Acil serviste santral venöz kateter uygulanan hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients who received central venous catheterization in the emergency department
- Tez No: 945074
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ENVER ÖZÇETE
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Santral venöz kateterizasyon, acil servis, komplikasyon, uygulayıcı deneyimi, ultrasonografi, prosedür süresi, ponksiyon sayısı, Central venous catheterization, emergency department, complications, operator experience, ultrasonography, procedure duration, puncture attempts
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Santral venöz kateterizasyon (SVK), acil servislerde kritik hastalarda hemodiyaliz/renal replasman tedavisi, damar yolu sağlanması, inotropik ilaç desteği, kan ürünleri replasmanı ve hemodinamik monitörizasyon amacıyla yaygın şekilde uygulanan girişimsel bir işlemdir. Uygulayıcı deneyimi, kullanılan teknik ve ekipmanlar işlem başarısını ve komplikasyon gelişimini doğrudan etkileyebilmektedir. Bu nedenle acil servis koşullarında SVK uygulamalarının başarısının ve komplikasyon oranlarının değerlendirilmesi önemli bir klinik ihtiyaçtır. Amaç: Bu çalışmanın amacı, acil servis koşullarında uygulanan santral venöz kateter işlemlerinde uygulayıcı deneyiminin, girişim yapılan damar yolu tercihlerinin, prosedür süresinin, teknik başarı oranının ve akut komplikasyon gelişiminin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisinde 13.06.2023 - 01.04.2024 tarihleri arasında prospektif gözlemsel tasarımda gerçekleştirilmiştir. Santral venöz kateterizasyon endikasyonu konulan, 18 yaş ve üzeri, gebe olmayan ve yazılı veya sözel onamı bulunan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya toplam 281 hasta dahil edilmiştir. Veriler, primer hekim tarafından uygulanan işlemler gözlemlenerek olgu rapor formu aracılığıyla toplanmıştır. İşlemler yatak başı ultrasonografi eşliğinde gerçekleştirilmiş, işlem parametreleri, gelişen komplikasyonlar ve hastaların sonlanım durumları kaydedilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 27.0 programı kullanılarak yapılmış, p<0,05 değeri anlamlılık sınırı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 62,7±18,1 olup, hastaların %58'i erkek, %83,6'sında en az bir ek hastalık mevcuttu. SVK işlemleri en sık hemodiyaliz (%61,9), yüksek konsantrasyonlu ilaç kullanımı (%33,1) ve periferik damar yolu açılamaması (%21,0) endikasyonlarıyla uygulanmıştır. İşlemlerin tamamında güvenlik çemberi sağlanmıştır. Ortalama SVK işlem süresi 21,1±14 dakika olarak bulunmuştur. İşlem başarı oranı %93,2, komplikasyon oranı %37'dir. En sık komplikasyonlar hematom (%26,0) ve arteriyel ponksiyondur (%21,4). Uygulayıcı tecrübesi 50'nin altında olan hekimlerde komplikasyonların anlamlı derecede daha sık olduğu (p<0,001) ve ikiden fazla ponksiyon yapılan hastalarda hem komplikasyon gelişimi hem de işlem süresinin anlamlı şekilde arttığı (p<0,001) gösterilmiştir. Tartışma ve Sonuç: Acil servis koşullarında gerçekleştirilen santral venöz kateter uygulamalarının yüksek teknik başarı oranına sahip olduğu ve komplikasyon gelişiminde uygulayıcı deneyiminin belirleyici bir faktör olduğu gösterilmiştir. Deneyimli uygulayıcıların işlem süresini kısalttığı, ponksiyon sayısını azalttığı ve komplikasyon riskini düşürdüğü gözlemlenmiştir. SVK uygulamalarında deneyim artışının hem işlem etkinliğini artırdığını hem de hasta güvenliğini iyileştirdiğini desteklemektedir. Bu doğrultuda, acil servislerde SVK uygulayıcı deneyim düzeyinin arttırılmasının hasta güvenliği ve işlem başarısı üzerinde olumlu etkiler sağlayabileceği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Introduction: Central venous catheterization (CVC) is a widely performed interventional procedure in emergency departments for critically ill patients requiring hemodialysis/renal replacement therapy, vascular access, inotropic drug support, blood product transfusion, and hemodynamic monitoring. Operator experience, the techniques used, and available equipment can directly influence procedural success and the development of complications. Therefore, evaluating the success rates and complication frequencies of CVC procedures in emergency settings is a critical clinical need. Objective: This study aimed to evaluate the effects of operator experience, vascular access site selection, procedure duration, technical success rates, and the development of acute complications in central venous catheterization performed under emergency department conditions. Materials and Methods: This prospective observational study was conducted at Ege University Faculty of Medicine Emergency Department between June 13, 2023, and April 1, 2024. Adult patients (≥18 years), non-pregnant, and with documented written or verbal consent, who required CVC, were included. A total of 281 patients were enrolled. Data were collected through direct observation of procedures performed by the primary physician using a standardized case report form. All procedures were performed bedside under ultrasound guidance. Procedure parameters, complications, and patient outcomes were recorded. Statistical analyses were performed using SPSS 27.0, with a significance threshold set at p<0.05. Results: The mean age of the included patients was 62.7±18.1 years, and 58% were male. Comorbidities were present in 83.6% of patients. The most common indications for CVC were hemodialysis (61.9%), administration of high-concentration medications (33.1%), and inability to establish peripheral vascular access (21.0%). A safety protocol was maintained in all procedures. The mean procedure time was 21.1±14 minutes. The technical success rate was 93.2%, and the overall complication rate was 37%. The most frequent complications were hematoma (26.0%) and arterial puncture (21.4%). Complications were significantly more frequent among operators with fewer than 50 procedures performed (p<0.001), and both complication rates and procedure duration increased significantly with more than two puncture attempts (p<0.001). Discussion and Conclusion: Central venous catheterization procedures performed in emergency settings demonstrated high technical success rates, with operator experience emerging as a key determinant in complication development. Experienced operators achieved shorter procedure times, fewer puncture attempts, and lower complication rates. The findings support that increased operator experience improves both procedural efficiency and patient safety. Therefore, enhancing operator experience through training programs in emergency departments may have a positive impact on patient outcomes and procedural success.
Benzer Tezler
- Acil serviste takılan santral venöz kateterlerin değerlendirilmesi
Evaluation of central venous catheters inserted in the emergency departmant
MEHMET KIY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
İlk ve Acil YardımAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ DUMAN
- Acil serviste femoral santral kateterizasyonda girişim süresini etkileyen faktörler
Factors affecting the intervention time in femoral central catheterization in the emergency department
ABDULLAH SÜCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Acil TıpEge ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ALİ ALTUNCI
UZMAN ÖZGE CAN
- Acil serviste ultrason kılavuzluğu veya anatomik işaretler kılavuzluğunda gerçekleştirilen santral venöz kateterizasyonunun karşılaştırılması
Comparison of ultrasound guided and anatomical landmark guided central venous catheterization in the emergency department
DİLAY SATILMIŞ
- Acil servis hastalarında kateter uygulamasında ultrasonun süreci yönetmedeki etkinliği
Effectiveness of ultrasound in managing the process in catheter administration in emergency department patients
FADİME KARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KEŞAPLI
- Kalıcı tünelli port kateteri takılan hastalarda sedatif ajanların stres hormonları ve yüksek duyarlı troponin üzerine etkisi
The effect of sedative agents on stress hormones and high-sensitive troponin in patients catheterized by permanent-tunnel port catheter
YILMAZ SAFİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
İlk ve Acil YardımGaziantep ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CUMA YILDIRIM