İran'ın devrim sonrası güvenlik mimarisi ve doktriner dönüşümleri
Iran's post-revolution security architecture and doctrinal transformations
- Tez No: 943474
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİHAT ALİ ÖZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tobb Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güvenlik Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, rejim değişiklikleri ve ideolojik dönüşümler gibi kritik eşiklerin devletlerin güvenlik doktrinlerini hangi dinamikler ve süreçler çerçevesinde yeniden şekillendirdiğini analiz etmektedir. Bu bağlamda, 1979 İran İslam Devrimi'nin ideolojik, kurumsal ve stratejik boyutlarıyla nasıl bir örnek teşkil ettiği sorusuna odaklanmaktadır. Dolayısıyla, çalışma nitel bir yöntem benimseyerek, tarihsel doküman analizi ve ikincil kaynaklara dayalı bir inceleme yürütmektedir. Muhammed Rıza Şah döneminde Batı eksenli güvenlik politikaları ve modernizasyon odaklı bir askeri strateji benimsenirken, devrim sonrasında ideolojiye dayanan bir güvenlik yaklaşımı vardır. Elde edilen bulgular, İran'ın güvenlik politikalarındaki dönüşümün, devrimin ideolojik ekseniyle doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. İslam Devrimi sonrası güvenlik anlayışı, anti-emperyalist söylem, devrim ihracı siyaseti ve Şii dünyası doğrultusunda şekillenen bir savunma stratejisi ile tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, İran, vekil güçler (proxy forces) aracılığıyla bölgesel nüfuzunu artırmayı ve asimetrik savaş stratejileri ile konvansiyonel askeri kapasitesinin sınırlılıklarını dengelemeyi amaçlamaktadır. Bu analiz, İran'ın ilerleyen dönemlerdeki güvenlik stratejilerini anlamak için önemli bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study analyzes within which dynamics and processes critical junctures, such as regime changes and ideological transformations, reshape the security doctrines of states. In this context, it focuses on the question of how the 1979 Iranian Islamic Revolution serves as an example in ideological, institutional, and strategic dimensions. Therefore, the study adopts a qualitative approach, conducting a historical document analysis based on secondary sources. While Western-oriented security policies and a modernization-focused military strategy were pursued during the reign of Mohammad Reza Shah, the post-revolution period witnessed the dominance of an ideologically driven security approach. The findings indicate that the transformation of Iran's security policies is directly linked to the ideological axis of the revolution. The post-Islamic Revolution security doctrine is characterized by a defense strategy shaped by anti-imperialist discourse, the policy of exporting the revolution, and the interests of the Shi'a world. In this context, Iran seeks to enhance its regional influence through proxy forces and to balance the limitations of its conventional military capacity through asymmetric warfare strategies. This analysis provides a significant framework for understanding Iran's future security strategies.
Benzer Tezler
- Women's use of space in Tehran modern houses constructed between 1960-1980
1960-1980 tarihleri arasında yapılan Tahran modern evlerinde kadınların mekan kullanımı
SEPİDEH DAVODİPAD
Doktora
İngilizce
2021
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHSEN ÖZSOY
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Bölgesel güç arayışında devrim sonrası İran'ın asimetrik güç kapasitesi ve güvenlik stratejisi
Post-revolutionary Iran's asymmetric power capacity and security strategy in quest of regional power
AHMET SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerBursa Teknik ÜniversitesiUluslararası Ekonomi Politikası Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ BURAK DARICILI
- Türkiye'nin güvenlik algılamaları açısından 1979 İslam Devrimi sonrası İran dış politikası
Iran?s foreign policy in Post-1979 Revolution on the perspective of Turkey?s security perceptions
MEHMET AKİF KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Uluslararası İlişkilerPolis AkademisiUluslararası Güvenlik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İDRİS BAL
- İran'ın güvenlik stratejisinde vekâlet savaşı kullanımı: Irak, Suriye ve Yemen örnekleri
The use of proxy war in Iran's security strategy: The cases of Iraq, Syria and Yemen
MELİH KAZDAL
Doktora
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRÜ YAZĞAN