Hemşirelerin afetlere hazırlık algısı ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
An examination of nurses' perception of disaster preparedness and the influencing factors
- Tez No: 949161
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLHAN YİĞİTALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, Mardin ilinde birinci ve ikinci basamak sağlık kurumlarında çalışan hemşirelerin afete hazırlık algısını ve etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel desende yürütülen çalışma, Kasım–Aralık 2023 tarihleri arasında kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen 316 hemşire ile tamamlandı. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ve Afetlere Hazırlık Algı Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri gibi non-parametrik testler kullanıldı. Bulgular: Hemşirelerin afetlere hazırlık algısı ölçek toplam puan ortalaması 3,70±0,59 olup, bu durum hemşirelerin genel olarak orta düzeyde hazırlıklı olduklarını göstermektedir. Ölçeğin alt boyutlarında, en yüksek puan 4,17±0,84 ile hazırlık evresine aitken, en düşük puan 3,35±0,71 ile müdahale evresinde görüldü. Afet sonrası evresi puanı ise 3,58±0,73 olarak belirlendi. Birinci basamakta çalışan hemşirelerin hazırlık evresi punanı yüksek iken ikinci basamakta çalışanların müdahale evresi puanları yüksekti (p<0,05), Ayrıca acil bölümünde çalışan, afet kavramını bilen, afet eğitimi alan ve bu eğitimi uzun süre alan, gerçek afet deneyimi yaşayan, afet tatbikatına katılan, kendini afetlere hazır hisseden, afet eğitimi almak isteyen, afet ile ilgili rollerinin farkında olan (danışmanlık ve bakım verici rolü) hemşirelerin afete hazırlık algılarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). Sonuç: Bu sonuçlar, hemşirelerin afet öncesi planlama, bilgi edinme ve hazırlık süreçlerinde daha aktif ve yeterli olduklarını; ancak afet anında müdahale ve afet sonrası iyileştirme süreçlerinde daha az yeterlilik hissettiklerini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, hemşirelerin afetlere yönelik bilgi ve becerilerini geliştirmek amacıyla afet hemşireliği konularında kapsamlı eğitimlerin artırılması, periyodik olarak tatbikatlar düzenlenmesi ve sağlık kurumlarında afet yönetim planlarının etkin şekilde uygulanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to evaluate the perception of disaster preparedness and the influencing factors among nurses working in primary and secondary healthcare institutions in the province of Mardin. Material and Method: This descriptive and cross-sectional study was conducted between November and December 2023 with 316 nurses selected through convenience sampling. Data were collected using a Personal Information Form and the Disaster Preparedness Perception Scale. In the analysis of the data, descriptive statistics and non-parametric tests such as the Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests were used. Results: The mean total score of the nurses on the Disaster Preparedness Perception Scale was 3.70±0.59, indicating that, overall, the nurses had a moderate level of preparedness. Among the subdimensions of the scale, the highest mean score was in the preparedness phase (4.17±0.84), while the lowest was in the response phase (3.35±0.71). The mean score for the post-disaster phase was 3.58±0.73. Nurses working in primary healthcare institutions had higher scores in the preparedness phase, whereas those in secondary healthcare institutions had higher scores in the response phase (p<0.05). In addition, nurses who worked in emergency departments, were familiar with the concept of disasters, had received disaster training (especially of longer duration), had experienced a real disaster, participated in disaster drills, felt prepared for disasters, wanted to receive disaster training, and were aware of their roles in disasters (particularly as consultants and caregivers) were found to have significantly higher perceptions of disaster preparedness (p<0.05). Conclusion: These findings indicate that nurses feel more active and competent in pre-disaster planning, information acquisition, and preparedness processes; however, they perceive themselves as less competent during disaster response and post-disaster recovery phases. Based on these results, it is recommended to enhance nurses' knowledge and skills related to disasters by increasing the provision of comprehensive education on disaster nursing, organizing regular drills, and ensuring the effective implementation of disaster management plans within healthcare institutions.
Benzer Tezler
- Pediatri hemşirelerinin afetlere hazırlık algılarının ve etkileyen etmenlerin incelenmesi
Examination of pediatric nurses' perception of disaster preparedness and influencing factors
ESRA KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE KAHRAMAN
- Hemşirelerin afete hazır olma durumu ve hazırlık algısı
Disaster preparedness and perceptions of nurses
FERİDE ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAİME EROL
- İstanbul'da çalışan hemşirelerin genel afetehazırlık düzeyi ve etkileyenfaktörler
General disaster preparedness level of nurses workingin istanbul and affecting factors
HASAN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KERİME DERYA BEYDAĞ
- Hemşirelerin afete hazır olma durumları ve etkileyen etmenlerin karşılaştırılması
Comparison of nurses' disaster preparedness and affecting factors
ESRA YORGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hemşirelikİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAL SUNAL
- Kamu hastanelerinde çalışan hemşirelerin afetlere hazır oluşluk durumları ve psikolojik sağlamlıkları
Disaster preparedness of nurses who works at hospitals of public and their psychological resilience
SEVİM KARAKIŞ