Ulusal Görev Grubu-Demansı Erken Belirleme Aracı'nın Türkçeye uyarlaması, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish adaptation, validity and reliability study of the National Task Group-Early Detection Screen for Dementia
- Tez No: 946835
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLBAHAR BAŞTUĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: zihinsel engellilik, demans, geçerlik, güvenirlik, ölçek uyarlama, Klinik psikoloji, Nöropsikolojik testler, Türkçe uyarlama, intellectual disability, dementia, validity, reliability, scale adaptation, Clinical psychology, Neuropsychological tests, Turkish adaptation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada alanyazında sıklıkla kullanılan, geçerli ve güvenilir bir ölçek olan National Task Group-Early Detection Screen for Dementia'nın (Ulusal Görev Grubu-Demansı Erken Belirleme Aracı) dilimize uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 35 yaş ve üstü zihinsel engelli bireyler ve onların bakım verenleri oluşturmaktadır. Hastanın bilişsel işlevlerinin değerlendirilebilmesi amacıyla Standardize Mini Mental Test (SMMT) ya da Eğitimsizler için Standardize Mini Mental Test (SMMT-E) uygulanmıştır. Hastanın bakım verenine araştırma kapsamında Türkçeye çevirisi yapılmış olan Ulusal Görev Grubu-Demansı Erken Belirleme Aracı (UGG-DEBA) uygulanmıştır. Hastanın bilişsel kaybının değerlendirilmesi amacıyla Bilişsel Kayıp için Bilgilendiriciye Uygulanan Anket (BİLKAN), hastanın temel günlük yaşam aktivitelerini ne ölçüde yerine getirebildiğini ölçmek amacıyla Katz Günlük Yaşam Envanteri (Katz GYA) ve hastanın araçsal günlük yaşam aktivitelerini ne ölçüde yerine getirebildiğini ölçmek amacıyla Lawton Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (Lawton EGYA) hastanın bakım vereni tarafından doldurulmuştur. Öte yandan hastalar ve bakım verenleri ile ilgili detaylı bilgiler içeren Sosyodemografik Veri Formu bakım verenlerden alınan bilgiler dahilinde doldurulmuştur. Bireylerin sosyodemografik özelliklerine yönelik betimsel analizler gerçekleştirilmiştir. Ardından karşılaştırmalı analizlere geçilmiş, zihinsel engel düzeyi arttıkça SMMT, Katz GYA ve Lawton EGYA ölçeklerinden alınan puanların azaldığı saptanmıştır. Ayırt edici geçerlik için bakım verenin subjektif bilişsel kayıp bildirimi ölçüt olarak belirlenmiş, UGG-DEBA ve BİLKAN ölçeklerinin bakım verenin belirttiği subjektif bilişsel kaybı olanları olmayanlardan ayırt ettiği görülmüştür. Ölçüt bağıntılı geçerliğin bir diğer türü olan eş zamanlı geçerlik için ölçeğin ve alt ölçeklerinin normal dağılan ölçeklerle olan korelasyonuna bakılmıştır. Son olarak ölçeğin iç tutarlılığı için Cronbach alfa değeri hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular alanyazın ışığında tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to adapt the National Task Group-Early Detection Screen for Dementia (NTG-EDSD), a psychometrically validated instrument in the literature, into Turkish and to examine its validity and reliability. The study sample comprised individuals aged 35 years and older with intellectual disabilities and their caregivers. To assess the cognitive status of patients, Turkish versions of the Standardized Mini-Mental State Examination (SMMSE) or the Standardized Mini-Mental State Examination for the Illiterate (SMMSE-I) was administered. The Turkish version of the NTG-EDSD was administered to the caregivers of these individuals. In addition, the caregivers completed the Turkish version of the Informant Questionnaire on Cognitive Decline in the Elderly (IQCODE-T) to assess cognitive decline, the Katz Index of Independence in Activities of Daily Living (Katz ADL) Turkish form to measure basic daily living skills, and the Lawton Instrumental Activities of Daily Living Scale (Lawton IADL) Turkish form to evaluate instrumental daily living skills. Furthermore, a sociodemographic data form containing detailed information about both individuals with intellectual disabilities and their caregivers was filled out by the caregivers. Descriptive analyses were conducted to summarize the sociodemographic characteristics of the participants. Comparative analyses revealed that as the level of intellectual disability increased, the scores on the SMMSE, Katz ADL, and Lawton IADL scales decreased, indicating a decline in cognitive and functional abilities. For discriminant validity, caregivers' subjective reports of cognitive impairment were used as a criterion. Results demonstrated that both the Turkish NTG-EDSD and IQCODE-T successfully differentiated individuals with caregiver-reported cognitive impairment from those without. For concurrent validity, correlations between the NTG-EDSD and other standardized scales were examined, revealing significant relationships supporting the scale's criterion validity. Finally, the internal consistency of the NTG-EDSD was evaluated using Cronbach's alpha coefficient. The findings were discussed in relation to the existing literature.
Benzer Tezler
- Acil servise koah akut alevlenmesi ile başvuran hastalarda entegre pulmoner index (IPI) değerlerinin şiddet skorlamaları ile karşılaştırılması
Comparison of integrated pulmonary index (IPI) values with severity scores in patients admitted to the emergency department with acute copd exacerbations
MELİKE NUR UÇAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZİM ONUR CAN
- Alzheimer demansı tanılı bireylerin farklı evrelere özgü dil becerilerinin araştırılması
Investigation of language skills of individuals with Alzheimer's dementia specific to different stages
EMİNE BEYZA ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Dil ve Konuşma TerapisiAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA SELVİ BALO
- Çocuğa karşı şiddet suçu işleyen ve ceza sorumluluğu olmayan erişkinlerin adli tıbbi açıdan değerlendirilmesi
Forensic medical evaluation of adults who commit acts of violence against children and lack criminal responsibility
CİHAT ÖZDAMAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Adli TıpAdalet BakanlığıAdli Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA NURAY CANSUNAR
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN KAVLA
- Demans hastalarında retina nörodejenerasyonunun bilişsel fonksiyonlarla ilişkisinin PET-BT ile değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between retinal neurodegeneration and cognitive functions in dementia patients with PET-CT
DEMET DUMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriGaziantep ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÇİN ELBOĞA
- Alzheimer hastalığı, hafif kognitif bozukluk ve vasküler demans seyrinin klinik ve nöropsikolojik açıdan incelenmesi
Alzheimer hastaliği, hafif kognitif bozukluk ve vasküler demans seyrinin klinik ve nöropsikolojik açidan incelenmesi
SELVER BURCU TELLİOĞLU