Türkiye's strategic approach to energy security and regional stability in the Eastern Mediterranean
Türkiye'nin Doğu Akdeniz'de enerji güvenliği ve bölgesel istikrara yönelik stratejik yaklaşımı
- Tez No: 950010
- Danışmanlar: PROF. DR. EMEL GÜLDEN OKTAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Doğu Akdeniz bölgesi, Enerji güvenliği, Türk dış politikası, Eastern Mediterranean region, Energy security, Turkish foreign policy
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
21.yüzyılda Doğu Akdeniz, bölgesel ve küresel aktörlerin jeopolitik, enerji ve askeri çıkarlarının kesiştiği kritik bir sıcak nokta olarak öne çıkmıştır. Deniz yetki alanlarına ilişkin devam eden anlaşmazlıklar, hidrokarbon kaynaklarına erişim konusunda artan rekabet, uluslararası enerji şirketlerinin aktif rolü ve giderek artan silahlanma, bölgede süregelen istikrarsızlığı ve tırmanan gerilimleri körüklemiştir. Bu tez, Türkiye'nin Doğu Akdeniz bağlamındaki dış politikasını; enerji güvenliği ve bölgesel istikrarı sağlama yönündeki stratejik yaklaşımı çerçevesinde, Mavi Vatan söylemi, deniz yetki alanlarına ilişkin politikaları ve bölgesel ve küresel aktörlerle etkileşimleri üzerinden analiz etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca bu çalışma, Türkiye'nin enerji stratejisinin bölgesel güvenlik ve Doğu Akdeniz'deki güç dengesi üzerindeki etkilerini ve Ankara'nın genel dış ve savunma politikasıyla nasıl bütünleştiğini ortaya koymaya çalışmaktadır. Tezin temel savı, Türkiye'nin enerji güvenliğini bölgesel rekabetin bir boyutu olarak gördüğü ve diplomatik, hukuki ve askeri mekanizmaları bir arada kullanarak bölgesel dengeyi korumaya ve bölge içindeki ve dışındaki diğer aktörlerle yaşanan gerilimlere karşı koymaya çalıştığı yönündedir. Bu amacı gerçekleştirmek için çalışma öncelikle kavramsal ve hukuki çerçeveyi oluşturan çeşitli tanımları, kavramları ve başlıca uluslararası anlaşmaları incelemektedir. Ardından Türkiye'nin bölgedeki temel jeopolitik çıkarlarına odaklanılmaktadır. Doğu Akdeniz'in enerji potansiyelinin ve Türkiye'nin arama, üretim ve taşıma stratejisinin ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmesinin ardından, stratejik ittifaklar ve bölge ülkelerinin askeri duruşları dahil olmak üzere güvenlik dinamikleri analiz edilmektedir. Bölgenin hem bölgesel hem de küresel düzeyde çok katmanlı etkileşimlerle şekillenen, son derece karmaşık ve iç içe geçmiş bir enerji ve güvenlik sistemi oluşturduğunu kabul eden bu çalışma, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'de merkezi ve etkili bir aktör olarak, bölgedeki dengeyi koruma amacıyla güçlü ve özerk bir politika izlemeye çalıştığını öne sürmektedir. Türkiye, bölgesel konumunu güçlendirmek amacıyla diplomatik, hukuki ve askeri araçların bir kombinasyonunu kullanarak enerji akışlarının merkezinde kalmayı ve diğer aktörlerin kendisini bölgesel enerji rekabetinin dışında bırakmasını engellemeyi hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
In the 21st Century, the Eastern Mediterranean has emerged as a critical hotspot where geopolitical, energy, and military interests of regional and global actors converge. Ongoing disputes over maritime boundaries, intensified competition for hydrocarbon access, the active role of international energy corporations, and increasing militarization have all fueled persistent instability and escalating tensions in the region. This thesis aims to analyze Türkiye's foreign policy in the context of the Eastern Mediterranean by examining its strategic approach to ensuring energy security and regional stability, including the Blue Homeland rhetoric, maritime boundary policies, and interactions with regional and global actors. In addition, this study tries to determine how Türkiye's energy strategy affects regional security and the balance of power in the Eastern Mediterranean, and how it is integrated into Ankara's broader foreign and defense policy. The main argument of the thesis is that Türkiye views energy security as one aspect of regional competition and, by combining diplomatic, legal, and military mechanisms, and attempts to maintain the regional balance and counter tensions with other actors in and outside the region. To achieve this, the study first explores a wide range of definitions, concepts, and major international agreements that establish the conceptual and legal framework. It then focuses on Türkiye's key geopolitical interests in the region. After a thorough assessment of the Eastern Mediterranean's energy potential and Türkiye's strategy for exploration, production, and transportation, it assesses the security dynamics, including strategic alliances and military postures of regional countries. Recognizing that the region represents a highly interwoven and complex energy and security system with multiple layers of interaction at the regional, and global level the study exerts that Türkiye, as a central and influential actor, strives to maintain a strong and autonomous policy in the Eastern Mediterranean with the purpose of maintaining the balance in the region. By employing a combination of diplomatic, legal, and military instruments to bolster its regional standing, Türkiye aims to remain at the center of energy flows and prevent other actors from pushing it out of the regional energy competition.
Benzer Tezler
- Optimizasyon tabanlı bir su kaynakları sistemi modelleme aracının geliştirilmesi ve çok amaçlı sektörel tahsise uygulanması
Development of an optimization-based modeling tool for water resources systems and application to multi-objective sectoral allocation
SALİM YAYKIRAN
Doktora
Türkçe
2025
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPASLAN EKDAL
- Türkiye's soft power practice in Somalia: A case study
Türkiye'nin Somali'deki yumuşak güç uygulaması: Bir örnek çalışma
ASİA OMAR ABDI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Uluslararası İlişkilerKocaeli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL GÖKALP KUTLU
- Türkiye'de kurulu güç dağılımı dengelemesiyle rüzgardan enerji üretiminin üniformlaştırılması
Uniformizing energy production from wind through installed capacity balancing in Turkey
CANSU ŞİMAL BAĞLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURAK BARUTÇU
- Türkiye'de gıda sistemlerinin değerlendirilmesi ve gıda güvencesi risklerine karşı bölgesel gıda sistemi planlaması önerisi
Evaluation of food systems in Turkey and proposal for regional food system planning against food security risks
HALİL İBRAHİM ÖĞÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA KUNDAK
- Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki 2020 Tovuz Çatışması ve 2. Dağlık Karabağ Savaşı'nın Türkiye'nin bölgesel politikasına etkileri
The effects of the 2020 Tovuz Conflict between Azerbaijan and Armenia and the 2nd Nagorno-Karabakh War on Turkey's regional policy
EMEL DERİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal BilimlerKapadokya ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL BURAK SAKAL