Yetişkin kadınlarda sürdürülebilir beslenme davranışlarının yaşam doyumu ve mental iyi oluşa etkisi
The effect of sustainable nutrition behaviors on life satisfaction and mental well-being in adult women
- Tez No: 950791
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADRİYE TOPRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir beslenme, beslenme örüntüleri, mental iyi oluş, yaşam doyumu, bitki bazlı diyet indeksi, diyet inflamatuar indeksi, Sustainable nutrition, dietary patterns, mental well-being, life satisfaction, plant-based diet index, dietary inflammatory index
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde sürdürülebilir beslenme, yalnızca bir beslenme modeli olmanın ötesinde, bireylerin yaşam doyumu ve psikolojik iyi oluşlarıyla yakından ilişkili bir kavram olarak önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, kadın bireylerde sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ile yaşam doyumu, mental iyi oluş düzeyi ve beslenme örüntüsüne ilişkin bazı indeksler (PDI ve Dİİ) arasındaki ilişkileri değerlendirmektir. Bu kapsamda çalışma, Ankara ili Etimesgut İlçe Sağlık Müdürlüğü'ne başvuran, 20-65 yaş aralığında 209 kadın ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, sağlık durumu, beslenme alışkanlıkları, sürdürülebilir beslenmeye dair bilgi düzeyleri, antropometrik ve biyokimyasal bulguları değerlendirilmiştir. Veri toplama araçları arasında; 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı formu, Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları Ölçeği, Gıda Temelli Yaşam Doyumu Ölçeği, Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği, Diyet İnflamatuar İndeksi (Dİİ) ve Bitki Bazlı Diyet İndeksi (PDI) yer almıştır. Analiz sonuçlarına göre, sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları, yaşam doyumu ve mental iyi oluş ile pozitif ve anlamlı ilişkiler göstermiştir (sırasıyla r=0,257, r=0,313, p<0,001). Sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları puanları, hPDI ile pozitif (r=0,224), uPDI ile ise negatif yönde (r=–0,299) anlamlı ilişkili olarak saptanmıştır (p<0,001). Çalışmaya katılan kadınların diyetle aldıkları enerji düzeyi, Dİİ ve uPDI ile negatif yönde ilişkilidir (sırasıyla r=–0,523, r=–0,142, p<0,05). Katılımcıların Dİİ puanları BKİ grupları arasında anlamlı farklılık göstermiş (p<0,01); en düşük Dİİ puanı zayıf bireylerde, en yüksek Dİİ puanı ise normal BKİ'ye sahip bireylerde gözlemlenmiştir. Ayrıca, BKİ grupları arasında PDI ve hPDI açısından anlamlı fark saptanırken (sırasıyla p<0,01; p<0,05), uPDI değerleri benzerlik göstermiştir (p>0,05). Elde edilen veriler, çalışmaya katılan kadınlarda sürdürülebilir beslenme davranışlarının yaşam doyumu ve mental iyi oluş ile anlamlı şekilde ilişkili olabileceğini ortaya koymakta ve söz konusu davranışların bireylerin iyi oluş düzeyini destekleme potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Today, sustainable nutrition has gained importance not only as a dietary model but also as a concept closely associated with individuals' life satisfaction and psychological well-being. This study aimed to evaluate the relationships between sustainable and healthy eating behaviors and life satisfaction, mental well-being, and selected dietary pattern indices (PDI and DII) among women. In this context, the study was conducted with 209 women aged between 20 and 65 who applied to the Etimesgut District Health Directorate in Ankara. Participants' sociodemographic characteristics, health status, dietary habits, knowledge levels regarding sustainable nutrition, anthropometric, and biochemical findings were assessed. Data collection tools included a 24-hour dietary recall form, the Sustainable and Healthy Eating Behaviors Scale, the Food-Based Life Satisfaction Scale, the Warwick-Edinburgh Mental Well-being Scale, the Dietary Inflammatory Index (DII), and the Plant-Based Diet Index (PDI). According to the analysis results, sustainable and healthy eating behaviors were positively and significantly associated with life satisfaction and mental well-being (r=0.257 and r=0.313, respectively, p<0.001). These behavior scores were positively correlated with hPDI (r=0.224) and negatively correlated with uPDI (r=–0.299) (p<0.001). Dietary energy intake was negatively associated with DII and uPDI (r=–0.523 and r=–0.142, respectively, p<0.05). DII scores differed significantly among BMI groups (p<0.01); the lowest DII was observed in underweight individuals, while the highest was found in participants with normal BMI. Additionally, significant differences were found among BMI groups in terms of PDI and hPDI (p<0.01 and p<0.05, respectively), whereas uPDI scores were similar across groups (p>0.05). The findings suggest that sustainable eating behaviors among the women in this study may be significantly associated with life satisfaction and mental well-being, indicating their potential to support overall well-being.
Benzer Tezler
- Yetişkin bireylerin sağlıklı ve sürdürülebilir yaşam tarzının sürdürülebilir beslenme davranışlarıyla ilişkisi
The relationship between healthy and sustainable lifestyle and sustainable nutrition behaviors in adult individuals
MERVE YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI UÇAR
- Yetişkinlerde obezite farkındalık düzeyi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of obesity awareness level and HEALTHY lifestyle behaviors in adults
GÖZDE PERKTAŞ EYÜBOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL KIZILTAN
- Yetişkin bireylerin COVİD-19 pandemi sürecinde gıda okuryazarlığının ve sürdürülebilir tüketim davranışlarının beslenme durumu üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of food literacy and sustainable consumption behaviors on nutritional status of adults during the COVİD-19 pandemic process
CANSU ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PERİM FATMA TÜRKER
- Zayıflama diyeti uygulayan hafif şişman ve şişman kadınlarda aşırı besin isteği ve yeme davranışlarının belirlenmesi
Determination of food craving and eating behaviors in overweight and obese women following weight LOSS diet
ŞEVVAL ARAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA PINAR ÇAKIROĞLU
- Beslenme danışmanlığı alan ve almayan bireylerin beslenme bilgi düzeyi ve sürdürülebilir beslenmeye yönelik davranışlarının karşılaştırılması
Comparison of nutritional knowledge level and sustainable nutrition behaviors of individuals who received and did not receive nutritional counseling
İREM ÖZİPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYDA OKUDU