these sentences are unambiguous and the inverse scope reading is not readily available. These languages are called scope rigid languages. In some of these languages, it has been argued that inverse scope becomes available only if a special prosodic contour is imposed on the sentence. For German, this special contour is the rise-fall contour, where the first quantifier is marked with a rising intonation and the second one with a falling intonation. For Russian, this special contour is realized as prosodic prominence on the lower quantifier and a prosodic break between the two quantifiers. This thesis investigates the availability of inverse scope under different prosodic conditions in Turkish, another scope rigid language. In a survey, Turkish native speakers were asked to judge simple SOV sentences with subject and object quantifiers. Results show that the prosodic condition itself does not contribute to the availability of inverse scope, suggesting that Russian and German facts may point to language-specific cases. It has also been found that in some quantifier configurations, inverse scope is readily available regardless of prosodic contours. This finding challenges the idea of scope rigidity parameter and suggests that the parameter should be defined over specific constructions rather than entire languages.

Benzer Tezler

  1. Semantic, prosodic and syntactic marking of information structural units in Turkish

    Türkçe bilgi yapısı öğelerinin anlamsal, bürünsel ve sözdizimsel işaretlenmesi

    ASLI GÜRER

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2015

    DilbilimBoğaziçi Üniversitesi

    Dilbilim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE HAMİDE ASLI GÖKSEL

  2. Türkçe niceleyicilerin işlemlenmesinde bürün ve sözdizim etkisi

    Syntactic and prosodic effects on processing of Turkish quantifiers

    CEMRE ECE KIRCALI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    DilbilimAnkara Üniversitesi

    Dilbilim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZGÜR AYDIN

  3. Kömürdeki piritin giderilmesi ve çözünürleştirme kinetiğinin incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    YAVUZ ONGANER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Kimya MühendisliğiAtatürk Üniversitesi

    DOÇ. DR. M. MUHTER KOCAKERİM

  4. Dört zamanlı türbaşarj direk püskürtmeli bir dizel motorunun bilgisayar ile sümülasyonu

    Computer aided simulation of a fourstroke turbocharged direct-anjection diesel engine

    MUSTAFA BALCI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Makine MühendisliğiGazi Üniversitesi

    PROF. DR. OĞUZ BORAT

  5. An Experimental and analytical investigation of cam follower jump phenomenon

    Başlık çevirisi yok

    ŞÖLEN ŞEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1987

    Makine MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET ÇALIŞKAN