Cevizde (Juglans regia L.) selenyum ve magnezyum elementlerinin alınımını kontrol eden gen bölgelerinin genom boyu ilişkilendirilmesi
Genome wide association of gene regions controlling selenium and magnesium uptake in walnut (Juglans regia L.)
- Tez No: 951085
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHAMMED BAHATTİN TANYOLAÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyomühendislik, Bioengineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyomühendislik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ceviz (Juglans regia L.), besin değeri ve içerdiği makro ile mikro elementler sayesinde hem ekonomi hem de sağlık açısından önemli bir kuruyemiş türüdür. Bu tez çalışmasında, ceviz meyvesinde Selenyum (Se) ve Magnezyum (Mg) elementlerinin alınımını kontrol eden gen bölgelerinin GWAS metodu ile tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, 2021 ve 2022 yıllarına ait toplamda 154 farklı J. regia genotipi için Se ve Mg konsantrasyon ölçümleri yapılmıştır. Çalışma kapsamında, markör-özellik ilişkilerinin tespit edilmesi için ilişkilendirme analizleri 16.473 adet tek nükleotid polimorfizm (SNP) markörü kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Her iki elemente ait konsantrasyonlar normal dağılım göstermiştir ve yüksek düzeyde kalıtılabilirlik değerleri ile (Se için %96, Mg için %98) genetik kontrol altında oldukları ortaya konmuştur. İlişkilendirme haritalaması çalışmaları TASSEL (v.5.2.93) yazılımı kullanılarak karma doğrusal model yöntemi ile yürütülmüştür. Analizler sonucunda, Se ile anlamlı düzeyde ilişkili 16, Mg ile ilişkili ise 15 SNP markörü saptanmıştır. Bu markörlere karşılık gelen gen bölgelerinde, Se ile ilişkili 214, Mg ile ilişkili 162 aday gen tanımlanmıştır. Gen zenginleştirme analizleri sonucunda bu genlerin 33'ünün iyon bağlanmasıyla, birinin Mg iyonlarının taşınımı ile, 10'unun hormon metabolizması ile ve 53'ünün DNA/RNA bağlanmasıyla ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu tez çalışması kapsamında elde edilen anlamlı düzeydeki ilişkili markörler ve aday genler, Se ve Mg yönünden zenginleştirilmiş ceviz çeşitlerinin geliştirilmesine yönelik markör destekli ıslah çalışmaları için kaynak oluşturarak, bu elementlerin birikiminin moleküler temellerinin anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Walnut (Juglans regia L.) is an important nut species in terms of both economy and health due to its rich nutritional value and the presence of essential macro- and microelements. In this thesis study, it was aimed to identify the gene regions controlling the uptake of Selenium (Se) and Magnesium (Mg) elements in walnut fruit by GWAS method. In this context, Se and Mg concentration measurements were made for a total of 154 different J. regia genotypes for the years of 2021 and 2022. Within the scope of the study, association analyses were carried out using 16,473 single nucleotide polymorphism (SNP) markers to determine marker-trait relationships. The concentrations of both elements showed a normal distribution and were found to be under genetic control, with high heritability values (96% for Se and 98% for Mg). Association mapping studies were conducted by using the mixed linear model method in TASSEL (v.5.2.93) software. As a result of the analyses, 16 SNP markers were found to be associated with Se, and 15 with Mg. A total of 214 candidate genes associated with Se and 162 candidate genes associated with Mg were identified in the gene regions corresponding to these markers. Gene enrichment analyses revealed that 33 of these genes were found to be involved in ion binding, one in Mg ion transport, 10 in hormone metabolism, and 53 in DNA/RNA binding. Significantly related markers and candidate genes obtained within the scope of this thesis study contribute to the comprehension of the molecular basis of the accumulation of these elements by providing a resource for marker-assisted breeding studies for the improvement of walnut varieties enriched in Se and Mg.
Benzer Tezler
- Cevizlerde (Juglans regia L.) flavan içerikleri ile aşı başarıları arasındaki ilişkiler üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
TURAN KARADENİZ
Doktora
Türkçe
1993
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYİT MEHMET ŞEN
- Cevizlerde (Juglans regia L.) embryonik bitki dokularına aşı yapılabilme olanaklarının anatomik ve histolojik yönden incelenmesi üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
TARIK YARILGAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. ATİLLA AŞKIN
- Farklı yöre çeşitlerden derlenen cevizlerin teknolojik özelliklerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
HÜLYA AKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Gıda MühendisliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiGıda Bilimi ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET ŞAHİN
- Dişbudak yapraklı kanatlı ceviz (Pterocarya fraxinifolia (Lam.) Spach.) odununun anatomik yapısı, fiziksel ve mekaniksel özellikleri ile kullanım alanlarının belirlenmesi üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
VAHDETTİN SOYDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiAğaç İşleri Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH ASLAN
- Cydia pomonella L. (Lep. Tortricidae)'nın cevizdeki biyoekolojisi ve zararı üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
İRFAN DİNDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ECEVİT