Sosyoekonomik faktörlerin tütün kullanımı üzerindeki etkileri: Türkiye sağlık araştırmasından bulgular
The effects of socioeconomic factors on tobacco usage: findings from Turkey health survey
- Tez No: 949576
- Danışmanlar: PROF. DR. SEDA HİLMİYE BOSTANCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Tütün, Tütün Kontrolü Çevre Sözleşmesi, Tütün kontrolü, Tütün politikaları, Tobacco, Framework Conventionel on Tobacco Control, Tobacco control, Tobacco policies
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tütün, dünyada en yaygın olarak kullanılan ve en fazla bağımlılık yapan maddedir ve genellikle sigara şeklinde tüketilmektedir. Türkiye tütün kullanımı ve üretimi bakımından üst sıralarda yer almaktadır. Tütün kullanımındaki artış dünyada ve Türkiye' de insan sağlığını olumsuz yönde etkilemekte birçok hastalığa neden olmaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmaların çoğunda gelişmiş ülkelerdeki tütün kullanımının azalma eğiliminde olduğu, ancak gelişmekte olan ülkelerde tütün kullanımında artış olduğu görülmektedir. Tütün kullanımını etkileyen faktörlerin başında yaş, cinsiyet, eğitim, meslek, gelir düzeyi, aile gibi demografik etkenler gelmektedir. Bununla birlikte kişilerin gelir düzeyi, GSMH, tütün fiyatları gibi etkenlerinde tütün kullanımı üzerinde etkili olduğunu söylemek mümkündür. Bu tezde, tütünün dünyada ve Türkiye'deki kullanımı ve üretiminin tarihsel gelişimi, tütün tüketimini etkileyen sosyoekonomik faktörler, tütünün sağlığa olan etkisi ile ilgili literatür incelemesi yapılmıştır. TÜİK tarafından 2008 yılından beri düzenli olarak yayınlanan Türkiye Sağlık Araştırmasının araştırması istatistiklerinden elde edilen 2010 ile 2022 yıllarına ait makro veriler grafik ve eğim analizi ile incelenmiştir. Ayrıca Türkiye'de tütün kullanımına ilişkin bireylerin cinsiyet, yaş ve tütün mamulü kullanmaya başlama nedenleri en güncel veri olan 2022 Türkiye Sağlık Araştırmasının mikro verilerine Ki-kare bağımsızlık testi uygulanarak düzenli tütün kullananların sosyoekonomik faktörlerindeki cinsiyetler arasındaki farklılıklar araştırılmıştır.
Özet (Çeviri)
Tobacco is the most widely used and most addictive substance in the world and is usually consumed in the form of cigarettes. Turkey is at the forefront of tobacco consumption and production. The increasing use of tobacco in the world as well as in Turkey negatively affects human health and causes many diseases. Most of the studies conducted in recent years have shown that tobacco use tends to decrease in developed countries, while it increases in developing countries. Demographic factors such as age, gender, education, occupation, income level and family are the main factors influencing tobacco use. In addition, it is possible to say that factors such as income level, GNP, tobacco prices are also effective on tobacco use. In this paper, a literature review has been carried out on the historical development of tobacco consumption and production in the world and in Turkey. The socio-economic factors affecting tobacco consumption and the effects of tobacco on health are examined. Macro data for the years between 2010 and 2022, obtained from the Turkish Health Survey statistics published regularly by TurkStat since 2008, are also analysed using graphs and slope analysis. In addition, gender differences in socio-economic factors of regular tobacco users were examined by applying the chi-square independence test to the micro data of the 2022 Turkish Health Survey, which is the most recent data on gender, age and reasons for starting to use tobacco products in Turkey.
Benzer Tezler
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler
Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region
Y. SELMA SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Tıbbi BiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeUludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Süt formüllerinin tüketim uygulamaları ve süt formüllerinin C vitamini içeriği ile pH değerleri
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Besin Hijyeni ve Teknolojisiİstanbul ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN KUTLUAY
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY