Pankreas nöroendokrin tümörlerde kromogranin A ve sinaptofizin boyanma özellikleri ve klinikopatolojik parametrelerle ilişkisi
Pancreatic neuroendocrine tumors: Staining characteristics of chromogranin A and synaptophysin and relationship with clinicopathological parameters
- Tez No: 941577
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA HÜSNİYE DİLEK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Patoloji, Pathology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Pankreas nöroendokrin tümörler (PanNET), biyolojik davranışlarındaki belirgin heterojenite nedeniyle prognozu oldukça değişken olan ve nadir görülen neoplazmlardır. Tanı sürecinde ve özellikle prognostik parametrelerin belirlenmesinde histopatolojik ve immünohistokimyasal değerlendirmeler temel rol oynamaktadır. Bu çalışmada, PanNET'lerin tanısında yaygın olarak kullanılan nöroendokrin belirteçlerden olan kromogranin A (Chr A) ve sinaptofizinin (Syn) boyanma özellikleri ile tümörlerin klinikopatolojik parametreler arasındaki ilişkisi araştırılmıştır. Ayrıca nadir görülen morfolojik varyantların saptanması, infiltrasyon paterninin değerlendirilmesi, tümör derecelendirmesinde kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması ve Ki-67 proliferasyon indeksine göre önerilen alternatif derecelendirme sisteminin prognostik parametrelerle ilişkisi incelenmiştir. Yöntem: Çalışmaya 2006–2024 yılları arasında, hastane bilgi sisteminden ulaşılan ve arşiv materyaline erişilebilen, rezeksiyon uygulanmış PanNET tanılı 52 olgu dahil edildi. Hastaların klinik özellikleri ve patoloji rapor bilgileri sistemden kaydedildi. Olgulara ait tümörlerin histopatolojik parametreleri ve tümör dereceleri retrospektif olarak yeniden değerlendirildi. Chr A ve Syn için boyanma derecesi, yoğunluğu, skoru ve boyanma paterni analiz edildi. Ki-67 proliferasyon indeksi, hem eye-balling yöntemiyle hem de dijital görüntü üzerinden yapılan manüel sayım yöntemiyle iki farklı şekilde değerlendirildi. Bulgular: Yapılan analizlerde; fonksiyonel gruptaki PanNET'lerin, fonksiyonel olmayan gruba kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha küçük boyutta olduğu saptanmıştır (p=0,043). Histopatolojik değerlendirmede, klasik patern dışındaki varyantlar arasında en sık gözlenen sklerozan varyantın, lenfovasküler invazyon ve infiltratif büyüme paterni ile anlamlı ilişkili olduğu belirlenmiştir (tüm p<0,05). Minimal infiltratif patern gösteren tümörlerde, perinöral invazyon oranı anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,025). İmmünohistokimyasal incelemede, Syn tüm olgularda pozitif saptanmış ve skorlama sistemine göre gruplar arasında bir fark izlenmemiştir. Chr A'nın skorlama sistemine dayalı olarak yapılan analizlerinde, prognostik parametrelerle anlamlı ilişkisi saptanmamış olmakla birlikte; paranükleer noktasal boyanma paterninin tümör derecesiyle anlamlı ilişkili olduğu bulunmuştur (p=0,009). Ki-67 proliferasyon indeksine göre yapılan derecelendirmede; dijital görüntü üzerinden yapılan manüel sayım yöntemi, eye-balling yöntemi ve patoloji raporlarında belirtilen dereceler arasında genel olarak anlamlı bir uyum saptanmış; özellikle derece 3 tümörlerde yöntemler arasında yüksek düzeyde tutarlılık gözlenmiştir. Tümör derecesi; tümör boyutu, T evresi, lenfovasküler invazyon, perinöral invazyon, lenf nodu metastazı ve başvuru anındaki metastaz ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki göstermiştir (tüm p<0,05). Derece 2 PanNET'lerin alt gruplara ayrılmasıyla yapılan analizlerde; derece 2b grubunun derece 1 tümörlere kıyasla daha büyük tümör boyutu, daha ileri T evresi ve daha yüksek perinöral invazyon oranı ile karakterize olduğu görülmüş ve bu farklar istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (tüm p<0,05). Sonuçlar: PanNET'ler biyolojik davranışı öngörülmesi güç olan, klinik ve histopatolojik açıdan heterojen tümörlerdir. Bu nedenle hasta yönetimi ve tedavi yaklaşımlarında kullanılabilecek, güvenilir prognostik parametrelerin belirlenmesi giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Çalışmamızda; sklerozan varyant, minimal infiltrasyon paterni ve Chr A'nın paranükleer boyanmasının olası prognostik değeri gösterilmiştir. Bunlara ek olarak, derece 2 tümörlerin davranışsal açıdan heterojen olabileceği yönünde bulgular saptanmıştır. Ayrıca, Ki-67 indeksi değerlendirme yöntemlerinden olan eye-balling ile manüel sayım arasında anlamlı uyum saptanmış; ancak özellikle sınır değere yakın düşük dereceli olgularda, manüel sayım yönteminin tercih edilmesini öneren literatürle uyumlu bulgular elde edilmiştir. Nadir görülmeleri nedeniyle bu tümörlerle ilgili yapılan her çalışma, literatüre önemli katkılar sağlamaktadır. Çalışmamız bu doğrultuda, PanNET'lerin biyolojik davranışını öngörmeye yönelik bazı yeni gözlemler ve destekleyici veriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: Pancreatic neuroendocrine tumors (PanNETs) are rare neoplasms with markedly heterogeneous biological behavior, resulting in highly variable prognoses. Histopathological and immunohistochemical evaluations play a key role not only in diagnosis but also in determining prognostic parameters. This study investigated the relationship between the staining characteristics of commonly used neuroendocrine markers—chromogranin A (Chr A) and synaptophysin (Syn)—and various clinicopathological parameters of PanNETs. Additionally, the study evaluated rare morphological variants, patterns of infiltration, comparisons of different grading methods, and the association of an alternative Ki-67-based subgrading system with prognostic indicators. Methods: A total of 52 resected PanNET cases, diagnosed between 2006 and 2024 and accessible through the hospital information system and pathology archives, were included in the study. Clinical data and pathology reports were recorded. Histopathological parameters and tumor grades were re-evaluated retrospectively. For Chr A and Syn, staining intensity, extent, score, and pattern were analyzed. The Ki-67 proliferation index was assessed using two methods: Eye-balling and manual counting on digital images. Results: The analysis revealed that PanNETs in the functional group were significantly smaller in size compared to non-functional ones (p=0.043). Among morphological variants, the sclerosing variant was the most frequently observed non-classical pattern and showed a significant association with lymphovascular invasion and infiltrative growth pattern (all p<0.05). Tumors exhibiting minimal infiltrative patterns had significantly higher rates of perineural invasion (p=0.025). In immunohistochemical evaluation, Syn expression was positive in all cases, with no statistically significant differences among groups based on the scoring system. Although Chr A score did not show a significant correlation with prognostic parameters overall, the paranuclear dot-like staining pattern was significantly associated with tumor grade (p=0.009). Grading based on the Ki-67 index revealed a general concordance among manual digital counting, eye-balling method, and pathology report findings, with high consistency particularly in grade 3 tumors. Tumor grade was significantly associated with tumor size, T stage, lymphovascular invasion, perineural invasion, lymph node metastasis, and metastasis at presentation (all p<0.05). In the subgrading analysis of grade 2 PanNETs, grade 2b tumors demonstrated significantly larger size, more advanced T stage, and a higher rate of perineural invasion compared to grade 1 tumors (all p<0.05). Conclusion: PanNETs are clinically and histopathologically heterogeneous tumors whose biological behavior is difficult to predict. Therefore, identifying reliable prognostic parameters that can be used in patient management and treatment planning is becoming increasingly important. In our study, the possible prognostic significance of the sclerosing variant, minimal infiltration pattern, and paranuclear dot-like chromogranin A staining was demonstrated. In addition, findings suggesting that grade 2 tumors may be behaviorally heterogeneous were identified. Moreover, a significant concordance was observed between the eye-balling method and manual counting in the evaluation of the Ki-67 index; however, in low-grade tumors with values close to the cutoff, our findings were consistent with the literature recommending the use of the manual counting method. Due to their rarity, every study on these tumors contributes significantly to the literature. In this context, our study provides new observations and supporting data to help predict the biological behavior of PanNETs.
Benzer Tezler
- Gastroenteropankreatik nöroendokrin tümörlerde serum Kromogranin-A değerinin tanı ve tedavideki önemi, güncel nükleer görüntüleme teknikleri ve tümöral doku biyopsisinden elde edilen bazı histopatolojik parametreler, evreleme, tedavi ve klinik seyir
The significance of serum Chromogranin-A levels in the diagnosis and treatment of gastroenteropancreatic neuroendocrine tumors, current nuclear imaging techniques and selected histopathological parameters obtained from tumor tissue biopsies: Staging, treatment and clinical course
İBRAHİM HALİL SÖYLEMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
OnkolojiGaziantep Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ARAZ
- Diyabetus mellitus'da gözlenen mikrovasküler komplikasyonların prostaglandinler ile olan ilişkisi
The Relation of microvaskular complications observed in diabetes mellitus with prostoglandins
CANAN NEBİGİL
Doktora
Türkçe
1985
Eczacılık ve FarmakolojiCumhuriyet ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SARIOĞLU
- Alloxan'ın sıçan pankreası üzerine etkilerinin ışık ve elektron mikroskobu seviyelerinde araştırılması
Investigation about the effect of alloxan on the rat at light and electronmicroscopical levels
SAİM ÖZDAMAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
BiyokimyaCumhuriyet ÜniversitesiMorfoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜRSOY
- Karbamatlı fungusitlerden maneb ve zineb'in albino fareler (mus musculus) üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
NURHAYAT EMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. NİHAT ŞİŞLİ
- Tıkanma sarılığının ayırıcı tanısında ultrasonografi ve perkütan transhepatik kolanjiografi
Başlık çevirisi yok
SIDDIK TUNA